हिंदी

∫ 5 X 2 − 1 X ( X − 1 ) ( X + 1 ) D X - Mathematics

Advertisements
Advertisements

प्रश्न

\[\int\frac{5 x^2 - 1}{x \left( x - 1 \right) \left( x + 1 \right)} dx\]
योग
Advertisements

उत्तर

We have,
\[I = \int\frac{\left( 5 x^2 - 1 \right) dx}{x \left( x - 1 \right) \left( x + 1 \right)}\]

\[\text{Let }\frac{5 x^2 - 1}{x \left( x - 1 \right) \left( x + 1 \right)} = \frac{A}{x} + \frac{B}{x - 1} + \frac{C}{x + 1}\]

\[ \Rightarrow \frac{5 x^2 - 1}{x \left( x - 1 \right) \left( x + 1 \right)} = \frac{A \left( x^2 - 1 \right) + Bx \cdot \left( x + 1 \right) + C \cdot x \cdot \left( x - 1 \right)}{x \left( x - 1 \right) \left( x + 1 \right)}\]

\[ \Rightarrow 5 x^2 - 1 = A \left( x^2 - 1 \right) + B \cdot x \left( x + 1 \right) + C \cdot x \cdot \left( x - 1 \right)\]

Putting x = 1

\[ \Rightarrow 5 - 1 = A \times 0 + B \left( 1 \right) \left( 1 + 1 \right) + C \times 0\]

\[ \Rightarrow 4 = B \left( 2 \right)\]

\[ \Rightarrow B = 2\]

Putting x = 0

\[ \Rightarrow 5 \times 0 - 1 = A \left( 0 - 1 \right) + B \times 0 + C \times 0\]

\[ \Rightarrow - 1 = A \left( - 1 \right)\]

\[ \Rightarrow A = 1\]

Putting x + 1 = 0

\[x = - 1\]

\[5 - 1 = A \times 0 + B \times 0 + C \left( - 1 \right) \left( - 2 \right)\]

\[ \Rightarrow C = 2\]

\[ \therefore I = \int\frac{dx}{x} + 2\int\frac{dx}{x - 1} + 2\int\frac{dx}{x + 1}\]

\[ = \log \left| x \right| + 2 \log \left| x - 1 \right| + 2 \log \left| x + 1 \right| + C\]

\[ = \log \left| x \right| + 2 \left\{ \log \left| x^2 - 1 \right| \right\} + C\]

\[ = \log \left| x \left( x^2 - 1 \right)^2 \right| + C\]

shaalaa.com
  क्या इस प्रश्न या उत्तर में कोई त्रुटि है?
अध्याय 19: Indefinite Integrals - Exercise 19.30 [पृष्ठ १७६]

APPEARS IN

आरडी शर्मा Mathematics [English] Class 12
अध्याय 19 Indefinite Integrals
Exercise 19.30 | Q 19 | पृष्ठ १७६

वीडियो ट्यूटोरियलVIEW ALL [1]

संबंधित प्रश्न

 
\[\int\frac{\cos x}{1 - \cos x} \text{dx }or \int\frac{\cot x}{\text{cosec         } {x }- \cot x} dx\]

\[\int \left( 2x - 3 \right)^5 + \sqrt{3x + 2}  \text{dx} \]

`∫     cos ^4  2x   dx `


\[\int \cos^2 \text{nx dx}\]

\[\int\sqrt{\frac{1 - \sin 2x}{1 + \sin 2x}} dx\]

\[\int\frac{\cos x}{2 + 3 \sin x} dx\]

\[\int\frac{1}{\sqrt{1 - x^2}\left( 2 + 3 \sin^{- 1} x \right)} dx\]

`  =  ∫ root (3){ cos^2 x}  sin x   dx `


\[\int \tan^{3/2} x \sec^2 \text{x dx}\]

\[\int2x    \sec^3 \left( x^2 + 3 \right) \tan \left( x^2 + 3 \right) dx\]

` ∫   tan   x   sec^4  x   dx  `


\[\int\frac{\sin 2x}{\sqrt{\cos^4 x - \sin^2 x + 2}} dx\]

\[\int\frac{\left( 3 \sin x - 2 \right) \cos x}{5 - \cos^2 x - 4 \sin x} dx\]

\[\int\frac{x^2}{x^2 + 7x + 10} dx\]

\[\int\frac{\left( x - 1 \right)^2}{x^2 + 2x + 2} dx\]

\[\int\frac{1}{13 + 3 \cos x + 4 \sin x} dx\]

\[\int x^2 \cos 2x\ \text{ dx }\]

\[\int x^3 \tan^{- 1}\text{  x dx }\]

\[\int\frac{e^x}{x}\left\{ \text{ x }\left( \log x \right)^2 + 2 \log x \right\} dx\]

\[\int\left( \frac{1}{\log x} - \frac{1}{\left( \log x \right)^2} \right) dx\]

\[\int\sqrt{3 - 2x - 2 x^2} \text{ dx}\]

\[\int\sqrt{2x - x^2} \text{ dx}\]

\[\int\left( x + 1 \right) \sqrt{x^2 - x + 1} \text{ dx}\]

\[\int\left( 4x + 1 \right) \sqrt{x^2 - x - 2} \text{  dx }\]

\[\int\frac{3 + 4x - x^2}{\left( x + 2 \right) \left( x - 1 \right)} dx\]

\[\int\frac{1}{x\left( x^n + 1 \right)} dx\]

\[\int\frac{1}{1 + x + x^2 + x^3} dx\]

\[\int\frac{1}{\left( x^2 + 1 \right) \left( x^2 + 2 \right)} dx\]

\[\int\frac{1}{\sin x \left( 3 + 2 \cos x \right)} dx\]

\[\int\frac{x + 1}{x \left( 1 + x e^x \right)} dx\]

\[\int\frac{x^2 + 9}{x^4 + 81} \text{ dx }\]

 


\[\int\frac{1}{x^4 + x^2 + 1} \text{ dx }\]

\[\int\frac{1}{\left( 2 x^2 + 3 \right) \sqrt{x^2 - 4}} \text{ dx }\]

\[\int\frac{x}{4 + x^4} \text{ dx }\] is equal to

\[\int\frac{1}{1 - x - 4 x^2}\text{  dx }\]

\[\int\sqrt{\frac{a + x}{x}}dx\]
 

\[\int \sec^6 x\ dx\]

\[\int\frac{1 + x^2}{\sqrt{1 - x^2}} \text{ dx }\]

\[\int \left( \sin^{- 1} x \right)^3 dx\]

\[\int\frac{x^2 + x + 1}{\left( x + 1 \right)^2 \left( x + 2 \right)} \text{ dx}\]

Share
Notifications

Englishहिंदीमराठी


      Forgot password?
Use app×