English

∫x3x4+3x2+2dx ज्ञात कीजिए।

Advertisements
Advertisements

Question

`int x^3/(x^4 + 3x^2 +2)dx` ज्ञात कीजिए।

Sum
Advertisements

Solution

x2 = t रखिए।

तब, 2x dx = dt

अब I = `int (x^3"d"x)/(x^4 + 3x^2 + 2)`

= `1/2 int  "tdt"/("t"^2 + 3"t" + 2)`

मान लीजिए कि `"t"/("t"^2 + 3"t" + 2) = "A"/("t" + 1) + "B"/("t" + 2)`

गु्णांकों की तुलना करने पर, हमें A = –1, B = 2 प्राप्त होता है।

तब I = `1/2[2 int "dt"/("t" + 2) - int "dt"/("t" + 1)]`

= `1/2 [2log|"t" + 2| - log|"t" + 1|]`

= `log|(x^2 + 2)/sqrt(x^2 + 1)| + "C"`

shaalaa.com
समाकलन
  Is there an error in this question or solution?
Chapter 7: समाकल - हल किए हुए उदाहरण [Page 146]

APPEARS IN

NCERT Exemplar Ganit Exemplar [Hindi] Class 12
Chapter 7 समाकल
हल किए हुए उदाहरण | Q 7 | Page 146

RELATED QUESTIONS

`int (3"a"x)/("b"^2 + "c"^2x^2) "d"x` का मान निकालिए।


`int_2^8 sqrt(10 - x)/(sqrt(x) + sqrt(10 - x)) "d"x` ज्ञात कीजिए।


`int x^2tan^-1 x"d"x` ज्ञात कीजिए।


`int_0^1 x (tan^-1 x)^2 "d"x` का मान ज्ञात कीजिए।


`int_(a+c)^(b+c) "f" (x)  "d"x` बराबर है


यदि x = `int_0^y "dt"/sqrt(1 + 9"t"^2)` और `("d"^2y)/("d"x^2)` = ay, है तो a बराबर है


निम्नलिखित का सत्यापन कीजिए-

`int (x - 1)/(2x + 3) "d"x = x - log |(2x + 3)^2| + "C"`


निम्नलिखित के मान निकालिए-

`int ((1 + cosx))/(x + sinx) "d"x`


निम्नलिखित के मान निकालिए-

`int tan^2x sec^4 x"d"x`


निम्नलिखित के मान निकालिए-

`int sqrt(1 + sinx)"d"x`


निम्नलिखित के मान निकालिए-

`int  x/sqrt(x + 1)"d"x`  (संकेत: `sqrtx` = z रखिए)


निम्नलिखित के मान निकालिए-

`int sqrt(1 + x^2)/x^4 "d"x`


निम्नलिखित के मान निकालिए-

`int (sin^-1 x)/((1 - x)^(3/2)) "d"x`


निम्नलिखित के मान निकालिए-

`int ((cos 5x + cos 4x))/(1 - 2cos 3x)"d"x`


निम्नलिखित के मान निकालिए-

`int ("d"x)/(xsqrt(x^4 - 1))`  (संकेत: x= sec `theta` रखिए)


निम्नलिखित का योग की सीमा के रूप में मान निकालिए-

`int_0^2 "e"^x "d"x`


निम्नलिखित का मान निकालिए-

`int_0^(pi/2) (tan x "d"x)/(1 + "m"^2 tan^2 x`


निम्नलिखित का मान निकालिए-

`int (x^2 "d"x)/((x^2 + "a"^2)(x^2 + "b"^2)) `


निम्नलिखित का मान निकालिए-

`int sin^-1 sqrt(x/("a" + x)) "d"x`  (संकेत: x = a tan2θ रखिए)


निम्नलिखित का मान निकालिए-

`int_(pi/3)^(pi/2) sqrt(1 + cosx)/(1 - cos x)^(5/2)  "d"x`


निम्नलिखित का मान निकालिए-

`int "e"^(-3x) cos^3x  "d"x`


निम्नलिखित का मान निकालिए-

`int_0^1 x log(1 + 2x)  "d"x`


निम्नलिखित का मान निकालिए-

`int_(-pi/4)^(pi/4) log|sinx + cosx|"d"x`


`int (x^9  "d"x)/(4x^2 + 1)^6` बराबर है


`int x^3/(x + 1)` बराबर है


`int (x + sinx)/(1 + cosx) "d"x` बराबर है


 `int_((-pi)/4)^(pi/4) ("d"x)/(1 + cos2x)` बराबर है


`int sinx/(3 + 4cos^2x) "d"x` = ______.


Share
Notifications

Englishहिंदीमराठी


      Forgot password?
Use app×