हिंदी

∫ √ a + X X D X - Mathematics

Advertisements
Advertisements

प्रश्न

\[\int\sqrt{\frac{a + x}{x}}dx\]
 
योग
Advertisements

उत्तर

\[\text{ Let I } = \int\sqrt{\frac{a + x}{x}}dx\]
\[ = \int\frac{\sqrt{\left( a + x \right) \left( a + x \right)}}{\sqrt{x \left( a + x \right)}}\]
\[ = \int\left( \frac{a + x}{\sqrt{x^2 + ax}} \right)dx\]
\[ = a\int\frac{1}{\sqrt{x^2 + ax}}\text{ dx} + \int\frac{x}{\sqrt{x^2 + ax}}\text{ dx}\]
\[ = a\int\frac{1}{\sqrt{x^2 + ax + \left( \frac{a}{2} \right)^2 - \left( \frac{a}{2} \right)^2}}\text{ dx} + \int\frac{x}{\sqrt{x^2 + ax}}\text{ dx}\]
\[ = a\int\frac{1}{\sqrt{\left( x + \frac{a}{2} \right)^2 - \left( \frac{a}{2} \right)^2}}\text{ dx}+ \frac{1}{2}\int\frac{2x}{\sqrt{x^2 + ax}}\text{ dx}\]
\[ = a\int\frac{1}{\sqrt{\left( x + \frac{a}{2} \right)^2 - \left( \frac{a}{2} \right)^2}}\text{ dx}+ \frac{1}{2}\int\left( \frac{2x + a - a}{\sqrt{x^2 + ax}} \right)\text{ dx}\]
\[ = a\int\frac{1}{\sqrt{\left( x + \frac{a}{2} \right)^2 - \left( \frac{a}{2} \right)^2}}\text{ dx } + \frac{1}{2}\int\frac{\left( 2x + a \right)}{\sqrt{x^2 + ax}}\text{ dx  }- \frac{a}{2}\int\frac{1}{\sqrt{x^2 + ax}}\text{ dx }\]
\[ = \frac{a}{2}\int\frac{1}{\sqrt{\left( x + \frac{a}{2} \right)^2 - \left( \frac{a}{2} \right)^2}}\text{ dx } + \frac{1}{2}\int\frac{\left( 2x + a \right)}{\sqrt{x^2 + ax}} \text{ dx }\]
\[\text{ Putting  x}^2 + ax = \text{ t in the Ist integral} \]
\[ \Rightarrow \left( 2x + a \right) dx = dt\]
\[ \therefore I = \frac{a}{2}\int\frac{1}{\sqrt{\left( x + \frac{a}{2} \right)^2 - \left( \frac{a}{2} \right)^2}}dx + \frac{1}{2}\int\frac{1}{\sqrt{t}}dt\]
\[ = \frac{a}{2} \text{ ln  }\left| x + \frac{a}{2} + \sqrt{x^2 + ax} \right| + \frac{1}{2} \times 2\sqrt{t} + C .................\left[ \because \int\frac{1}{\sqrt{x^2 - a^2}}dx = \text{ ln}\left| x + \sqrt{x^2 - a^2} \right| + C \right]\]
\[ = \frac{a}{2} \text{ ln } \left| x + \frac{a}{2} + \sqrt{x^2 + ax} \right| + \sqrt{x^2 + ax} + C ..........\left[ \because t = x^2 + ax \right]\]

shaalaa.com
  क्या इस प्रश्न या उत्तर में कोई त्रुटि है?
अध्याय 19: Indefinite Integrals - Revision Excercise [पृष्ठ २०४]

APPEARS IN

आरडी शर्मा Mathematics [English] Class 12
अध्याय 19 Indefinite Integrals
Revision Excercise | Q 74 | पृष्ठ २०४

वीडियो ट्यूटोरियलVIEW ALL [1]

संबंधित प्रश्न

\[\int\frac{2 x^4 + 7 x^3 + 6 x^2}{x^2 + 2x} dx\]

\[\int \left( e^x + 1 \right)^2 e^x dx\]

\[\int\frac{x^2 + x + 5}{3x + 2} dx\]

\[\int \sin^2 \frac{x}{2} dx\]

`  =  ∫ root (3){ cos^2 x}  sin x   dx `


\[\int\frac{x^2}{\sqrt{1 - x}} dx\]

\[\int \cot^5 x  \text{ dx }\]

Evaluate the following integrals:

\[\int\frac{x^7}{\left( a^2 - x^2 \right)^5}dx\]

Evaluate the following integrals:

\[\int\cos\left\{ 2 \cot^{- 1} \sqrt{\frac{1 + x}{1 - x}} \right\}dx\]

\[\int\frac{1}{a^2 x^2 + b^2} dx\]

\[\int\frac{1}{\sqrt{a^2 - b^2 x^2}} dx\]

\[\int\frac{1}{1 + x - x^2}  \text{ dx }\]

\[\int\frac{\cos x}{\sin^2 x + 4 \sin x + 5} dx\]

\[\int\frac{1}{\sqrt{\left( 1 - x^2 \right)\left\{ 9 + \left( \sin^{- 1} x \right)^2 \right\}}} dx\]

\[\int\frac{1 - 3x}{3 x^2 + 4x + 2}\text{  dx}\]

\[\int\frac{2}{2 + \sin 2x}\text{ dx }\]

\[\int\frac{1}{\sqrt{3} \sin x + \cos x} dx\]

\[\int\frac{1}{1 - \cot x} dx\]

\[\int\frac{3 + 2 \cos x + 4 \sin x}{2 \sin x + \cos x + 3} \text{ dx }\]

\[\int\frac{1}{p + q \tan x} \text{ dx  }\]

\[\int\frac{1}{3 + 4 \cot x} dx\]

\[\int\frac{x^2 \tan^{- 1} x}{1 + x^2} \text{ dx }\]

\[\int \tan^{- 1} \sqrt{\frac{1 - x}{1 + x}} dx\]

\[\int\frac{x^3 \sin^{- 1} x^2}{\sqrt{1 - x^4}} \text{ dx }\]

\[\int e^x \sec x \left( 1 + \tan x \right) dx\]

\[\int x\sqrt{x^4 + 1} \text{ dx}\]

\[\int\sqrt{2x - x^2} \text{ dx}\]

\[\int(2x + 5)\sqrt{10 - 4x - 3 x^2}dx\]

\[\int\frac{1}{x\left( x^n + 1 \right)} dx\]

\[\int\frac{18}{\left( x + 2 \right) \left( x^2 + 4 \right)} dx\]

\[\int\frac{\left( x - 1 \right)^2}{x^4 + x^2 + 1} \text{ dx}\]

\[\int\frac{x}{\left( x - 3 \right) \sqrt{x + 1}} dx\]

\[\int\frac{1}{7 + 5 \cos x} dx =\]

\[\int\text{ cos x  cos  2x   cos  3x  dx}\]


\[\int \tan^4 x\ dx\]

\[\int\frac{1}{\left( \sin x - 2 \cos x \right) \left( 2 \sin x + \cos x \right)} \text{ dx }\]

\[\int {cosec}^4 2x\ dx\]


\[\int \cos^{- 1} \left( 1 - 2 x^2 \right) \text{ dx }\]

\[\int e^x \frac{\left( 1 - x \right)^2}{\left( 1 + x^2 \right)^2} \text{ dx }\]

\[\int \sin^3  \left( 2x + 1 \right)  \text{dx}\]


Share
Notifications

Englishहिंदीमराठी


      Forgot password?
Use app×