मराठी

∫ 1 Sin X ( 3 + 2 Cos X ) D X - Mathematics

Advertisements
Advertisements

प्रश्न

\[\int\frac{1}{\sin x \left( 3 + 2 \cos x \right)} dx\]
बेरीज
Advertisements

उत्तर

We have,
\[I = \int\frac{dx}{\sin x \left( 3 + 2 \cos x \right)}\]
\[ = \int\frac{\sin x dx}{\sin^2 x \left( 3 + 2 \cos x \right)}\]
\[ = \int\frac{\sin x dx}{\left( 1 - \cos^2 x \right) \left( 3 + 2 \cos x \right)}\]
\[ = \int\frac{\sin x dx}{\left( 1 - \cos x \right) \left( 1 + \cos x \right) \left( 3 + 2 \cos x \right)}\]
\[\text{Putting }\cos x = t\]
\[ \Rightarrow - \sin x dx = dt\]
\[ \Rightarrow \sin x dx = - dt\]
\[ \therefore I = \int\frac{- dt}{\left( 1 - t \right) \left( 1 + t \right) \left( 3 + 2t \right)}\]
\[ = \int\frac{dt}{\left( t - 1 \right) \left( t + 1 \right) \left( 3 + 2t \right)}\]
\[\text{Let }\frac{1}{\left( t - 1 \right) \left( t + 1 \right) \left( 3 + 2t \right)} = \frac{A}{t - 1} + \frac{B}{t + 1} + \frac{C}{3 + 2t}\]
\[ \Rightarrow \frac{1}{\left( t - 1 \right) \left( t + 1 \right) \left( 3 + 2t \right)} = \frac{A \left( t + 1 \right) \left( 3 + 2t \right) + B \left( t - 1 \right) \left( 3 + 2t \right) + C \left( t + 1 \right) \left( t - 1 \right)}{\left( t - 1 \right) \left( t + 1 \right) \left( 3 + 2t \right)}\]
\[ \Rightarrow 1 = A \left( t + 1 \right) \left( 3 + 2t \right) + B \left( t - 1 \right) \left( 3 + 2t \right) + C \left( t + 1 \right) \left( t - 1 \right)\]
\[\text{Putting t + 1 = 0}\]
\[ \Rightarrow t = - 1\]
\[1 = A \times 0 + B \left( - 2 \right) \left( 3 - 2 \right) + C \times 0\]
\[ \Rightarrow 1 = B \left( - 2 \right)\]
\[ \Rightarrow B = - \frac{1}{2}\]
\[\text{Putting t - 1 = 0}\]
\[ \Rightarrow t = 1\]
\[1 = A \left( 2 \right) \left( 5 \right) + B \times 0 + C \times 0\]
\[ \Rightarrow A = \frac{1}{10}\]
\[\text{Putting 3 + 2t = 0}\]
\[ \Rightarrow t = - \frac{3}{2}\]
\[1 = A \times 0 + B \times 0 + C \left( - \frac{3}{2} + 1 \right) \left( - \frac{3}{2} - 1 \right)\]
\[ \Rightarrow 1 = C \left( - \frac{1}{2} \right) \left( - \frac{5}{2} \right)\]
\[C = \frac{4}{5}\]
Then,
\[I = \frac{1}{10}\int\frac{dt}{t - 1} - \frac{1}{2}\int\frac{dt}{t + 1} + \frac{4}{5}\int\frac{dt}{3 + 2t}\]
\[ = \frac{1}{10} \log \left| t - 1 \right| - \frac{1}{2} \log \left| t + 1 \right| + \frac{4}{5} \times \frac{\log \left| 3 + 2t \right|}{2} + C\]
\[ = \frac{1}{10} \log \left| t - 1 \right| - \frac{1}{2} \log \left| t + 1 \right| + \frac{2}{5}\log \left| 3 + 2t \right| + C\]
\[ = \frac{1}{10} \log \left| \cos x - 1 \right| - \frac{1}{2} \log \left| \cos x + 1 \right| + \frac{2}{5} \log \left| 3 + 2 \cos x \right| + C\]

shaalaa.com
  या प्रश्नात किंवा उत्तरात काही त्रुटी आहे का?
पाठ 19: Indefinite Integrals - Exercise 19.30 [पृष्ठ १७८]

APPEARS IN

आरडी शर्मा Mathematics [English] Class 12
पाठ 19 Indefinite Integrals
Exercise 19.30 | Q 60 | पृष्ठ १७८

व्हिडिओ ट्यूटोरियलVIEW ALL [1]

संबंधित प्रश्‍न

\[\int\sqrt{x}\left( x^3 - \frac{2}{x} \right) dx\]

\[\int\frac{x^5 + x^{- 2} + 2}{x^2} dx\]

\[\int\sin x\sqrt{1 + \cos 2x} dx\]

\[\int \sin^2\text{ b x dx}\]

\[\int\frac{1}{\sqrt{1 - \cos 2x}} dx\]

\[\int\frac{e^x + 1}{e^x + x} dx\]

\[\int\frac{x + \sqrt{x + 1}}{x + 2} dx\]

\[\int \cot^5 x  \text{ dx }\]

\[\int \sin^7 x  \text{ dx }\]

\[\int\frac{\cos x}{\sin^2 x + 4 \sin x + 5} dx\]

` ∫  { x^2 dx}/{x^6 - a^6} dx `

\[\int\frac{e^x}{\left( 1 + e^x \right)\left( 2 + e^x \right)} dx\]

\[\int\frac{1}{\sqrt{2x - x^2}} dx\]

\[\int\frac{\cos x}{\sqrt{4 - \sin^2 x}} dx\]

\[\int\frac{\cos x}{\sqrt{\sin^2 x - 2 \sin x - 3}} dx\]

\[\int\frac{x - 1}{\sqrt{x^2 + 1}} \text{ dx }\]

\[\int\frac{3x + 1}{\sqrt{5 - 2x - x^2}} \text{ dx }\]

\[\int\frac{2x + 3}{\sqrt{x^2 + 4x + 5}} \text{ dx }\]

\[\int\frac{1}{4 \cos^2 x + 9 \sin^2 x}\text{  dx }\]

\[\int\frac{1}{\sin^2 x + \sin 2x} \text{ dx }\]

\[\int\frac{1}{\cos 2x + 3 \sin^2 x} dx\]

\[\int\frac{1}{1 - 2 \sin x} \text{ dx }\]

\[\int\left( x + 1 \right) \text{ e}^x \text{ log } \left( x e^x \right) dx\]

\[\int e^x \sec x \left( 1 + \tan x \right) dx\]

\[\int\frac{e^x \left( x - 4 \right)}{\left( x - 2 \right)^3} \text{ dx }\]

\[\int\sqrt{3 - 2x - 2 x^2} \text{ dx}\]

\[\int\sqrt{x^2 - 2x} \text{ dx}\]

\[\int\frac{x^2 + 1}{x^4 + 7 x^2 + 1} 2 \text{ dx }\]

\[\int\frac{1}{\cos x + \sqrt{3} \sin x} \text{ dx } \] is equal to

\[\int e^x \left\{ f\left( x \right) + f'\left( x \right) \right\} dx =\]
 

If \[\int\frac{1}{\left( x + 2 \right)\left( x^2 + 1 \right)}dx = a\log\left| 1 + x^2 \right| + b \tan^{- 1} x + \frac{1}{5}\log\left| x + 2 \right| + C,\] then


\[\int\frac{x^4 + x^2 - 1}{x^2 + 1} \text{ dx}\]

\[\int \sin^3 x \cos^4 x\ \text{ dx }\]

\[\int\frac{1}{\sqrt{3 - 2x - x^2}} \text{ dx}\]

\[\int\frac{1}{5 - 4 \sin x} \text{ dx }\]

\[\int \tan^5 x\ \sec^3 x\ dx\]

\[\int \sec^{- 1} \sqrt{x}\ dx\]

\[\int\frac{1}{\left( x^2 + 2 \right) \left( x^2 + 5 \right)} \text{ dx}\]

Find : \[\int\frac{dx}{\sqrt{3 - 2x - x^2}}\] .


\[\int\frac{x^2}{x^2 + 7x + 10} dx\]

Share
Notifications

Englishहिंदीमराठी


      Forgot password?
Use app×