हिंदी

∫ √ a + X X D X - Mathematics

Advertisements
Advertisements

प्रश्न

\[\int\sqrt{\frac{a + x}{x}}dx\]
 
योग
Advertisements

उत्तर

\[\text{ Let I } = \int\sqrt{\frac{a + x}{x}}dx\]
\[ = \int\frac{\sqrt{\left( a + x \right) \left( a + x \right)}}{\sqrt{x \left( a + x \right)}}\]
\[ = \int\left( \frac{a + x}{\sqrt{x^2 + ax}} \right)dx\]
\[ = a\int\frac{1}{\sqrt{x^2 + ax}}\text{ dx} + \int\frac{x}{\sqrt{x^2 + ax}}\text{ dx}\]
\[ = a\int\frac{1}{\sqrt{x^2 + ax + \left( \frac{a}{2} \right)^2 - \left( \frac{a}{2} \right)^2}}\text{ dx} + \int\frac{x}{\sqrt{x^2 + ax}}\text{ dx}\]
\[ = a\int\frac{1}{\sqrt{\left( x + \frac{a}{2} \right)^2 - \left( \frac{a}{2} \right)^2}}\text{ dx}+ \frac{1}{2}\int\frac{2x}{\sqrt{x^2 + ax}}\text{ dx}\]
\[ = a\int\frac{1}{\sqrt{\left( x + \frac{a}{2} \right)^2 - \left( \frac{a}{2} \right)^2}}\text{ dx}+ \frac{1}{2}\int\left( \frac{2x + a - a}{\sqrt{x^2 + ax}} \right)\text{ dx}\]
\[ = a\int\frac{1}{\sqrt{\left( x + \frac{a}{2} \right)^2 - \left( \frac{a}{2} \right)^2}}\text{ dx } + \frac{1}{2}\int\frac{\left( 2x + a \right)}{\sqrt{x^2 + ax}}\text{ dx  }- \frac{a}{2}\int\frac{1}{\sqrt{x^2 + ax}}\text{ dx }\]
\[ = \frac{a}{2}\int\frac{1}{\sqrt{\left( x + \frac{a}{2} \right)^2 - \left( \frac{a}{2} \right)^2}}\text{ dx } + \frac{1}{2}\int\frac{\left( 2x + a \right)}{\sqrt{x^2 + ax}} \text{ dx }\]
\[\text{ Putting  x}^2 + ax = \text{ t in the Ist integral} \]
\[ \Rightarrow \left( 2x + a \right) dx = dt\]
\[ \therefore I = \frac{a}{2}\int\frac{1}{\sqrt{\left( x + \frac{a}{2} \right)^2 - \left( \frac{a}{2} \right)^2}}dx + \frac{1}{2}\int\frac{1}{\sqrt{t}}dt\]
\[ = \frac{a}{2} \text{ ln  }\left| x + \frac{a}{2} + \sqrt{x^2 + ax} \right| + \frac{1}{2} \times 2\sqrt{t} + C .................\left[ \because \int\frac{1}{\sqrt{x^2 - a^2}}dx = \text{ ln}\left| x + \sqrt{x^2 - a^2} \right| + C \right]\]
\[ = \frac{a}{2} \text{ ln } \left| x + \frac{a}{2} + \sqrt{x^2 + ax} \right| + \sqrt{x^2 + ax} + C ..........\left[ \because t = x^2 + ax \right]\]

shaalaa.com
  क्या इस प्रश्न या उत्तर में कोई त्रुटि है?
अध्याय 19: Indefinite Integrals - Revision Excercise [पृष्ठ २०४]

APPEARS IN

आरडी शर्मा Mathematics [English] Class 12
अध्याय 19 Indefinite Integrals
Revision Excercise | Q 74 | पृष्ठ २०४

वीडियो ट्यूटोरियलVIEW ALL [1]

संबंधित प्रश्न

\[\int\frac{x^{- 1/3} + \sqrt{x} + 2}{\sqrt[3]{x}} dx\]

\[\int \left( 3x + 4 \right)^2 dx\]

\[\int\frac{\left( x^3 + 8 \right)\left( x - 1 \right)}{x^2 - 2x + 4} dx\]

\[\int\frac{1 - \cot x}{1 + \cot x} dx\]

`  =  ∫ root (3){ cos^2 x}  sin x   dx `


\[\int x^2 e^{x^3} \cos \left( e^{x^3} \right) dx\]

\[\int\frac{\sin\sqrt{x}}{\sqrt{x}} dx\]

\[\int\frac{\sin \left( \tan^{- 1} x \right)}{1 + x^2} dx\]

\[\int \sin^5 x \text{ dx }\]

\[\int \sin^7 x  \text{ dx }\]

\[\int\frac{e^{3x}}{4 e^{6x} - 9} dx\]

\[\int\frac{3 x^5}{1 + x^{12}} dx\]

\[\int\frac{1}{\sqrt{\left( x - \alpha \right)\left( \beta - x \right)}} dx, \left( \beta > \alpha \right)\]

\[\int\frac{1}{x\sqrt{4 - 9 \left( \log x \right)^2}} dx\]

\[\int\frac{\sin 2x}{\sqrt{\cos^4 x - \sin^2 x + 2}} dx\]

\[\int\frac{x - 1}{\sqrt{x^2 + 1}} \text{ dx }\]

\[\int\frac{\cos x}{\cos 3x} \text{ dx }\]

\[\int\frac{4 \sin x + 5 \cos x}{5 \sin x + 4 \cos x} \text{ dx }\]

\[\int x^2 e^{- x} \text{ dx }\]

` ∫    sin x log  (\text{ cos x ) } dx  `

\[\int {cosec}^3 x\ dx\]

\[\int\left( \tan^{- 1} x^2 \right) x\ dx\]

\[\int\sqrt{3 - x^2} \text{ dx}\]

\[\int\left( 4x + 1 \right) \sqrt{x^2 - x - 2} \text{  dx }\]

\[\int\frac{x^2 + 1}{x^4 + 7 x^2 + 1} 2 \text{ dx }\]

\[\int\frac{x + 1}{\left( x - 1 \right) \sqrt{x + 2}} \text{ dx }\]

\[\int e^x \left( 1 - \cot x + \cot^2 x \right) dx =\]

\[\int e^x \left\{ f\left( x \right) + f'\left( x \right) \right\} dx =\]
 

\[\int\frac{\sin x}{\sqrt{\cos^2 x - 2 \cos x - 3}} \text{ dx }\]

\[\int\frac{x^3}{\sqrt{x^8 + 4}} \text{ dx }\]


\[\int\frac{1}{\sec x + cosec x}\text{  dx }\]

\[\int\sqrt{1 + 2x - 3 x^2}\text{  dx } \]

\[\int\frac{\log \left( \log x \right)}{x} \text{ dx}\]

\[\int \left( x + 1 \right)^2 e^x \text{ dx }\]

\[\int\log \left( x + \sqrt{x^2 + a^2} \right) \text{ dx}\]

\[\int \tan^{- 1} \sqrt{\frac{1 - x}{1 + x}} \text{ dx }\]

\[\int \sin^{- 1} \left( 3x - 4 x^3 \right) \text{ dx}\]

\[\int\frac{x + 3}{\left( x + 4 \right)^2} e^x dx =\]


Share
Notifications

Englishहिंदीमराठी


      Forgot password?
Use app×