हिंदी

∫ Cos X ( 1 − Sin X ) 3 ( 2 + Sin X ) D X - Mathematics

Advertisements
Advertisements

प्रश्न

\[\int\frac{\cos x}{\left( 1 - \sin x \right)^3 \left( 2 + \sin x \right)} dx\]
योग
Advertisements

उत्तर

We have,
\[ I = \int\frac{\cos x}{\left( 1 - \sin x \right)^3 \left( 2 + \sin x \right)} dx\]
\[\text{Let, }\sin x = t\]
\[ \Rightarrow \cos x dx = dt\]
\[\text{Now, integration becomes}, \]
\[I = \int\frac{dt}{\left( 1 - t \right)^3 \left( 2 + t \right)} \]
\[ = - \int\frac{dt}{\left( t - 1 \right)^3 \left( t + 2 \right)} \]
\[\text{Let, }\frac{1}{\left( t - 1 \right)^3 \left( t + 2 \right)} = \frac{A}{\left( t - 1 \right)} + \frac{B}{\left( t - 1 \right)^2} + \frac{C}{\left( t - 1 \right)^3} + \frac{D}{\left( t + 2 \right)} ................(1)\]
\[ \Rightarrow 1 = A \left( t - 1 \right)^2 \left( t + 2 \right) + B\left( t - 1 \right)\left( t + 2 \right) + C\left( t + 2 \right) + D \left( t - 1 \right)^3 ....................(2)\]

\[\text{Putting t = 1 in (2), we get}\]
\[1 = 3C\]
\[ \Rightarrow C = \frac{1}{3}\]
\[\text{Putting t = - 2 in (2), we get}\]
\[1 = D \left( - 2 - 1 \right)^3 \]
\[ \Rightarrow 1 = - 27D\]
\[ \Rightarrow D = \frac{- 1}{27}\]
\[\text{Putting t = 0 in (2), we get}\]
\[1 = 2A - 2B + 2C - D\]
\[ \Rightarrow 1 = 2A - 2B + \frac{2}{3} + \frac{1}{27}\]
\[ \Rightarrow 2A - 2B = \frac{8}{27}\]
\[ \Rightarrow A - B = \frac{4}{27}\]
\[\text{Putting t = 2 in (2), we get}\]
\[1 = 4A + 4B + 4C + D\]
\[ \Rightarrow 1 = 4A + 4B + \frac{4}{3} - \frac{1}{27}\]
\[ \Rightarrow A + B = - \frac{2}{27}\]
\[Now, A - B = \frac{4}{27}\text{ and }A + B = - \frac{2}{27} \Rightarrow A = \frac{1}{27}\text{ and }B = \frac{- 1}{9}\]

\[\text{Substituting the values of A, B, C and D in (1), we get}\]
\[\frac{1}{\left( t - 1 \right)^3 \left( t + 2 \right)} = \frac{1}{27\left( t - 1 \right)} - \frac{1}{9 \left( t - 1 \right)^2} + \frac{1}{3 \left( t - 1 \right)^3} + \frac{- 1}{27\left( t + 2 \right)}\]
\[\text{Now, integration becomes}\]
\[ I = - \int\left[ \frac{1}{27\left( t - 1 \right)} - \frac{1}{9 \left( t - 1 \right)^2} + \frac{1}{3 \left( t - 1 \right)^3} + \frac{- 1}{27\left( t + 2 \right)} \right]dt\]
\[ = - \left[ \frac{1}{27}\log \left| t - 1 \right| + \frac{1}{9\left( t - 1 \right)} - \frac{1}{6 \left( t - 1 \right)^2} - \frac{1}{27}\log \left| t + 2 \right| \right] + C\]
\[ = - \frac{1}{27}\log \left| \sin x - 1 \right| - \frac{1}{9\left( \sin x - 1 \right)} + \frac{1}{6 \left( \sin x - 1 \right)^2} + \frac{1}{27}\log \left| \sin x + 2 \right| + C\]
\[ = - \frac{1}{27}\log \left| 1 - \sin x \right| + \frac{1}{9\left( 1 - \sin x \right)} + \frac{1}{6 \left( 1 - \sin x \right)^2} + \frac{1}{27}\log \left| 2 + \sin x \right| + C\]

shaalaa.com
  क्या इस प्रश्न या उत्तर में कोई त्रुटि है?
अध्याय 19: Indefinite Integrals - Exercise 19.30 [पृष्ठ १७७]

APPEARS IN

आरडी शर्मा Mathematics [English] Class 12
अध्याय 19 Indefinite Integrals
Exercise 19.30 | Q 49 | पृष्ठ १७७

वीडियो ट्यूटोरियलVIEW ALL [1]

संबंधित प्रश्न

\[\int\frac{x^{- 1/3} + \sqrt{x} + 2}{\sqrt[3]{x}} dx\]

\[\int\frac{5 \cos^3 x + 6 \sin^3 x}{2 \sin^2 x \cos^2 x} dx\]

\[\int\frac{1 - \cos x}{1 + \cos x} dx\]

\[\int\frac{x^2 + 3x - 1}{\left( x + 1 \right)^2} dx\]

\[\int\frac{\cos x}{\cos \left( x - a \right)} dx\] 

\[\int\frac{x + 1}{x \left( x + \log x \right)} dx\]

\[\int \sin^5\text{ x }\text{cos x dx}\]

\[\int\frac{e^{m \tan^{- 1} x}}{1 + x^2} dx\]

` ∫    x   {tan^{- 1} x^2}/{1 + x^4} dx`

\[\int\frac{x^2}{\sqrt{3x + 4}} dx\]

\[\int \sin^4 x \cos^3 x \text{ dx }\]

\[\int\frac{1}{\sin^3 x \cos^5 x} dx\]

\[\int\frac{1}{a^2 - b^2 x^2} dx\]

\[\int\frac{1}{\sqrt{5 - 4x - 2 x^2}} dx\]

\[\int\frac{x^2 + x - 1}{x^2 + x - 6}\text{  dx }\]

\[\int\frac{3 + 2 \cos x + 4 \sin x}{2 \sin x + \cos x + 3} \text{ dx }\]

\[\int x e^{2x} \text{ dx }\]

\[\int \cos^{- 1} \left( \frac{1 - x^2}{1 + x^2} \right) \text{ dx }\]

\[\int\left( e^\text{log  x} + \sin x \right) \text{ cos x dx }\]


\[\int e^x \frac{x - 1}{\left( x + 1 \right)^3} \text{ dx }\]

\[\int e^x \left( \frac{\sin x \cos x - 1}{\sin^2 x} \right) dx\]

\[\int\left( x - 2 \right) \sqrt{2 x^2 - 6x + 5} \text{  dx }\]

\[\int\left( 2x - 5 \right) \sqrt{x^2 - 4x + 3} \text{  dx }\]

 


\[\int\frac{1}{x\left( x^n + 1 \right)} dx\]

\[\int\frac{x^2 + x - 1}{\left( x + 1 \right)^2 \left( x + 2 \right)} dx\]

\[\int\frac{2 x^2 + 7x - 3}{x^2 \left( 2x + 1 \right)} dx\]

\[\int\frac{x^2}{\left( x^2 + 1 \right) \left( 3 x^2 + 4 \right)} dx\]

\[\int\frac{x + 1}{x \left( 1 + x e^x \right)} dx\]

\[\int\frac{1}{x^4 + x^2 + 1} \text{ dx }\]

\[\int\frac{x^2 - 1}{x^4 + 1} \text{ dx }\]

\[\int\frac{1}{x^4 + 3 x^2 + 1} \text{ dx }\]

\[\int\frac{1}{\left( x + 1 \right) \sqrt{x^2 + x + 1}} \text{ dx }\]

\[\int\left( x - 1 \right) e^{- x} dx\] is equal to

\[\int e^x \left\{ f\left( x \right) + f'\left( x \right) \right\} dx =\]
 

\[\int\frac{1}{\sqrt{x} + \sqrt{x + 1}}  \text{ dx }\]


\[\int\sqrt{\sin x} \cos^3 x\ \text{ dx }\]

\[\int\frac{1}{\sin^4 x + \cos^4 x} \text{ dx}\]


\[\int \tan^3 x\ \sec^4 x\ dx\]

\[\int\frac{x^2 + x + 1}{\left( x + 1 \right)^2 \left( x + 2 \right)} \text{ dx}\]

Find : \[\int\frac{dx}{\sqrt{3 - 2x - x^2}}\] .


Share
Notifications

Englishहिंदीमराठी


      Forgot password?
Use app×