मराठी

∫ 1 Sin X + Sin 2 X D X - Mathematics

Advertisements
Advertisements

प्रश्न

\[\int\frac{1}{\sin x + \sin 2x} dx\]
बेरीज
Advertisements

उत्तर

We have,
\[I = \int\frac{dx}{\sin x + \sin 2x}\]
\[ = \int\frac{dx}{\sin x + 2 \sin x \cos x}\]
\[ = \int\frac{dx}{\sin x \left( 1 + 2 \cos x \right)}\]
\[ = \int\frac{\sin x dx}{\sin^2 x \left( 1 + 2 \cos x \right)}\]
\[ = \int\frac{\sin x dx}{\left( 1 - \cos^2 x \right) \left( 1 + 2 \cos x \right)}\]
\[ = \int\frac{\sin x dx}{\left( 1 - \cos x \right) \left( 1 + \cos x \right) \left( 1 + 2 \cos x \right)}\]
\[\text{Putting }\cos x = t\]
\[ \Rightarrow - \sin x dx = dt\]
\[ \Rightarrow \sin x dx = - dt\]
\[ \therefore I = \int\frac{- dt}{\left( 1 - t \right) \left( 1 + t \right) \left( 1 + 2t \right)}\]
\[ = \int\frac{dt}{\left( t - 1 \right) \left( t + 1 \right) \left( 1 + 2t \right)}\]
\[\text{Let }\frac{1}{\left( t - 1 \right) \left( t + 1 \right) \left( 1 + 2t \right)} = \frac{A}{t - 1} + \frac{B}{t + 1} + \frac{C}{1 + 2t}\]
\[ \Rightarrow \frac{1}{\left( t - 1 \right) \left( t + 1 \right) \left( 1 + 2t \right)} = \frac{A \left( t + 1 \right) \left( 1 + 2t \right) + B \left( t - 1 \right) \left( 1 + 2t \right) + C \left( t - 1 \right) \left( t + 1 \right)}{\left( t - 1 \right) \left( t + 1 \right) \left( 1 + 2t \right)}\]
\[ \Rightarrow 1 = A \left( t + 1 \right) \left( 1 + 2t \right) + B \left( t - 1 \right) \left( 1 + 2t \right) + C \left( t - 1 \right) \left( t + 1 \right)\]
\[\text{Putting t + 1 = 0}\]
\[ \Rightarrow t = - 1\]
\[1 = B \left( - 1 - 1 \right) \left( 1 - 2 \right)\]
\[ \Rightarrow 1 = B \left( - 2 \right) \left( - 1 \right)\]
\[ \Rightarrow B = \frac{1}{2}\]
\[\text{Putting t - 1 = 0}\]
\[ \Rightarrow t = 1\]
\[1 = A \left( 1 + 1 \right) \left( 1 + 2 \right)\]
\[ \Rightarrow 1 = A\left( 2 \right)\left( 3 \right)\]
\[ \Rightarrow A = \frac{1}{6}\]
\[\text{Putting 1 + 2t = 0}\]
\[t = - \frac{1}{2}\]
\[ \Rightarrow 1 = A \times 0 + B \times 0 + C \left( - \frac{1}{2} - 1 \right) \left( - \frac{1}{2} + 1 \right)\]
\[1 = C \left( - \frac{3}{2} \right) \left( \frac{1}{2} \right)\]
\[C = - \frac{4}{3}\]
Then,
\[I = \frac{1}{6}\int\frac{dt}{t - 1} + \frac{1}{2}\int\frac{dt}{t + 1} - \frac{4}{3}\int\frac{dt}{1 + 2t}\]
\[ = \frac{1}{6} \log \left| t - 1 \right| + \frac{1}{2} \log \left| t + 1 \right| - \frac{4}{3} \times \frac{\log \left| 1 + 2t \right|}{2} + C\]
\[ = \frac{1}{6} \log \left| t - 1 \right| + \frac{1}{2} \log \left| t + 1 \right| - \frac{2}{3}\log \left| 1 + 2t \right| + C\]
\[ = \frac{1}{6} \log \left| \cos x - 1 \right| + \frac{1}{2} \log \left| \cos x + 1 \right| - \frac{2}{3} \log \left| 1 + 2 \cos x \right| + C\]

shaalaa.com
  या प्रश्नात किंवा उत्तरात काही त्रुटी आहे का?
पाठ 19: Indefinite Integrals - Exercise 19.30 [पृष्ठ १७]

APPEARS IN

आरडी शर्मा Mathematics [English] Class 12
पाठ 19 Indefinite Integrals
Exercise 19.30 | Q 61 | पृष्ठ १७

व्हिडिओ ट्यूटोरियलVIEW ALL [1]

संबंधित प्रश्‍न

\[\int\frac{5 \cos^3 x + 6 \sin^3 x}{2 \sin^2 x \cos^2 x} dx\]

\[\int\frac{1}{\left( 7x - 5 \right)^3} + \frac{1}{\sqrt{5x - 4}} dx\]

\[\int\frac{1}{\sqrt{x + 3} - \sqrt{x + 2}} dx\]

\[\int\text{sin mx }\text{cos nx dx m }\neq n\]

\[\int\frac{\text{sin} \left( x - a \right)}{\text{sin}\left( x - b \right)} dx\]

` ∫  tan 2x tan 3x  tan 5x    dx  `

\[\int\sqrt{1 + e^x} .  e^x dx\]

\[\int\frac{\left( \sin^{- 1} x \right)^3}{\sqrt{1 - x^2}} dx\]

 


\[\int\frac{x^5}{\sqrt{1 + x^3}} dx\]

` ∫  sec^6   x  tan    x   dx `

` ∫      tan^5    x   dx `


\[\int\frac{1}{\sqrt{a^2 + b^2 x^2}} dx\]

\[\int\frac{1}{4 x^2 + 12x + 5} dx\]

\[\int\frac{e^{3x}}{4 e^{6x} - 9} dx\]

\[\int\frac{\sin 2x}{\sqrt{\sin^4 x + 4 \sin^2 x - 2}} dx\]

\[\int\frac{\sin 2x}{\sqrt{\cos^4 x - \sin^2 x + 2}} dx\]

\[\int\frac{x^3}{x^4 + x^2 + 1}dx\]

\[\int\frac{1}{1 - 2 \sin x} \text{ dx }\]

\[\int\frac{1}{1 - \sin x + \cos x} \text{ dx }\]

`int 1/(sin x - sqrt3 cos x) dx`

\[\int\frac{4 \sin x + 5 \cos x}{5 \sin x + 4 \cos x} \text{ dx }\]

\[\int x \text{ sin 2x dx }\]

\[\int x^3 \cos x^2 dx\]

\[\int \tan^{- 1} \left( \frac{3x - x^3}{1 - 3 x^2} \right) dx\]

\[\int \cos^3 \sqrt{x}\ dx\]

\[\int\left( x + 1 \right) \sqrt{x^2 - x + 1} \text{ dx}\]

\[\int\frac{x^3}{\left( x - 1 \right) \left( x - 2 \right) \left( x - 3 \right)} dx\]

\[\int\frac{3x + 5}{x^3 - x^2 - x + 1} dx\]

\[\int\frac{x^2 - 1}{x^4 + 1} \text{ dx }\]

\[\int\frac{1}{x^4 + 3 x^2 + 1} \text{ dx }\]

\[\int\frac{1}{\left( 1 + x^2 \right) \sqrt{1 - x^2}} \text{ dx }\]

` \int \text{ x} \text{ sec x}^2 \text{  dx  is  equal  to }`

 


\[\int\frac{\cos 2x - 1}{\cos 2x + 1} dx =\]

\[\int\frac{1}{e^x + 1} \text{ dx }\]

\[\int \cot^4 x\ dx\]

\[\int\frac{x + 1}{x^2 + 4x + 5} \text{  dx}\]

\[\int\frac{x^3}{\sqrt{x^8 + 4}} \text{ dx }\]


\[\int x \sec^2 2x\ dx\]

\[\int\frac{1}{x\sqrt{1 + x^3}} \text{ dx}\]

Find: `int (3x +5)/(x^2+3x-18)dx.`


Share
Notifications

Englishहिंदीमराठी


      Forgot password?
Use app×