हिंदी

∫1cosx-sinxdx - Mathematics

Advertisements
Advertisements

प्रश्न

`int 1/(cos x - sin x)dx`
योग
Advertisements

उत्तर

Given I = `int 1/(cos x - sin x)dx`

We know that sin x = `(2 tan (x/2))/(1 + tan^2 (x/2)) and cos x = (1 - tan^2 (x/2))/(1 + tan^2 (x/2))`

⇒ `int 1/(-sin x + cos x)dx = int 1/(- (2 tan (x/2))/(1 + tan^2 (x/2)) + (1 - tan^2 (x/2))/(1 + tan^2 (x/2)))`

= `int (1 + tan^2 (x/2))/(-2 tan (x/2)+1 - tan^2 (x/2))dx`

Replacing 1 + tan2 x/2 in numerator by sec2 x/2 and putting tan x/2 = t and sec2 x/2 dx = 

⇒ `int (1 + tan^2 (x/2))/(-2 tan (x/2) + 1 - tan^2 (x/2))dx`

= `int (sec^2 (x/2))/(- tan^2 (x/2) - 2 tan (x/2) + 1) dx`

= `- int (2dt)/(t^2 + 2t - 1)`

= `-2 int 1/((t + 1)^2 - (sqrt2)^2)dt`

= `2 int 1/((sqrt2)^2 - (t + 1)^2)dt`

We know that `int 1/(a^2 - x^2)dx = 1/(2a) log |(a + x)/(a - x)| + c`

= `2 int 1/((sqrt2)^2 - (t + 1)^2)dt`

= `2/(2sqrt2)log|(sqrt2 + t + 1)/(sqrt2 - t - 1)|+c`

= `1/sqrt2 log|(sqrt2 + tan (x/2)+1)/(sqrt2 - tan (x/2)-1)| + c`

= `1/sqrt2 log |(sqrt2 + tan (x/2) +1)/(sqrt2 - tan (x/2)-1)| + c`

∴ I = `int 1/(cos x - sin x)dx = 1/sqrt2 log |(sqrt2 + tan (x/2)+ 1)/(sqrt2 - tan (x/2) - 1)|+x`

shaalaa.com
  क्या इस प्रश्न या उत्तर में कोई त्रुटि है?
अध्याय 19: Indefinite Integrals - Exercise 19.23 [पृष्ठ ११७]

APPEARS IN

आरडी शर्मा Mathematics [English] Class 12
अध्याय 19 Indefinite Integrals
Exercise 19.23 | Q 8 | पृष्ठ ११७

वीडियो ट्यूटोरियलVIEW ALL [1]

संबंधित प्रश्न

\[\int\left( x^e + e^x + e^e \right) dx\]

 
\[\int\frac{\cos x}{1 - \cos x} \text{dx }or \int\frac{\cot x}{\text{cosec         } {x }- \cot x} dx\]

\[\int\frac{1}{\sqrt{x + a} + \sqrt{x + b}} dx\]

\[\int\sin x\sqrt{1 + \cos 2x} dx\]

\[\int \sin^2\text{ b x dx}\]

\[\int \sin^2 \frac{x}{2} dx\]

\[\int \cos^2 \frac{x}{2} dx\]

 


\[\int\frac{\sec x \tan x}{3 \sec x + 5} dx\]

\[\int\frac{e^x + 1}{e^x + x} dx\]

\[\int\frac{\log\left( 1 + \frac{1}{x} \right)}{x \left( 1 + x \right)} dx\]

\[\int\frac{\sin 2x}{\left( a + b \cos 2x \right)^2} dx\]

\[\int \sin^7 x  \text{ dx }\]

\[\int\frac{1}{\sqrt{\left( 2 - x \right)^2 - 1}} dx\]

` ∫  { x^2 dx}/{x^6 - a^6} dx `

\[\int\frac{2x - 3}{x^2 + 6x + 13} dx\]

\[\int\frac{\cos x}{\cos 3x} \text{ dx }\]

\[\int\frac{4 \sin x + 5 \cos x}{5 \sin x + 4 \cos x} \text{ dx }\]

\[\int\text{ log }\left( x + 1 \right) \text{ dx }\]

\[\int x \cos^2 x\ dx\]

`int"x"^"n"."log"  "x"  "dx"`

\[\int e^x \left( \cos x - \sin x \right) dx\]

\[\int x\sqrt{x^4 + 1} \text{ dx}\]

\[\int\sqrt{2x - x^2} \text{ dx}\]

\[\int\frac{\sin 2x}{\left( 1 + \sin x \right) \left( 2 + \sin x \right)} dx\]

\[\int\frac{1}{x \log x \left( 2 + \log x \right)} dx\]

\[\int\frac{2 x^2 + 7x - 3}{x^2 \left( 2x + 1 \right)} dx\]

\[\int\frac{x^2}{\left( x^2 + 1 \right) \left( 3 x^2 + 4 \right)} dx\]

\[\int\frac{1}{x^4 - 1} dx\]

\[\int\frac{x}{\left( x - 3 \right) \sqrt{x + 1}} \text{ dx}\]

\[\int\frac{x}{4 + x^4} \text{ dx }\] is equal to

\[\int x^{\sin x} \left( \frac{\sin x}{x} + \cos x . \log x \right) dx\] is equal to

\[\int\sqrt{\frac{1 + x}{x}} \text{ dx }\]

\[\int\frac{1}{\sin x + \sin 2x} \text{ dx }\]

\[\int\sqrt{3 x^2 + 4x + 1}\text{  dx }\]

\[\int\frac{1}{x \sqrt{1 + x^n}} \text{ dx}\]

\[\int \tan^{- 1} \sqrt{\frac{1 - x}{1 + x}} \text{ dx }\]

\[\int \cos^{- 1} \left( 1 - 2 x^2 \right) \text{ dx }\]

\[\int\frac{1}{1 + x + x^2 + x^3} \text{ dx }\]

\[\int\frac{\sin 4x - 2}{1 - \cos 4x} e^{2x} \text{ dx}\]

Share
Notifications

Englishहिंदीमराठी


      Forgot password?
Use app×