हिंदी

∫ 5 X 2 − 1 X ( X − 1 ) ( X + 1 ) D X - Mathematics

Advertisements
Advertisements

प्रश्न

\[\int\frac{5 x^2 - 1}{x \left( x - 1 \right) \left( x + 1 \right)} dx\]
योग
Advertisements

उत्तर

We have,
\[I = \int\frac{\left( 5 x^2 - 1 \right) dx}{x \left( x - 1 \right) \left( x + 1 \right)}\]

\[\text{Let }\frac{5 x^2 - 1}{x \left( x - 1 \right) \left( x + 1 \right)} = \frac{A}{x} + \frac{B}{x - 1} + \frac{C}{x + 1}\]

\[ \Rightarrow \frac{5 x^2 - 1}{x \left( x - 1 \right) \left( x + 1 \right)} = \frac{A \left( x^2 - 1 \right) + Bx \cdot \left( x + 1 \right) + C \cdot x \cdot \left( x - 1 \right)}{x \left( x - 1 \right) \left( x + 1 \right)}\]

\[ \Rightarrow 5 x^2 - 1 = A \left( x^2 - 1 \right) + B \cdot x \left( x + 1 \right) + C \cdot x \cdot \left( x - 1 \right)\]

Putting x = 1

\[ \Rightarrow 5 - 1 = A \times 0 + B \left( 1 \right) \left( 1 + 1 \right) + C \times 0\]

\[ \Rightarrow 4 = B \left( 2 \right)\]

\[ \Rightarrow B = 2\]

Putting x = 0

\[ \Rightarrow 5 \times 0 - 1 = A \left( 0 - 1 \right) + B \times 0 + C \times 0\]

\[ \Rightarrow - 1 = A \left( - 1 \right)\]

\[ \Rightarrow A = 1\]

Putting x + 1 = 0

\[x = - 1\]

\[5 - 1 = A \times 0 + B \times 0 + C \left( - 1 \right) \left( - 2 \right)\]

\[ \Rightarrow C = 2\]

\[ \therefore I = \int\frac{dx}{x} + 2\int\frac{dx}{x - 1} + 2\int\frac{dx}{x + 1}\]

\[ = \log \left| x \right| + 2 \log \left| x - 1 \right| + 2 \log \left| x + 1 \right| + C\]

\[ = \log \left| x \right| + 2 \left\{ \log \left| x^2 - 1 \right| \right\} + C\]

\[ = \log \left| x \left( x^2 - 1 \right)^2 \right| + C\]

shaalaa.com
  क्या इस प्रश्न या उत्तर में कोई त्रुटि है?
अध्याय 19: Indefinite Integrals - Exercise 19.30 [पृष्ठ १७६]

APPEARS IN

आरडी शर्मा Mathematics [English] Class 12
अध्याय 19 Indefinite Integrals
Exercise 19.30 | Q 19 | पृष्ठ १७६

वीडियो ट्यूटोरियलVIEW ALL [1]

संबंधित प्रश्न

\[\int\frac{x^6 + 1}{x^2 + 1} dx\]

\[\int\frac{2 x^4 + 7 x^3 + 6 x^2}{x^2 + 2x} dx\]

 
\[\int\frac{\cos x}{1 - \cos x} \text{dx }or \int\frac{\cot x}{\text{cosec         } {x }- \cot x} dx\]

\[\int\sin x\sqrt{1 + \cos 2x} dx\]

\[\int\frac{1}{\sqrt{x + 3} - \sqrt{x + 2}} dx\]

\[\int\frac{x^2 + 3x - 1}{\left( x + 1 \right)^2} dx\]

\[\int\frac{x + 1}{\sqrt{2x + 3}} dx\]

\[\int     \text{sin}^2  \left( 2x + 5 \right)    \text{dx}\]

\[\int \sin^2 \frac{x}{2} dx\]

\[\int\left( 4x + 2 \right)\sqrt{x^2 + x + 1}  \text{dx}\]

\[\  ∫    x   \text{ e}^{x^2} dx\]

\[\int 5^{5^{5^x}} 5^{5^x} 5^x dx\]

\[\int \sin^7 x  \text{ dx }\]

\[\int \sin^3 x \cos^5 x \text{ dx  }\]

\[\int\frac{1}{2 x^2 - x - 1} dx\]

\[\int\frac{e^x}{e^{2x} + 5 e^x + 6} dx\]

\[\int\frac{dx}{e^x + e^{- x}}\]

` ∫  { x^2 dx}/{x^6 - a^6} dx `

\[\int\frac{1}{\sqrt{3 x^2 + 5x + 7}} dx\]

\[\int\frac{x - 1}{3 x^2 - 4x + 3} dx\]

\[\int\frac{2x + 5}{x^2 - x - 2} \text{ dx }\]

\[\int\frac{x + 7}{3 x^2 + 25x + 28}\text{ dx}\]

\[\int\frac{x}{\sqrt{8 + x - x^2}} dx\]


\[\int\frac{1}{4 \sin^2 x + 5 \cos^2 x} \text{ dx }\]

\[\int\frac{1}{3 + 2 \cos^2 x} \text{ dx }\]

\[\int x^2 \text{ cos x dx }\]

\[\int\frac{\log x}{x^n}\text{  dx }\]

\[\int\frac{\text{ log }\left( x + 2 \right)}{\left( x + 2 \right)^2}  \text{ dx }\]

\[\int {cosec}^3 x\ dx\]

\[\int\frac{1}{\sin x + \sin 2x} dx\]

\[\int\frac{\left( x^2 + 1 \right) \left( x^2 + 2 \right)}{\left( x^2 + 3 \right) \left( x^2 + 4 \right)} dx\]

 


\[\int\frac{x}{4 + x^4} \text{ dx }\] is equal to

\[\int\frac{1}{1 + \tan x} dx =\]

The primitive of the function \[f\left( x \right) = \left( 1 - \frac{1}{x^2} \right) a^{x + \frac{1}{x}} , a > 0\text{ is}\]


\[\int\sqrt{\frac{x}{1 - x}} dx\]  is equal to


\[\int\frac{1}{\text{ cos }\left( x - a \right) \text{ cos }\left( x - b \right)} \text{ dx }\]

\[\int\frac{1}{\sin^4 x + \cos^4 x} \text{ dx}\]


\[\int\frac{x^5}{\sqrt{1 + x^3}} \text{ dx }\]

\[\int\frac{\cot x + \cot^3 x}{1 + \cot^3 x} \text{ dx}\]

Share
Notifications

Englishहिंदीमराठी


      Forgot password?
Use app×