हिंदी

∫ Cos X ( 1 − Sin X ) 3 ( 2 + Sin X ) D X - Mathematics

Advertisements
Advertisements

प्रश्न

\[\int\frac{\cos x}{\left( 1 - \sin x \right)^3 \left( 2 + \sin x \right)} dx\]
योग
Advertisements

उत्तर

We have,
\[ I = \int\frac{\cos x}{\left( 1 - \sin x \right)^3 \left( 2 + \sin x \right)} dx\]
\[\text{Let, }\sin x = t\]
\[ \Rightarrow \cos x dx = dt\]
\[\text{Now, integration becomes}, \]
\[I = \int\frac{dt}{\left( 1 - t \right)^3 \left( 2 + t \right)} \]
\[ = - \int\frac{dt}{\left( t - 1 \right)^3 \left( t + 2 \right)} \]
\[\text{Let, }\frac{1}{\left( t - 1 \right)^3 \left( t + 2 \right)} = \frac{A}{\left( t - 1 \right)} + \frac{B}{\left( t - 1 \right)^2} + \frac{C}{\left( t - 1 \right)^3} + \frac{D}{\left( t + 2 \right)} ................(1)\]
\[ \Rightarrow 1 = A \left( t - 1 \right)^2 \left( t + 2 \right) + B\left( t - 1 \right)\left( t + 2 \right) + C\left( t + 2 \right) + D \left( t - 1 \right)^3 ....................(2)\]

\[\text{Putting t = 1 in (2), we get}\]
\[1 = 3C\]
\[ \Rightarrow C = \frac{1}{3}\]
\[\text{Putting t = - 2 in (2), we get}\]
\[1 = D \left( - 2 - 1 \right)^3 \]
\[ \Rightarrow 1 = - 27D\]
\[ \Rightarrow D = \frac{- 1}{27}\]
\[\text{Putting t = 0 in (2), we get}\]
\[1 = 2A - 2B + 2C - D\]
\[ \Rightarrow 1 = 2A - 2B + \frac{2}{3} + \frac{1}{27}\]
\[ \Rightarrow 2A - 2B = \frac{8}{27}\]
\[ \Rightarrow A - B = \frac{4}{27}\]
\[\text{Putting t = 2 in (2), we get}\]
\[1 = 4A + 4B + 4C + D\]
\[ \Rightarrow 1 = 4A + 4B + \frac{4}{3} - \frac{1}{27}\]
\[ \Rightarrow A + B = - \frac{2}{27}\]
\[Now, A - B = \frac{4}{27}\text{ and }A + B = - \frac{2}{27} \Rightarrow A = \frac{1}{27}\text{ and }B = \frac{- 1}{9}\]

\[\text{Substituting the values of A, B, C and D in (1), we get}\]
\[\frac{1}{\left( t - 1 \right)^3 \left( t + 2 \right)} = \frac{1}{27\left( t - 1 \right)} - \frac{1}{9 \left( t - 1 \right)^2} + \frac{1}{3 \left( t - 1 \right)^3} + \frac{- 1}{27\left( t + 2 \right)}\]
\[\text{Now, integration becomes}\]
\[ I = - \int\left[ \frac{1}{27\left( t - 1 \right)} - \frac{1}{9 \left( t - 1 \right)^2} + \frac{1}{3 \left( t - 1 \right)^3} + \frac{- 1}{27\left( t + 2 \right)} \right]dt\]
\[ = - \left[ \frac{1}{27}\log \left| t - 1 \right| + \frac{1}{9\left( t - 1 \right)} - \frac{1}{6 \left( t - 1 \right)^2} - \frac{1}{27}\log \left| t + 2 \right| \right] + C\]
\[ = - \frac{1}{27}\log \left| \sin x - 1 \right| - \frac{1}{9\left( \sin x - 1 \right)} + \frac{1}{6 \left( \sin x - 1 \right)^2} + \frac{1}{27}\log \left| \sin x + 2 \right| + C\]
\[ = - \frac{1}{27}\log \left| 1 - \sin x \right| + \frac{1}{9\left( 1 - \sin x \right)} + \frac{1}{6 \left( 1 - \sin x \right)^2} + \frac{1}{27}\log \left| 2 + \sin x \right| + C\]

shaalaa.com
  क्या इस प्रश्न या उत्तर में कोई त्रुटि है?
अध्याय 19: Indefinite Integrals - Exercise 19.30 [पृष्ठ १७७]

APPEARS IN

आरडी शर्मा Mathematics [English] Class 12
अध्याय 19 Indefinite Integrals
Exercise 19.30 | Q 49 | पृष्ठ १७७

वीडियो ट्यूटोरियलVIEW ALL [1]

संबंधित प्रश्न

\[\int\frac{\cos^2 x - \sin^2 x}{\sqrt{1} + \cos 4x} dx\]

If f' (x) = a sin x + b cos x and f' (0) = 4, f(0) = 3, f

\[\left( \frac{\pi}{2} \right)\] = 5, find f(x)
 

\[\int\frac{1 - \cos x}{1 + \cos x} dx\]

\[\int\frac{1}{\text{cos}^2\text{ x }\left( 1 - \text{tan x} \right)^2} dx\]

\[\int\frac{2x + 1}{\sqrt{3x + 2}} dx\]

\[\int\frac{\text{sin} \left( x - a \right)}{\text{sin}\left( x - b \right)} dx\]

` ∫  {sec  x   "cosec " x}/{log  ( tan x) }`  dx


\[\int\frac{\log\left( 1 + \frac{1}{x} \right)}{x \left( 1 + x \right)} dx\]

\[\int\frac{\cos^3 x}{\sqrt{\sin x}} dx\]

\[\int x^3 \sin x^4 dx\]

\[\int\frac{1}{\sqrt{x} + \sqrt[4]{x}}dx\]

\[\int \sin^3 x \cos^6 x \text{ dx }\]

\[\int\frac{1}{\sin^4 x \cos^2 x} dx\]

\[\int\frac{e^x}{e^{2x} + 5 e^x + 6} dx\]

\[\int\frac{x}{3 x^4 - 18 x^2 + 11} dx\]

\[\int\frac{1}{\sqrt{16 - 6x - x^2}} dx\]

` ∫  {x-3} /{ x^2 + 2x - 4 } dx `


\[\int\frac{x + 2}{2 x^2 + 6x + 5}\text{  dx }\]

\[\int\frac{x^2 + x - 1}{x^2 + x - 6}\text{  dx }\]

\[\int\frac{x + 1}{\sqrt{4 + 5x - x^2}} \text{ dx }\]

\[\int\frac{1}{4 + 3 \tan x} dx\]

\[\int x\ {cosec}^2 \text{ x }\ \text{ dx }\]


\[\int2 x^3 e^{x^2} dx\]

\[\int {cosec}^3 x\ dx\]

\[\int\left( x + 2 \right) \sqrt{x^2 + x + 1} \text{  dx }\]

\[\int\frac{1}{x\left( x - 2 \right) \left( x - 4 \right)} dx\]

\[\int\frac{1}{x \left( x^4 + 1 \right)} dx\]

\[\int\frac{x}{\left( x - 3 \right) \sqrt{x + 1}} dx\]

\[\int\frac{1}{\left( x - 1 \right) \sqrt{x^2 + 1}} \text{ dx }\]

If \[\int\frac{\sin^8 x - \cos^8 x}{1 - 2 \sin^2 x \cos^2 x} dx\]


\[\int\frac{1}{e^x + e^{- x}} dx\]

\[\int\frac{x^2}{\left( x - 1 \right)^3} dx\]

\[\int\frac{1}{a + b \tan x} \text{ dx }\]

\[\int {cosec}^4 2x\ dx\]


\[\int\frac{6x + 5}{\sqrt{6 + x - 2 x^2}} \text{ dx}\]

\[\int\frac{\sin^5 x}{\cos^4 x} \text{ dx }\]

\[\int \sin^{- 1} \sqrt{x}\ dx\]

\[\int \tan^{- 1} \sqrt{\frac{1 - x}{1 + x}} \text{ dx }\]

\[\int \left( \sin^{- 1} x \right)^3 dx\]

\[\int\frac{e^{m \tan^{- 1} x}}{\left( 1 + x^2 \right)^{3/2}} \text{ dx}\]

Share
Notifications

Englishहिंदीमराठी


      Forgot password?
Use app×