English

SCERT Maharashtra solutions for Bijganit (Ganit 1) [Marathi] Standard 10 Maharashtra State Board chapter 1 - दोन चलातील रेषीय समीकरणे [Latest edition]

Advertisements

Chapters

SCERT Maharashtra solutions for Bijganit (Ganit 1) [Marathi] Standard 10 Maharashtra State Board chapter 1 - दोन चलातील रेषीय समीकरणे - Shaalaa.com
Advertisements

Solutions for Chapter 1: दोन चलातील रेषीय समीकरणे

Below listed, you can find solutions for Chapter 1 of Maharashtra State Board SCERT Maharashtra for Bijganit (Ganit 1) [Marathi] Standard 10 Maharashtra State Board.


Q.१ (अ)Q.१ (ब)Q.२ (अ)Q.२ (ब)Q.३ (अ)Q.३ (ब)Q.४Q.५
Q.१ (अ)

SCERT Maharashtra solutions for Bijganit (Ganit 1) [Marathi] Standard 10 Maharashtra State Board 1 दोन चलातील रेषीय समीकरणे Q.१ (अ)

बहुपर्यायी प्रश्न [१ गुण]

१.

4x + 5y = 19 या समीकरणाचा आलेख काढण्यासाठी x = 1 असताना y ची किंमत ______ असेल. 

  • 4

  • 3

  • 2

  • -3

२.

दिलेल्या दोन समीकरणांसाठी Dx = 26, Dy = −39 आणि D = 13 असल्यास x = ?

  • 2

  • -3

  • -2

  • 3

३.

खालीलपैकी कोणते समीकरण एकसामयिक नाही?

  • `x/3 + y/5 = 6`

  • 2x - 3y = 8 - 3y

  • x + 2y = 5 - 3y

  • 3x2 + y =  9 

४.

खालीलपैकी कोणती 3x + 6y = 12 या समीकरणाची उकल नाही?

  • (-4, 4)

  • (0, 2)

  • (8, -2)

  • (3, 1)

५.

`|(3, 5),(2, x)|` = 2 ∴ x = ______  

  • 3

  • 4

  • -3

  • -4

६.

पुढील समीकरणासाठी D ची किंमत काढा. 5x + 3y + 11 = 0; 2x + 4y = -10

  • 14

  • -14

  • 26

  • -26

७.

जर 49x - 57y = 172 आणि 57x - 49y = 252 असल्यास x + y = ?

  • 80

  • 0

  • 10

  • 8

८.

2x - y = 2 या समीकरणाची उकल ______ आहे. 

  • (2, 2)

  • (5, 2)

  • (2, 5)

  • (5, 5)

९.

x - y = 10 आणि x + y = 70 या समीकरणांची उकल ______ आहे.

  • (40, 30)

  • (30, 40)

  • (10, 60)

  • (50, 20)

१०.

4x + 3y = 19 आणि 4x - 3y = -11 या समीकरणांसाठी Dx ची किंमत ______ आहे. 

  • 24

  • 0

  • -24

  • 108

Q.१ (ब)

SCERT Maharashtra solutions for Bijganit (Ganit 1) [Marathi] Standard 10 Maharashtra State Board 1 दोन चलातील रेषीय समीकरणे Q.१ (ब)

[१ गुण]

१.

3x2 - 7y = 13 हे समीकरण दोन चलातील रेषीय समीकरण आहे का ते सकारण लिहा. 

२.

x आणि y या चलाचा वापर करून पुढील समीकरण लिहा:- दोन संख्यांमधील फरक 3 आहे.

३.

4x + 5y = 20 या समीकरणामध्ये x = 0 असताना y ची किंमत काढा.

४.

x + y = 7 या समीकरणाच्या कोणत्याही दोन उकली लिहा. 

५.

5x + 3y = 6 या समीकरणाची (0, 2) ही उकल आहे का? ते ठरवा.

६.

a - b = -3 या समीकरणाच्या कोणत्याही दोन उकली लिहा.

७.

जर x + 2y = 5 आणि 2x + y = 7 असल्यास x + y ची किंमत काढा.

८.

जर Dx = 24 आणि x = -3 तर, D ची किंमत काढा.

९.

पुस्तकाची किंमत पेनच्या किमतीच्या दुपटीपेक्षा 5 रुपयाने जास्त आहे, हे विधान पुस्तकाची किंमत (x) आणि पेनची किंमत (y) मानून दोन चलांतील रेषीय समीकरणाने दर्शवा.

१०.

पुढील समीकरण सामान्य रूपात लिहा. `a/4 + b/3 = 4.`

Q.२ (अ)

SCERT Maharashtra solutions for Bijganit (Ganit 1) [Marathi] Standard 10 Maharashtra State Board 1 दोन चलातील रेषीय समीकरणे Q.२ (अ)

कृती पूर्ण करा [२ गुण]

१.

2x - 3y = 3 या समीकरणाचा आलेख काढण्यासाठी तक्ता पूर्ण करा.

x -6 `square`
y `square` 1
(x, y) `square` `square` 
२.

दिलेल्या निश्चयकाची किंमत काढण्यासाठी कृती पूर्ण करा.

`|(3, -2), (4, 5)| = 3 xx square - square xx 4 = square + 8 = square`

३.

खालील समीकरणामध्ये x ची किंमत काढण्यासाठी कृती पूर्ण करा.

3x + 2y = 11 ....................(1) आणि

2x + 3y = 4 ....................(2)

कृती: समीकरण (1) ला `square` ने आणि समीकरण (2) ला `square` ने गुणू.

3 × (3x + 2y = 11) ∴ 9x + 6y = 33 .............(3)

2 × (2x + 3y = 4)   ∴ 4x + 6y = 8 ...............(4)

समीकरण (3) मधून समीकरण (4) वजा करू,

5x = `square`

∴ x = `square`

४.

जर (2, 0) ही 2x + 3y = k या समीकरणाची उकल असेल, तर k ची किंमत काढण्यासाठी कृती पूर्ण करा.

कृती: (2, 0) ही 2x + 3y = k या समीकरणाची उकल आहे. 

x = `square` आणि y = `square` किमती घालू.

∴ 2 `square + 3 xx 0 = "k"`

∴ 4 + 0 = k

∴ k = `square`

५.

x - 2y = 5 आणि 2x + 3y = 10 या समीकरणांसाठी y ची किंमत काढण्यासाठी कृती पूर्ण करा.

D = `|(1, -2),(2, 3)|` = 3 + 4 = 7 

Dx = `|(5, -2),(10, 3)| = square`

Dy = `|(1, 5),(2, 10)| = square` 

X = `"D"_"x"/"D" = square`, y = `"D"_"y"/"D" = square`

Q.२ (ब)

SCERT Maharashtra solutions for Bijganit (Ganit 1) [Marathi] Standard 10 Maharashtra State Board 1 दोन चलातील रेषीय समीकरणे Q.२ (ब)

२ गुण

१.

एक कोन आणि त्याचा कोटिकोन यांच्या मापांतील फरक 10° असल्यास मोठ्या कोनाचे माप किती? 

२.

निश्चयकाची किंमत काढा. `|(3, -1),(1, 4)|`

३.

समीकरण y + 2x = 19 आणि 2x - 3y = -3 साठी D ची किंमत काढा.

४.

समीकरण 2x - y = 2 मध्ये x = 3 असेल तर y = ?

५.

जर (2, -5) ही 2x - ky = 14 या समीकरणाची उकल असेल, तर k = ?

६.

समीकरण a + 2b = 7 मध्ये b = 4 असताना a ची किंमत काढा. 

७.

x = 2 आणि y = -1 ही 2x + y = 3 या समीकरणाची उकल आहे का?

८.

a आणि b वापरून कोणतीही दोन समीकरणे लिहा ज्यांची उकल (0, 2) असेल.

९.

जर 52x + 65y = 183 आणि 65x + 52y = 168 असेल तर x + y = ?

१०.

(3, – 2) हा बिंदू 5m - 3n = -21 या समीकरणाच्या आलेखावर असेल का ते सकारण लिहा.

Q.३ (अ)

SCERT Maharashtra solutions for Bijganit (Ganit 1) [Marathi] Standard 10 Maharashtra State Board 1 दोन चलातील रेषीय समीकरणे Q.३ (अ)

कृती पूर्ण करा [३ गुण]

२.

3x - 2y = 18 या समीकरणाचा आलेख काढण्यासाठी खालील तक्ता पूर्ण करा.

X 0 4 2 -1
Y -9 -3 ______ ______
x, y (0, -9) (______, ______) (______, ______) (______, ______)
३.

एक दोन अंकी संख्या आणि त्यांच्या अंकांची अदलाबदल करून येणारी संख्या यांची बेरीज 132 आहे. या संख्येचा दशक स्थानचा अंक एकक स्थानच्या अंकापेक्षा 2 ने मोठा आहे. मूळ संख्या शोधण्यासाठी कृती पूर्ण करा.

कृती: एकक स्थानचा अंक y आणि दशक स्थानचा अंक x मानू.

∴ ती संख्या = 10x + y

∴ त्या संख्येच्या अंकांची अदलाबदल करून येणारी संख्या = ______

पहिल्या अटीनुसार दोन्ही संख्यांची बेरीज = 132

∴ 10x + y + 10y + x = `square`

∴ x + y = `square`  (I)

दुसऱ्या अटीनुसार

दशक स्थानचा अंक = एकक स्थानचा अंक + 2

∴ `square`

∴ x - y = 2 ............(ii)

समीकरण (i) आणि (ii) सोडवू.

∴ x = `square` y = `square`

विचारलेली मूळ संख्या = ______ 

Q.३ (ब)

SCERT Maharashtra solutions for Bijganit (Ganit 1) [Marathi] Standard 10 Maharashtra State Board 1 दोन चलातील रेषीय समीकरणे Q.३ (ब)

३ गुण

१.

x + y = 5 आणि y = 5 या समीकरणाचे आलेख एकाच आलेख कागदावर काढा.

२.

अजय हा विजयपेक्षा 7 वर्षांनी लहान आहे. त्यांच्या वयांची बेरीज 25 वर्षे आहे, तर त्या दोघांची वये किती?

३.

क्रेमरच्या नियमाने सोडवा. 3x - 4y = 10; 4x + 3y = 5

४.

दोन संख्यांमधील फरक ३ असून मोठ्या संख्येची तिप्पट आणि लहान संख्येची दुप्पट यांची बेरीज १९ आहे, तर त्या संख्या शोधा.

५.

खालील एकसामयिक समीकरण सोडवा.

99x + 101y = 499; 101x + 99y = 501

६.

खालील एकसामयिक समीकरणे क्रेमरच्या पद्धतीने सोडवा.

4m − 2n = −4; 4m + 3n = 16

७.

एका आयताची लांबी त्याच्या रुंदीच्या दुपटीपेक्षा 5 ने जास्त आहे. त्या आयताची परिमिती 52 सेमी असल्यास आयताची लांबी किती?

८.

2x - y  - 4 = 0 आणि x + y + 1 = 0 या समीकरणांचे आलेख परस्परांना P (a, b) बिंदूमध्ये छेदतात. बिंदू P चे निर्देशक काढा.

९.

ax + by + 5 = 0 आणि bx - ay - 12 = 0 या समीकरणांची उकल (2, – 3) असल्यास a आणि b च्या किमती शोधा. 

१०.

एक व्यक्ती एका निश्चित पगार आणि दरवर्षी ठरावीक वेतनवाढ या अटींवर नोकरी सुरू करते. 4 वर्षांनी त्या व्यक्तीचा पगार रुपये 15000 आणि 10 वर्षांनी पगार रुपये 18000 असल्यास त्या व्यक्तीचा मूळ पगार आणि वेतनवाढ काढा.

११.

समीकरण 3x - 2y = 17 मध्ये (i) y = -1 असताना x ची किंमत शोधा. (ii) x = 3 असताना y ची किंमत काढा.

Q.४

SCERT Maharashtra solutions for Bijganit (Ganit 1) [Marathi] Standard 10 Maharashtra State Board 1 दोन चलातील रेषीय समीकरणे Q.४

४ गुण

१.

पुढील समीकरणे आलेख पद्धतीने सोडवा.

x - y = 1; 2x + y = 8

२.

खाली दिलेल्या निश्चयकाच्या साहाय्याने दोन समीकरणे तयार करून ती सोडवा.

D = `|(5, 7), (2, -3)|` Dy = `|(5, 4), (2, -10)|`

३.

एका अंकगणिती श्रेढीसाठी t17 = 54 आणि t9 = 30 असल्यास प्रथम पद (a) आणि सामान्य फरक (d) काढा. 

४.

एक गाडी विशिष्ट अंतर एकाच ठरावीक वेगाने कापते. जर गाडीचा वेग 6 कि.मी/तास वाढला असता, तर ती तिच्या निर्धारित वेळेच्या 4 तास लवकर पोहोचते. जर गाडीचा वेग 6 किमी/तास कमी झाला असता, तर गाडीला तिच्या निर्धारित वेळेपेक्षा 6 तास जास्त लागतील, तर गाडीने एकूण किती किमी प्रवास केला?

५.

सोडवा. 0.4x + 0.3y = 1.7; 0.7x – 0.2y = 0.8.

६.

एका आयताकृती बागेची अर्धपरिमिती 36 सेमी आहे. बागेची लांबी रुंदीपेक्षा 4 सेमी ने जास्त आहे, तर बागेचे एकूण क्षेत्रफळ किती?

Q.५

SCERT Maharashtra solutions for Bijganit (Ganit 1) [Marathi] Standard 10 Maharashtra State Board 1 दोन चलातील रेषीय समीकरणे Q.५

३ गुण

१.

खालील निश्चयकावरून समीकरण तयार करा.

D = `|(4, -3), (2, 5)|` Dx = `|(5, -3), (9, 5)|` Dy = `|(4, 5), (2, 9)|`

२.

मी 75 ही संख्या मनात धरली, त्या संख्येच्या दोन्ही अंकांतील संबंध दर्शवणारी अट लिहा. मूळ संख्या आणि अंकांची अदलाबदल करून येणाऱ्या संख्येतील संबंध दर्शवणारी अट लिहा.

३.

कोणतीही दोन एकसामयिक समीकरणे लिहा- ज्यामध्ये चलांच्या किमती 12 आणि 10 असतील.

४.

मी स्टेशनवरून घरी जाण्यासाठी एक रिक्षा ठरवली. पहिल्या किलोमीटरसाठी रुपये x आणि पुढच्या प्रत्येक किलोमीटरसाठी रुपये y रुपये ठरले. दहा किलोमीटर गेल्यावर 40 रुपये झाले व 16 किलोमीटर गेल्यावर 58 रुपये झाले, तर पहिल्या किलोमीटरला किती भाडे होते?

Solutions for 1: दोन चलातील रेषीय समीकरणे

Q.१ (अ)Q.१ (ब)Q.२ (अ)Q.२ (ब)Q.३ (अ)Q.३ (ब)Q.४Q.५
SCERT Maharashtra solutions for Bijganit (Ganit 1) [Marathi] Standard 10 Maharashtra State Board chapter 1 - दोन चलातील रेषीय समीकरणे - Shaalaa.com

SCERT Maharashtra solutions for Bijganit (Ganit 1) [Marathi] Standard 10 Maharashtra State Board chapter 1 - दोन चलातील रेषीय समीकरणे

Shaalaa.com has the Maharashtra State Board Mathematics Bijganit (Ganit 1) [Marathi] Standard 10 Maharashtra State Board Maharashtra State Board solutions in a manner that help students grasp basic concepts better and faster. The detailed, step-by-step solutions will help you understand the concepts better and clarify any confusion. SCERT Maharashtra solutions for Mathematics Bijganit (Ganit 1) [Marathi] Standard 10 Maharashtra State Board Maharashtra State Board 1 (दोन चलातील रेषीय समीकरणे) include all questions with answers and detailed explanations. This will clear students' doubts about questions and improve their application skills while preparing for board exams.

Further, we at Shaalaa.com provide such solutions so students can prepare for written exams. SCERT Maharashtra textbook solutions can be a core help for self-study and provide excellent self-help guidance for students.

Concepts covered in Bijganit (Ganit 1) [Marathi] Standard 10 Maharashtra State Board chapter 1 दोन चलातील रेषीय समीकरणे are दोन चलांतील रेषीय समीकरण, एकसामयिक रेषीय समीकरणे, दोन चलांतील रेषीय समीकरणांचा आलेख (Graph of a linear equation in two variables), एकसामयिक समीकरणे सोडवण्याची आलेख पद्धत (Solution of simultaneous equations by Graphical method), निश्चयक (Determinant), निश्चयक पद्धती (क्रेमरची पद्धती) Determinant method (Crammer's Method), दोन चलांतील रेषीय समीकरणांत रुपांतर करण्याजोगी समीकरणे, एकसामयिक समीकरणांचे उपयोजन (Application of simultaneous equations).

Using SCERT Maharashtra Bijganit (Ganit 1) [Marathi] Standard 10 Maharashtra State Board solutions दोन चलातील रेषीय समीकरणे exercise by students is an easy way to prepare for the exams, as they involve solutions arranged chapter-wise and also page-wise. The questions involved in SCERT Maharashtra Solutions are essential questions that can be asked in the final exam. Maximum Maharashtra State Board Bijganit (Ganit 1) [Marathi] Standard 10 Maharashtra State Board students prefer SCERT Maharashtra Textbook Solutions to score more in exams.

Get the free view of Chapter 1, दोन चलातील रेषीय समीकरणे Bijganit (Ganit 1) [Marathi] Standard 10 Maharashtra State Board additional questions for Mathematics Bijganit (Ganit 1) [Marathi] Standard 10 Maharashtra State Board Maharashtra State Board, and you can use Shaalaa.com to keep it handy for your exam preparation.

Share
Notifications

Englishहिंदीमराठी


      Forgot password?
Use app×