मराठी

∫ 5 X 2 − 1 X ( X − 1 ) ( X + 1 ) D X - Mathematics

Advertisements
Advertisements

प्रश्न

\[\int\frac{5 x^2 - 1}{x \left( x - 1 \right) \left( x + 1 \right)} dx\]
बेरीज
Advertisements

उत्तर

We have,
\[I = \int\frac{\left( 5 x^2 - 1 \right) dx}{x \left( x - 1 \right) \left( x + 1 \right)}\]

\[\text{Let }\frac{5 x^2 - 1}{x \left( x - 1 \right) \left( x + 1 \right)} = \frac{A}{x} + \frac{B}{x - 1} + \frac{C}{x + 1}\]

\[ \Rightarrow \frac{5 x^2 - 1}{x \left( x - 1 \right) \left( x + 1 \right)} = \frac{A \left( x^2 - 1 \right) + Bx \cdot \left( x + 1 \right) + C \cdot x \cdot \left( x - 1 \right)}{x \left( x - 1 \right) \left( x + 1 \right)}\]

\[ \Rightarrow 5 x^2 - 1 = A \left( x^2 - 1 \right) + B \cdot x \left( x + 1 \right) + C \cdot x \cdot \left( x - 1 \right)\]

Putting x = 1

\[ \Rightarrow 5 - 1 = A \times 0 + B \left( 1 \right) \left( 1 + 1 \right) + C \times 0\]

\[ \Rightarrow 4 = B \left( 2 \right)\]

\[ \Rightarrow B = 2\]

Putting x = 0

\[ \Rightarrow 5 \times 0 - 1 = A \left( 0 - 1 \right) + B \times 0 + C \times 0\]

\[ \Rightarrow - 1 = A \left( - 1 \right)\]

\[ \Rightarrow A = 1\]

Putting x + 1 = 0

\[x = - 1\]

\[5 - 1 = A \times 0 + B \times 0 + C \left( - 1 \right) \left( - 2 \right)\]

\[ \Rightarrow C = 2\]

\[ \therefore I = \int\frac{dx}{x} + 2\int\frac{dx}{x - 1} + 2\int\frac{dx}{x + 1}\]

\[ = \log \left| x \right| + 2 \log \left| x - 1 \right| + 2 \log \left| x + 1 \right| + C\]

\[ = \log \left| x \right| + 2 \left\{ \log \left| x^2 - 1 \right| \right\} + C\]

\[ = \log \left| x \left( x^2 - 1 \right)^2 \right| + C\]

shaalaa.com
  या प्रश्नात किंवा उत्तरात काही त्रुटी आहे का?
पाठ 19: Indefinite Integrals - Exercise 19.30 [पृष्ठ १७६]

APPEARS IN

आरडी शर्मा Mathematics [English] Class 12
पाठ 19 Indefinite Integrals
Exercise 19.30 | Q 19 | पृष्ठ १७६

व्हिडिओ ट्यूटोरियलVIEW ALL [1]

संबंधित प्रश्‍न

Integrate the following integrals:

\[\int\text { sin  x  cos  2x     sin 3x   dx}\]

` ∫  {sin 2x} /{a cos^2  x  + b sin^2  x }  ` dx 


\[\int\frac{\log\left( 1 + \frac{1}{x} \right)}{x \left( 1 + x \right)} dx\]

\[\int\frac{1}{\sqrt{x} + x} \text{ dx }\]

\[\int\frac{1}{1 + x - x^2}  \text{ dx }\]

\[\int\frac{1}{\sqrt{\left( x - \alpha \right)\left( \beta - x \right)}} dx, \left( \beta > \alpha \right)\]

\[\int\frac{\sin 2x}{\sqrt{\cos^4 x - \sin^2 x + 2}} dx\]

\[\int\frac{2x + 5}{x^2 - x - 2} \text{ dx }\]

\[\int\frac{1}{1 - 2 \sin x} \text{ dx }\]

\[\int\frac{1}{1 - \tan x} \text{ dx }\]

\[\int x^3 \cos x^2 dx\]

` ∫    sin x log  (\text{ cos x ) } dx  `

\[\int \log_{10} x\ dx\]

\[\int \sec^{- 1} \sqrt{x}\ dx\]

\[\int x\left( \frac{\sec 2x - 1}{\sec 2x + 1} \right) dx\]

\[\int \sin^{- 1} \left( \frac{2x}{1 + x^2} \right) \text{ dx }\]

\[\int \tan^{- 1} \sqrt{\frac{1 - x}{1 + x}} dx\]

\[\int e^x \sec x \left( 1 + \tan x \right) dx\]

\[\int\frac{x^2 + x - 1}{x^2 + x - 6} dx\]

\[\int\frac{x^2 + 1}{\left( x - 2 \right)^2 \left( x + 3 \right)} dx\]

\[\int\frac{x^2}{\left( x - 1 \right) \left( x + 1 \right)^2} dx\]

\[\int\frac{5 x^2 + 20x + 6}{x^3 + 2 x^2 + x} dx\]

\[\int\frac{1}{\left( x + 1 \right)^2 \left( x^2 + 1 \right)} dx\]

\[\int\frac{x^3}{x + 1}dx\] is equal to

\[\int\frac{\sin x + \cos x}{\sqrt{\sin 2x}} \text{ dx}\]

\[\int \cot^4 x\ dx\]

\[\int x \sin^5 x^2 \cos x^2 dx\]

\[\int\frac{x + 1}{x^2 + 4x + 5} \text{  dx}\]

\[\int\frac{1}{a + b \tan x} \text{ dx }\]

\[\int\frac{1}{2 - 3 \cos 2x} \text{ dx }\]


\[\int {cosec}^4 2x\ dx\]


\[\int\sqrt{1 + 2x - 3 x^2}\text{  dx } \]

\[\int\frac{\log \left( 1 - x \right)}{x^2} \text{ dx}\]

\[\int\frac{\sqrt{1 - \sin x}}{1 + \cos x} e^{- x/2} \text{ dx}\]

\[\int\frac{x^2 + x + 1}{\left( x + 1 \right)^2 \left( x + 2 \right)} \text{ dx}\]

\[\int\frac{\cot x + \cot^3 x}{1 + \cot^3 x} \text{ dx}\]

Evaluate : \[\int\frac{\cos 2x + 2 \sin^2 x}{\cos^2 x}dx\] .


\[\int \sin^3  \left( 2x + 1 \right)  \text{dx}\]


Share
Notifications

Englishहिंदीमराठी


      Forgot password?
Use app×