हिंदी

∫ 6 X + 5 √ 6 + X − 2 X 2 Dx - Mathematics

Advertisements
Advertisements

प्रश्न

\[\int\frac{6x + 5}{\sqrt{6 + x - 2 x^2}} \text{ dx}\]
योग
Advertisements

उत्तर

\[\int\frac{\left( 6x + 5 \right) dx}{\sqrt{6 + x - 2 x^2}}\]
\[\text{ Let  6x + 5 = A}\frac{d}{dx}\left( 6 + x - 2 x^2 \right) + B\]
\[ \Rightarrow 6x + 5 = A \left( - 4x + 1 \right) + B\]
\[ \Rightarrow 6x + 5 = - 4A \text{ x }+ \left( A + B \right)\]
\[\text{Equating coefficients of like terms}\]
\[ - 4A = 6\]
\[ \Rightarrow A = - \frac{3}{2}\]
\[ \text{ and}\ A + B = 5\]
\[ \Rightarrow - \frac{3}{2} + B = 5\]
\[ \Rightarrow B = 5 + \frac{3}{2}\]
\[ \Rightarrow B = \frac{13}{2}\]
\[\text{ Then, 6x + 5 }= - \frac{3}{2} \left( - 4x + 1 \right) + \frac{13}{2}\]
\[ \therefore \int\frac{\left( 6x + 5 \right)}{\sqrt{6 + x - 2 x^2}}\text{ dx } = \int\left( \frac{\frac{- 3}{2}\left( - 4x + 1 \right) + \frac{13}{2}}{\sqrt{6 + x - 2 x^2}} \right)\text{ dx }\]
\[ = - \frac{3}{2}\int\frac{\left( - 4x + 1 \right)}{\sqrt{6 + x - 2 x^2}} \text{ dx }+ \frac{13}{2}\int\frac{1}{\sqrt{6 + x - 2 x^2}}\text{ dx }\]
\[\text{  Putting  6 + x - 2 x}^2 =\text{  t   in   the  Ist  integral}\]
\[ \Rightarrow \left( - 4x + 1 \right) \text{ dx } = dt\]
\[ \therefore \int\frac{\left( 6x + 5 \right)}{\sqrt{6 + x - 2 x^2}}\text{ dx }= - \frac{3}{2}\int\frac{1}{\sqrt{t}}dt + \frac{13}{2 \times \sqrt{2}}\int\frac{1}{\sqrt{3 + \frac{x}{2} - x^2}}\text{ dx }\]
\[ = - \frac{3}{2}\int t^{- \frac{1}{2}} \cdot dt + \frac{13}{2\sqrt{2}}\int\frac{1}{\sqrt{3 + \frac{x}{2} - x^2 - \left( \frac{1}{4} \right)^2 + \left( \frac{1}{4} \right)^2}}\text{ dx }\]
\[ = - \frac{3}{2}\int t^{- \frac{1}{2}} \cdot dt + \frac{13}{2\sqrt{2}}\int\frac{1}{\sqrt{3 + \frac{1}{16} - \left( x - \frac{1}{4} \right)^2}}\text{ dx }\]
\[ = - \frac{3}{2}\int t^{- \frac{1}{2}} \cdot dt + \frac{13}{2\sqrt{2}}\int\frac{1}{\sqrt{\left( \frac{7}{4} \right)^2 - \left( x - \frac{1}{4} \right)^2}}\text{ dx }\]
\[ = - 3 \left[ t^\frac{1}{2} \right] + \frac{13}{2\sqrt{2}} \times \sin^{- 1} \left( \frac{x - \frac{1}{4}}{\frac{7}{4}} \right) + C .............\left[ \because \int\frac{1}{\sqrt{a^2 - x^2}}dx = \sin^{- 1} \frac{x}{a} + C \right]\]
\[ = - 3 \sqrt{6 + x - 2 x^2} + \frac{13}{2\sqrt{2}} \times \sin^{- 1} \left( \frac{x - \frac{1}{4}}{\frac{7}{4}} \right) + C\]
\[ = - 3\sqrt{6 + x - 2 x^2} + \frac{13}{2\sqrt{2}} \sin^{- 1} \left( \frac{4x - 1}{7} \right) + C\]

shaalaa.com
  क्या इस प्रश्न या उत्तर में कोई त्रुटि है?
अध्याय 19: Indefinite Integrals - Revision Excercise [पृष्ठ २०४]

APPEARS IN

आरडी शर्मा Mathematics [English] Class 12
अध्याय 19 Indefinite Integrals
Revision Excercise | Q 75 | पृष्ठ २०४

वीडियो ट्यूटोरियलVIEW ALL [1]

संबंधित प्रश्न

\[\int\left\{ x^2 + e^{\log  x}+ \left( \frac{e}{2} \right)^x \right\} dx\]


\[\int\frac{2 x^4 + 7 x^3 + 6 x^2}{x^2 + 2x} dx\]

\[\int\frac{\sin^2 x}{1 + \cos x}   \text{dx} \]

\[\int\frac{\cos^2 x - \sin^2 x}{\sqrt{1} + \cos 4x} dx\]

\[\int \cot^{- 1} \left( \frac{\sin 2x}{1 - \cos 2x} \right) dx\]

` ∫  1/ {1+ cos   3x}  ` dx


\[\int \left( e^x + 1 \right)^2 e^x dx\]

\[\int\frac{x^2 + 5x + 2}{x + 2} dx\]


\[\int\frac{- \sin x + 2 \cos x}{2 \sin x + \cos x} dx\]

\[\int\frac{\sin 2x}{\sin \left( x - \frac{\pi}{6} \right) \sin \left( x + \frac{\pi}{6} \right)} dx\]

\[\int\frac{\log\left( 1 + \frac{1}{x} \right)}{x \left( 1 + x \right)} dx\]

\[\int \tan^{3/2} x \sec^2 \text{x dx}\]

` ∫  tan^5 x   sec ^4 x   dx `

\[\int \sin^3 x \cos^5 x \text{ dx  }\]

\[\int\frac{1}{\sin^3 x \cos^5 x} dx\]

\[\int\frac{x}{3 x^4 - 18 x^2 + 11} dx\]

\[\int\frac{x}{\sqrt{4 - x^4}} dx\]

\[\int\sqrt{\frac{1 - x}{1 + x}} \text{ dx }\]

\[\int\frac{1}{\cos 2x + 3 \sin^2 x} dx\]

\[\int\frac{\log x}{x^n}\text{  dx }\]

` ∫    sin x log  (\text{ cos x ) } dx  `

\[\int\frac{\sin^{- 1} x}{x^2} \text{ dx }\]

\[\int \sin^{- 1} \sqrt{\frac{x}{a + x}} \text{ dx }\]

\[\int e^x \left( \frac{\sin 4x - 4}{1 - \cos 4x} \right) dx\]

\[\int e^x \frac{\left( 1 - x \right)^2}{\left( 1 + x^2 \right)^2} \text{ dx }\]

\[\int\left\{ \tan \left( \log x \right) + \sec^2 \left( \log x \right) \right\} dx\]

\[\int\frac{3 + 4x - x^2}{\left( x + 2 \right) \left( x - 1 \right)} dx\]

\[\int\frac{1}{\left( x + 1 \right)^2 \left( x^2 + 1 \right)} dx\]

\[\int\frac{3}{\left( 1 - x \right) \left( 1 + x^2 \right)} dx\]

\[\int\frac{x + 1}{x \left( 1 + x e^x \right)} dx\]

\[\int\frac{1}{\left( \sin^{- 1} x \right) \sqrt{1 - x^2}} \text{ dx} \]

\[\int\sqrt{\sin x} \cos^3 x\ \text{ dx }\]

\[\int\frac{1}{1 - x - 4 x^2}\text{  dx }\]

\[\int\frac{1}{\sin^2 x + \sin 2x} \text{ dx }\]

\[\int\frac{1}{\sin x \left( 2 + 3 \cos x \right)} \text{ dx }\]

\[\int\sqrt{3 x^2 + 4x + 1}\text{  dx }\]

\[\int x^3 \left( \log x \right)^2\text{  dx }\]

\[\int\frac{1}{\left( x^2 + 2 \right) \left( x^2 + 5 \right)} \text{ dx}\]

\[\int\frac{x^2}{x^2 + 7x + 10} dx\]

Share
Notifications

Englishहिंदीमराठी


      Forgot password?
Use app×