मराठी

∫ 5 X 2 − 1 X ( X − 1 ) ( X + 1 ) D X - Mathematics

Advertisements
Advertisements

प्रश्न

\[\int\frac{5 x^2 - 1}{x \left( x - 1 \right) \left( x + 1 \right)} dx\]
बेरीज
Advertisements

उत्तर

We have,
\[I = \int\frac{\left( 5 x^2 - 1 \right) dx}{x \left( x - 1 \right) \left( x + 1 \right)}\]

\[\text{Let }\frac{5 x^2 - 1}{x \left( x - 1 \right) \left( x + 1 \right)} = \frac{A}{x} + \frac{B}{x - 1} + \frac{C}{x + 1}\]

\[ \Rightarrow \frac{5 x^2 - 1}{x \left( x - 1 \right) \left( x + 1 \right)} = \frac{A \left( x^2 - 1 \right) + Bx \cdot \left( x + 1 \right) + C \cdot x \cdot \left( x - 1 \right)}{x \left( x - 1 \right) \left( x + 1 \right)}\]

\[ \Rightarrow 5 x^2 - 1 = A \left( x^2 - 1 \right) + B \cdot x \left( x + 1 \right) + C \cdot x \cdot \left( x - 1 \right)\]

Putting x = 1

\[ \Rightarrow 5 - 1 = A \times 0 + B \left( 1 \right) \left( 1 + 1 \right) + C \times 0\]

\[ \Rightarrow 4 = B \left( 2 \right)\]

\[ \Rightarrow B = 2\]

Putting x = 0

\[ \Rightarrow 5 \times 0 - 1 = A \left( 0 - 1 \right) + B \times 0 + C \times 0\]

\[ \Rightarrow - 1 = A \left( - 1 \right)\]

\[ \Rightarrow A = 1\]

Putting x + 1 = 0

\[x = - 1\]

\[5 - 1 = A \times 0 + B \times 0 + C \left( - 1 \right) \left( - 2 \right)\]

\[ \Rightarrow C = 2\]

\[ \therefore I = \int\frac{dx}{x} + 2\int\frac{dx}{x - 1} + 2\int\frac{dx}{x + 1}\]

\[ = \log \left| x \right| + 2 \log \left| x - 1 \right| + 2 \log \left| x + 1 \right| + C\]

\[ = \log \left| x \right| + 2 \left\{ \log \left| x^2 - 1 \right| \right\} + C\]

\[ = \log \left| x \left( x^2 - 1 \right)^2 \right| + C\]

shaalaa.com
  या प्रश्नात किंवा उत्तरात काही त्रुटी आहे का?
पाठ 19: Indefinite Integrals - Exercise 19.30 [पृष्ठ १७६]

APPEARS IN

आरडी शर्मा Mathematics [English] Class 12
पाठ 19 Indefinite Integrals
Exercise 19.30 | Q 19 | पृष्ठ १७६

व्हिडिओ ट्यूटोरियलVIEW ALL [1]

संबंधित प्रश्‍न

\[\int\frac{\left( x^3 + 8 \right)\left( x - 1 \right)}{x^2 - 2x + 4} dx\]

\[\int\frac{1}{1 - \sin\frac{x}{2}} dx\]

` ∫   sin x  \sqrt (1-cos 2x)    dx `

 


\[\int\frac{1}{\sqrt{1 + \cos x}} dx\]

` ∫ {"cosec"   x }/ { log  tan   x/2 ` dx 

\[\int\frac{1}{\sqrt{x} + x} \text{ dx }\]

\[\int\frac{1}{x^2 \left( x^4 + 1 \right)^{3/4}} dx\]

\[\int \cot^n {cosec}^2 \text{ x dx } , n \neq - 1\]

\[\int\frac{1}{1 + x - x^2}  \text{ dx }\]

\[\int\frac{x^2}{x^6 + a^6} dx\]

\[\int\frac{1}{\sqrt{5 - 4x - 2 x^2}} dx\]

\[\int\frac{\cos x}{\sqrt{\sin^2 x - 2 \sin x - 3}} dx\]

\[\int\frac{x}{x^2 + 3x + 2} dx\]

\[\int\frac{1}{1 + 3 \sin^2 x} \text{ dx }\]

\[\int\frac{3 + 2 \cos x + 4 \sin x}{2 \sin x + \cos x + 3} \text{ dx }\]

\[\int\frac{1}{3 + 4 \cot x} dx\]

\[\int\left( x + 1 \right) \text{ log  x  dx }\]

\[\int e^x \left( \frac{\sin x \cos x - 1}{\sin^2 x} \right) dx\]

\[\int\left( x - 2 \right) \sqrt{2 x^2 - 6x + 5} \text{  dx }\]

\[\int(2x + 5)\sqrt{10 - 4x - 3 x^2}dx\]

\[\int\frac{2x + 1}{\left( x + 1 \right) \left( x - 2 \right)} dx\]

\[\int\frac{2x - 3}{\left( x^2 - 1 \right) \left( 2x + 3 \right)} dx\]

\[\int\frac{2x}{\left( x^2 + 1 \right) \left( x^2 + 3 \right)} dx\]

\[\int\frac{5}{\left( x^2 + 1 \right) \left( x + 2 \right)} dx\]

\[\int\frac{x^2 + x + 1}{\left( x + 1 \right)^2 \left( x + 2 \right)} dx\]

\[\int\frac{1}{\sin x \left( 3 + 2 \cos x \right)} dx\]

Evaluate the following integral:

\[\int\frac{x^2}{1 - x^4}dx\]

\[\int\frac{1}{\left( x - 1 \right) \sqrt{x + 2}} \text{ dx }\]

The value of \[\int\frac{\sin x + \cos x}{\sqrt{1 - \sin 2x}} dx\] is equal to


\[\int\frac{1}{x^2 + 4x - 5} \text{ dx }\]

\[\int\frac{1}{\sqrt{3 - 2x - x^2}} \text{ dx}\]

\[\int\frac{x^3}{\sqrt{x^8 + 4}} \text{ dx }\]


\[\int\frac{1}{2 + \cos x} \text{ dx }\]


\[\int x\sqrt{1 + x - x^2}\text{  dx }\]

\[\int\frac{1}{x \sqrt{1 + x^n}} \text{ dx}\]

\[\int \tan^{- 1} \sqrt{x}\ dx\]

\[\int\frac{e^{m \tan^{- 1} x}}{\left( 1 + x^2 \right)^{3/2}} \text{ dx}\]

\[\int \left( e^x + 1 \right)^2 e^x dx\]


\[\int\frac{x^2}{x^2 + 7x + 10} dx\]

\[\int\frac{3x + 1}{\sqrt{5 - 2x - x^2}} \text{ dx }\]


Share
Notifications

Englishहिंदीमराठी


      Forgot password?
Use app×