हिंदी

∫ X √ X 2 + X D X - Mathematics

Advertisements
Advertisements

प्रश्न

\[\int x\sqrt{x^2 + x} \text{  dx }\]
योग
Advertisements

उत्तर

\[\text{ Let I } = \int x\sqrt{x^2 + x}dx\]
\[\text{ Also, }x = \lambda\frac{d}{dx}\left( x^2 + x \right) + \mu\]
\[ \Rightarrow x = \lambda\left( 2x + 1 \right) + \mu\]
\[ \Rightarrow x = \left( 2\lambda \right)x + \lambda + \mu\]
\[\text{Equating coefficient of like terms}\]
\[2\lambda = 1\]
\[ \Rightarrow \lambda = \frac{1}{2}\]
\[\text{ And }\]
\[\lambda + \mu = 0\]
\[ \Rightarrow \mu = - \frac{1}{2}\]
\[ \therefore I = \int \left[ \frac{1}{2}\left( 2x + 1 \right) - \frac{1}{2} \right] \sqrt{x^2 + x}dx\]
\[ = \frac{1}{2}\int\left( 2x + 1 \right) \sqrt{x^2 + x}dx - \frac{1}{2}\int\sqrt{x^2 + x}dx\]
\[ = \frac{1}{2}\int \left( 2x + 1 \right) \sqrt{x^2 + x}dx - \frac{1}{2}\int\sqrt{x^2 + x + \frac{1}{4} - \frac{1}{4}}dx\]
\[ = \frac{1}{2}\int\left( 2x + 1 \right) \sqrt{x^2 + x} \text{  dx }- \frac{1}{2}\int\sqrt{\left( x + \frac{1}{2} \right)^2 - \left( \frac{1}{2} \right)^2}\text{  dx }\]
\[\text{ Let x}^2 + x = t\]
\[ \Rightarrow \left( 2x + 1 \right)dx = dt\]
\[\text{ Then,} \]
\[I = \frac{1}{2}\int\sqrt{t} \text{ dt }- \frac{1}{2}\left[ \frac{x + \frac{1}{2}}{2} \sqrt{x^2 + x} - \frac{1}{8}\text{ log }\left| \left( x + \frac{1}{2} \right) + \sqrt{x^2 + x} \right| \right] + C\]
\[ = \frac{1}{2} \times \frac{2}{3} t^\frac{3}{2} - \left( \frac{2x + 1}{8} \right) \sqrt{x^2 + x} + \frac{1}{16}\text{ log } \left| \left( x + \frac{1}{2} \right) + \sqrt{x^2} + x \right| + C\]
\[ = \frac{1}{3} \left( x^2 + x \right)^\frac{3}{2} - \left( \frac{2x + 1}{8} \right) \sqrt{x^2 + x} + \frac{1}{16}\text{ log } \left| \left( x + \frac{1}{2} \right) + \sqrt{x^2} + x \right| + C\]

shaalaa.com
  क्या इस प्रश्न या उत्तर में कोई त्रुटि है?
अध्याय 19: Indefinite Integrals - Exercise 19.29 [पृष्ठ १५९]

APPEARS IN

आरडी शर्मा Mathematics [English] Class 12
अध्याय 19 Indefinite Integrals
Exercise 19.29 | Q 10 | पृष्ठ १५९

वीडियो ट्यूटोरियलVIEW ALL [1]

संबंधित प्रश्न

\[\int\frac{2 x^4 + 7 x^3 + 6 x^2}{x^2 + 2x} dx\]

\[\int\frac{5 \cos^3 x + 6 \sin^3 x}{2 \sin^2 x \cos^2 x} dx\]

\[\int \left( \tan x + \cot x \right)^2 dx\]

\[\int\frac{\tan x}{\sec x + \tan x} dx\]

\[\int\frac{1}{\sqrt{x + 3} - \sqrt{x + 2}} dx\]

\[\int     \text{sin}^2  \left( 2x + 5 \right)    \text{dx}\]

` ∫    cos  mx  cos  nx  dx `

 


\[\int\frac{1}{\sqrt{1 - \cos 2x}} dx\]

` ∫ {"cosec"   x }/ { log  tan   x/2 ` dx 

\[\int\frac{x + 1}{x \left( x + \log x \right)} dx\]

\[\int\frac{\sin \left( \tan^{- 1} x \right)}{1 + x^2} dx\]

\[\int\frac{1}{\left( x + 1 \right)\left( x^2 + 2x + 2 \right)} dx\]

\[\int\frac{x^5}{\sqrt{1 + x^3}} dx\]

\[\int \sin^5 x \text{ dx }\]

\[\int\frac{1}{\sin x \cos^3 x} dx\]

\[\int\frac{1}{a^2 x^2 + b^2} dx\]

\[\int\frac{1}{4 x^2 + 12x + 5} dx\]

\[\int\frac{dx}{e^x + e^{- x}}\]

\[\int\frac{1}{\sqrt{\left( 1 - x^2 \right)\left\{ 9 + \left( \sin^{- 1} x \right)^2 \right\}}} dx\]

\[\int\frac{\cos x}{\sqrt{\sin^2 x - 2 \sin x - 3}} dx\]

\[\int\frac{\cos x - \sin x}{\sqrt{8 - \sin2x}}dx\]

\[\int\frac{x^2 + x + 1}{x^2 - x} dx\]

\[\int\frac{x^2 + 1}{x^2 - 5x + 6} dx\]

\[\int\frac{2x + 1}{\sqrt{x^2 + 2x - 1}}\text{  dx }\]

\[\int\frac{1}{\sin^2 x + \sin 2x} \text{ dx }\]

\[\int\frac{4 \sin x + 5 \cos x}{5 \sin x + 4 \cos x} \text{ dx }\]

\[\int e^x \left( \cot x - {cosec}^2 x \right) dx\]

\[\int(2x + 5)\sqrt{10 - 4x - 3 x^2}dx\]

\[\int\frac{x}{\left( x - 1 \right)^2 \left( x + 2 \right)} dx\]

\[\int\frac{x^2 + x - 1}{\left( x + 1 \right)^2 \left( x + 2 \right)} dx\]

\[\int\frac{\cos x}{\left( 1 - \sin x \right)^3 \left( 2 + \sin x \right)} dx\]

\[\int\frac{x + 1}{x \left( 1 + x e^x \right)} dx\]

If `int(2x^(1/2))/(x^2)  dx = k  .  2^(1/x) + C`, then k is equal to ______.


\[\int\frac{x + 2}{\left( x + 1 \right)^3} \text{ dx }\]


\[\int \cos^5 x\ dx\]

\[\int\sqrt{\frac{a + x}{x}}dx\]
 

\[\int\sqrt{1 + 2x - 3 x^2}\text{  dx } \]

\[\int x\sqrt{1 + x - x^2}\text{  dx }\]

\[\int \sin^{- 1} \sqrt{\frac{x}{a + x}} \text{  dx}\]

\[\int\frac{x^2}{\left( x - 1 \right)^3 \left( x + 1 \right)} \text{ dx}\]

Share
Notifications

Englishहिंदीमराठी


      Forgot password?
Use app×