हिंदी

∫ 1 Sin X ( 3 + 2 Cos X ) D X - Mathematics

Advertisements
Advertisements

प्रश्न

\[\int\frac{1}{\sin x \left( 3 + 2 \cos x \right)} dx\]
योग
Advertisements

उत्तर

We have,
\[I = \int\frac{dx}{\sin x \left( 3 + 2 \cos x \right)}\]
\[ = \int\frac{\sin x dx}{\sin^2 x \left( 3 + 2 \cos x \right)}\]
\[ = \int\frac{\sin x dx}{\left( 1 - \cos^2 x \right) \left( 3 + 2 \cos x \right)}\]
\[ = \int\frac{\sin x dx}{\left( 1 - \cos x \right) \left( 1 + \cos x \right) \left( 3 + 2 \cos x \right)}\]
\[\text{Putting }\cos x = t\]
\[ \Rightarrow - \sin x dx = dt\]
\[ \Rightarrow \sin x dx = - dt\]
\[ \therefore I = \int\frac{- dt}{\left( 1 - t \right) \left( 1 + t \right) \left( 3 + 2t \right)}\]
\[ = \int\frac{dt}{\left( t - 1 \right) \left( t + 1 \right) \left( 3 + 2t \right)}\]
\[\text{Let }\frac{1}{\left( t - 1 \right) \left( t + 1 \right) \left( 3 + 2t \right)} = \frac{A}{t - 1} + \frac{B}{t + 1} + \frac{C}{3 + 2t}\]
\[ \Rightarrow \frac{1}{\left( t - 1 \right) \left( t + 1 \right) \left( 3 + 2t \right)} = \frac{A \left( t + 1 \right) \left( 3 + 2t \right) + B \left( t - 1 \right) \left( 3 + 2t \right) + C \left( t + 1 \right) \left( t - 1 \right)}{\left( t - 1 \right) \left( t + 1 \right) \left( 3 + 2t \right)}\]
\[ \Rightarrow 1 = A \left( t + 1 \right) \left( 3 + 2t \right) + B \left( t - 1 \right) \left( 3 + 2t \right) + C \left( t + 1 \right) \left( t - 1 \right)\]
\[\text{Putting t + 1 = 0}\]
\[ \Rightarrow t = - 1\]
\[1 = A \times 0 + B \left( - 2 \right) \left( 3 - 2 \right) + C \times 0\]
\[ \Rightarrow 1 = B \left( - 2 \right)\]
\[ \Rightarrow B = - \frac{1}{2}\]
\[\text{Putting t - 1 = 0}\]
\[ \Rightarrow t = 1\]
\[1 = A \left( 2 \right) \left( 5 \right) + B \times 0 + C \times 0\]
\[ \Rightarrow A = \frac{1}{10}\]
\[\text{Putting 3 + 2t = 0}\]
\[ \Rightarrow t = - \frac{3}{2}\]
\[1 = A \times 0 + B \times 0 + C \left( - \frac{3}{2} + 1 \right) \left( - \frac{3}{2} - 1 \right)\]
\[ \Rightarrow 1 = C \left( - \frac{1}{2} \right) \left( - \frac{5}{2} \right)\]
\[C = \frac{4}{5}\]
Then,
\[I = \frac{1}{10}\int\frac{dt}{t - 1} - \frac{1}{2}\int\frac{dt}{t + 1} + \frac{4}{5}\int\frac{dt}{3 + 2t}\]
\[ = \frac{1}{10} \log \left| t - 1 \right| - \frac{1}{2} \log \left| t + 1 \right| + \frac{4}{5} \times \frac{\log \left| 3 + 2t \right|}{2} + C\]
\[ = \frac{1}{10} \log \left| t - 1 \right| - \frac{1}{2} \log \left| t + 1 \right| + \frac{2}{5}\log \left| 3 + 2t \right| + C\]
\[ = \frac{1}{10} \log \left| \cos x - 1 \right| - \frac{1}{2} \log \left| \cos x + 1 \right| + \frac{2}{5} \log \left| 3 + 2 \cos x \right| + C\]

shaalaa.com
  क्या इस प्रश्न या उत्तर में कोई त्रुटि है?
अध्याय 19: Indefinite Integrals - Exercise 19.30 [पृष्ठ १७८]

APPEARS IN

आरडी शर्मा Mathematics [English] Class 12
अध्याय 19 Indefinite Integrals
Exercise 19.30 | Q 60 | पृष्ठ १७८

वीडियो ट्यूटोरियलVIEW ALL [1]

संबंधित प्रश्न

\[\int\left( \frac{m}{x} + \frac{x}{m} + m^x + x^m + mx \right) dx\]

\[\int\left( x^e + e^x + e^e \right) dx\]

\[\int\frac{2 x^4 + 7 x^3 + 6 x^2}{x^2 + 2x} dx\]

\[\int \left( a \tan x + b \cot x \right)^2 dx\]

\[\int\frac{x^3 - 3 x^2 + 5x - 7 + x^2 a^x}{2 x^2} dx\]

If f' (x) = x + bf(1) = 5, f(2) = 13, find f(x)


If f' (x) = 8x3 − 2xf(2) = 8, find f(x)


\[\int\left( 5x + 3 \right) \sqrt{2x - 1} dx\]

\[\int\frac{\sec^2 x}{\tan x + 2} dx\]

\[\int\frac{2x - 1}{\left( x - 1 \right)^2} dx\]

` ∫    \sqrt{tan x}     sec^4  x   dx `


\[\int\frac{1}{\sqrt{5 - 4x - 2 x^2}} dx\]

\[\int\frac{1}{\sqrt{16 - 6x - x^2}} dx\]

\[\int\frac{x}{\sqrt{x^4 + a^4}} dx\]

\[\int\frac{\sec^2 x}{\sqrt{4 + \tan^2 x}} dx\]

\[\int\frac{1}{5 - 4 \sin x} \text{ dx }\]

\[\int\frac{1}{1 - 2 \sin x} \text{ dx }\]

\[\int\frac{1}{2 + \sin x + \cos x} \text{ dx }\]

\[\int\frac{\log \left( \log x \right)}{x} dx\]

\[\int x \sin x \cos 2x\ dx\]

\[\int\frac{\sqrt{16 + \left( \log x \right)^2}}{x} \text{ dx}\]

\[\int\left( x + 1 \right) \sqrt{x^2 + x + 1} \text{  dx }\]

\[\int x\sqrt{x^2 + x} \text{  dx }\]

\[\int\frac{x}{\left( x - 1 \right)^2 \left( x + 2 \right)} dx\]

\[\int\frac{18}{\left( x + 2 \right) \left( x^2 + 4 \right)} dx\]

\[\int\frac{x + 1}{x \left( 1 + x e^x \right)} dx\]

If \[\int\frac{\sin^8 x - \cos^8 x}{1 - 2 \sin^2 x \cos^2 x} dx\]


\[\int\frac{\sin^2 x}{\cos^4 x} dx =\]

\[\int\frac{\cos 2x - 1}{\cos 2x + 1} dx =\]

\[\int\frac{x + 2}{\left( x + 1 \right)^3} \text{ dx }\]


\[\int \cos^3 (3x)\ dx\]

\[\int\frac{1}{\left( \sin^{- 1} x \right) \sqrt{1 - x^2}} \text{ dx} \]

\[\int\frac{1}{\text{ sin} \left( x - a \right) \text{ sin } \left( x - b \right)} \text{ dx }\]

\[\int \tan^3 x\ \sec^4 x\ dx\]

\[\int\sqrt{a^2 + x^2} \text{ dx }\]

\[\int\frac{\log x}{x^3} \text{ dx }\]

\[\int \tan^{- 1} \sqrt{\frac{1 - x}{1 + x}} \text{ dx }\]

\[\int\frac{x^2 + 1}{x^2 - 5x + 6} \text{ dx }\]
 

Share
Notifications

Englishहिंदीमराठी


      Forgot password?
Use app×