मराठी

∫ 1 Sin X ( 3 + 2 Cos X ) D X - Mathematics

Advertisements
Advertisements

प्रश्न

\[\int\frac{1}{\sin x \left( 3 + 2 \cos x \right)} dx\]
बेरीज
Advertisements

उत्तर

We have,
\[I = \int\frac{dx}{\sin x \left( 3 + 2 \cos x \right)}\]
\[ = \int\frac{\sin x dx}{\sin^2 x \left( 3 + 2 \cos x \right)}\]
\[ = \int\frac{\sin x dx}{\left( 1 - \cos^2 x \right) \left( 3 + 2 \cos x \right)}\]
\[ = \int\frac{\sin x dx}{\left( 1 - \cos x \right) \left( 1 + \cos x \right) \left( 3 + 2 \cos x \right)}\]
\[\text{Putting }\cos x = t\]
\[ \Rightarrow - \sin x dx = dt\]
\[ \Rightarrow \sin x dx = - dt\]
\[ \therefore I = \int\frac{- dt}{\left( 1 - t \right) \left( 1 + t \right) \left( 3 + 2t \right)}\]
\[ = \int\frac{dt}{\left( t - 1 \right) \left( t + 1 \right) \left( 3 + 2t \right)}\]
\[\text{Let }\frac{1}{\left( t - 1 \right) \left( t + 1 \right) \left( 3 + 2t \right)} = \frac{A}{t - 1} + \frac{B}{t + 1} + \frac{C}{3 + 2t}\]
\[ \Rightarrow \frac{1}{\left( t - 1 \right) \left( t + 1 \right) \left( 3 + 2t \right)} = \frac{A \left( t + 1 \right) \left( 3 + 2t \right) + B \left( t - 1 \right) \left( 3 + 2t \right) + C \left( t + 1 \right) \left( t - 1 \right)}{\left( t - 1 \right) \left( t + 1 \right) \left( 3 + 2t \right)}\]
\[ \Rightarrow 1 = A \left( t + 1 \right) \left( 3 + 2t \right) + B \left( t - 1 \right) \left( 3 + 2t \right) + C \left( t + 1 \right) \left( t - 1 \right)\]
\[\text{Putting t + 1 = 0}\]
\[ \Rightarrow t = - 1\]
\[1 = A \times 0 + B \left( - 2 \right) \left( 3 - 2 \right) + C \times 0\]
\[ \Rightarrow 1 = B \left( - 2 \right)\]
\[ \Rightarrow B = - \frac{1}{2}\]
\[\text{Putting t - 1 = 0}\]
\[ \Rightarrow t = 1\]
\[1 = A \left( 2 \right) \left( 5 \right) + B \times 0 + C \times 0\]
\[ \Rightarrow A = \frac{1}{10}\]
\[\text{Putting 3 + 2t = 0}\]
\[ \Rightarrow t = - \frac{3}{2}\]
\[1 = A \times 0 + B \times 0 + C \left( - \frac{3}{2} + 1 \right) \left( - \frac{3}{2} - 1 \right)\]
\[ \Rightarrow 1 = C \left( - \frac{1}{2} \right) \left( - \frac{5}{2} \right)\]
\[C = \frac{4}{5}\]
Then,
\[I = \frac{1}{10}\int\frac{dt}{t - 1} - \frac{1}{2}\int\frac{dt}{t + 1} + \frac{4}{5}\int\frac{dt}{3 + 2t}\]
\[ = \frac{1}{10} \log \left| t - 1 \right| - \frac{1}{2} \log \left| t + 1 \right| + \frac{4}{5} \times \frac{\log \left| 3 + 2t \right|}{2} + C\]
\[ = \frac{1}{10} \log \left| t - 1 \right| - \frac{1}{2} \log \left| t + 1 \right| + \frac{2}{5}\log \left| 3 + 2t \right| + C\]
\[ = \frac{1}{10} \log \left| \cos x - 1 \right| - \frac{1}{2} \log \left| \cos x + 1 \right| + \frac{2}{5} \log \left| 3 + 2 \cos x \right| + C\]

shaalaa.com
  या प्रश्नात किंवा उत्तरात काही त्रुटी आहे का?
पाठ 19: Indefinite Integrals - Exercise 19.30 [पृष्ठ १७८]

APPEARS IN

आरडी शर्मा Mathematics [English] Class 12
पाठ 19 Indefinite Integrals
Exercise 19.30 | Q 60 | पृष्ठ १७८

व्हिडिओ ट्यूटोरियलVIEW ALL [1]

संबंधित प्रश्‍न

\[\int\sqrt{x}\left( x^3 - \frac{2}{x} \right) dx\]

\[\int \tan^2 \left( 2x - 3 \right) dx\]


\[\int \sin^2\text{ b x dx}\]

\[\int\frac{1 + \cot x}{x + \log \sin x} dx\]

\[\int\frac{\tan x}{\sqrt{\cos x}} dx\]

` ∫   e^{m   sin ^-1  x}/ \sqrt{1-x^2}  ` dx

 


\[\int\frac{\cos\sqrt{x}}{\sqrt{x}} dx\]

\[\int\frac{\sin^5 x}{\cos^4 x} \text{ dx }\]

\[\int\frac{2x - 1}{\left( x - 1 \right)^2} dx\]

\[\int\frac{1}{\sqrt{x} + \sqrt[4]{x}}dx\]

` ∫    \sqrt{tan x}     sec^4  x   dx `


Evaluate the following integrals:

\[\int\frac{x^7}{\left( a^2 - x^2 \right)^5}dx\]

\[\int\frac{x^2}{x^6 + a^6} dx\]

\[\int\frac{1}{x \left( x^6 + 1 \right)} dx\]

\[\int\frac{1}{\sqrt{7 - 3x - 2 x^2}} dx\]

\[\int\frac{\sin x}{\sqrt{4 \cos^2 x - 1}} dx\]

\[\int\frac{x}{\sqrt{4 - x^4}} dx\]

\[\int\frac{\cos x}{\sqrt{\sin^2 x - 2 \sin x - 3}} dx\]

\[\int\frac{2}{2 + \sin 2x}\text{ dx }\]

\[\int\frac{1}{\sin^2 x + \sin 2x} \text{ dx }\]

\[\int\frac{2 \sin x + 3 \cos x}{3 \sin x + 4 \cos x} dx\]

\[\int\frac{1}{3 + 4 \cot x} dx\]

\[\int\text{ log }\left( x + 1 \right) \text{ dx }\]

\[\int2 x^3 e^{x^2} dx\]

\[\int e^\sqrt{x} \text{ dx }\]

\[\int \cos^3 \sqrt{x}\ dx\]

\[\int \tan^{- 1} \sqrt{\frac{1 - x}{1 + x}} dx\]

\[\int\frac{2x + 1}{\left( x + 1 \right) \left( x - 2 \right)} dx\]

\[\int\frac{x^2 + 1}{x^2 - 1} dx\]

\[\int\frac{x}{\left( x^2 - a^2 \right) \left( x^2 - b^2 \right)} dx\]

\[\int\frac{1}{x \left( x^4 - 1 \right)} dx\]

\[\int\frac{x}{\left( x^2 + 2x + 2 \right) \sqrt{x + 1}} \text{ dx}\]

\[\int \sec^2 x \cos^2 2x \text{ dx }\]

\[\int \cos^3 (3x)\ dx\]

\[\int\frac{\left( \sin^{- 1} x \right)^3}{\sqrt{1 - x^2}} \text{ dx }\]

\[\int\frac{1}{\sqrt{x^2 - a^2}} \text{ dx }\]

\[\int\frac{1}{\sqrt{x^2 + a^2}} \text{ dx }\]

\[\int\frac{\sqrt{a} - \sqrt{x}}{1 - \sqrt{ax}}\text{  dx }\]

\[\int\frac{1}{1 - 2 \sin x} \text{ dx }\]

\[\int x\sqrt{1 + x - x^2}\text{  dx }\]

Share
Notifications

Englishहिंदीमराठी


      Forgot password?
Use app×