हिंदी

∫ 1 Cos X ( 5 − 4 Sin X ) D X - Mathematics

Advertisements
Advertisements

प्रश्न

\[\int\frac{1}{\cos x \left( 5 - 4 \sin x \right)} dx\]
योग
Advertisements

उत्तर

We have,
\[I = \int\frac{dx}{\cos x \left( 5 - 4 \sin x \right)}\]
\[ = \int\frac{\cos x dx}{\cos^2 x \left( 5 - 4 \sin x \right)}\]
\[ = \int\frac{\cos x dx}{\left( 1 - \sin^2 x \right) \left( 5 - 4 \sin x \right)}\]
\[ = \int\frac{\cos x dx}{\left( 1 - \sin x \right) \left( 1 + \sin x \right) \left( 5 - 4 \sin x \right)}\]
\[\text{Putting }\sin x = t\]
\[ \Rightarrow \cos x dx = dt\]
\[ \therefore I = \int\frac{dt}{\left( 1 - t \right) \left( 1 + t \right) \left( 5 - 4t \right)}\]
\[\text{Let }\frac{1}{\left( 1 - t \right) \left( 1 + t \right) \left( 5 - 4t \right)} = \frac{A}{1 - t} + \frac{B}{1 + t} + \frac{C}{5 - 4t}\]
\[ \Rightarrow \frac{1}{\left( 1 - t \right) \left( 1 + t \right) \left( 5 - 4t \right)} = \frac{A\left( 1 + t \right) \left( 5 - 4t \right) + B\left( 1 - t \right) \left( 5 - 4t \right) + C\left( 1 - t \right) \left( 1 + t \right)}{\left( 1 - t \right) \left( 1 + t \right) \left( 5 - 4t \right)}\]
\[ \Rightarrow 1 = A\left( 1 + t \right) \left( 5 - 4t \right) + B\left( 1 - t \right) \left( 5 - 4t \right) + C\left( 1 - t \right) \left( 1 + t \right)\]
\[\text{Putting 1 + t = 0}\]
\[ \Rightarrow t = - 1\]
\[1 = B\left( 2 \right) \left( 5 + 4 \right)\]
\[B = \frac{1}{18}\]
\[\text{Putting 1 - t = 0}\]
\[ \Rightarrow t = 1\]
\[1 = A \left( 2 \right) \left( 5 - 4 \right) + B \times 0 + C \times 0\]
\[A = \frac{1}{2}\]
\[\text{Putting 5 - 4t = 0}\]
\[ \Rightarrow 4t = 5\]
\[ \Rightarrow t = \frac{5}{4}\]
\[1 = C \left( 1 - \frac{5}{4} \right) \left( 1 + \frac{5}{4} \right)\]
\[ \Rightarrow 1 = C \left( - \frac{1}{4} \right) \left( \frac{9}{4} \right)\]
\[ \Rightarrow C = - \frac{16}{9}\]
\[ \therefore I = \frac{1}{2}\int\frac{dt}{1 - t} + \frac{1}{18}\int\frac{dt}{1 + t} - \frac{16}{9}\int\frac{dt}{5 - 4t}\]
\[ = \frac{1}{2} \frac{\log \left| 1 - t \right|}{- 1} + \frac{1}{18} \log \left| 1 + t \right| - \frac{16}{9} \times \frac{\log \left| 5 - 4t \right|}{- 4} + C\]
\[ = \frac{1}{18} \log \left| 1 + t \right| - \frac{1}{2} \log \left| 1 - t \right| + \frac{4}{9}\log \left| 5 - 4t \right| + C\]
\[ = \frac{1}{18} \log \left| 1 + \sin x \right| - \frac{1}{2} \log \left| 1 - \sin x \right| + \frac{4}{9} \log \left| 5 - 4 \sin x \right| + C\]

shaalaa.com
  क्या इस प्रश्न या उत्तर में कोई त्रुटि है?
अध्याय 19: Indefinite Integrals - Exercise 19.30 [पृष्ठ १७७]

APPEARS IN

आरडी शर्मा Mathematics [English] Class 12
अध्याय 19 Indefinite Integrals
Exercise 19.30 | Q 59 | पृष्ठ १७७

वीडियो ट्यूटोरियलVIEW ALL [1]

संबंधित प्रश्न

\[\int\frac{1}{\sqrt{x}}\left( 1 + \frac{1}{x} \right) dx\]

\[\int \left( \tan x + \cot x \right)^2 dx\]

` ∫  {cosec x} / {"cosec x "- cot x} ` dx      


\[\int \sin^{- 1} \left( \frac{2 \tan x}{1 + \tan^2 x} \right) dx\]

\[\int\frac{x^3 - 3 x^2 + 5x - 7 + x^2 a^x}{2 x^2} dx\]

\[\int\frac{1 - \cos x}{1 + \cos x} dx\]

\[\int\frac{1}{\text{cos}^2\text{ x }\left( 1 - \text{tan x} \right)^2} dx\]

\[\int\frac{2x + 1}{\sqrt{3x + 2}} dx\]

` ∫    cos  mx  cos  nx  dx `

 


\[\int\sqrt{\frac{1 - \sin 2x}{1 + \sin 2x}} dx\]

\[\int\frac{e^x + 1}{e^x + x} dx\]

\[\int\frac{e^{2x}}{1 + e^x} dx\]

\[\ \int\ x \left( 1 - x \right)^{23} dx\]

 


\[\int \sin^4 x \cos^3 x \text{ dx }\]

\[\int\frac{1}{\sqrt{a^2 + b^2 x^2}} dx\]

\[\int\frac{a x^3 + bx}{x^4 + c^2} dx\]

\[\int\frac{x^2 \left( x^4 + 4 \right)}{x^2 + 4} \text{ dx }\]

\[\int\frac{x^2}{x^2 + 6x + 12} \text{ dx }\]

\[\int\frac{x + 1}{\sqrt{4 + 5x - x^2}} \text{ dx }\]

\[\int\frac{x + 2}{\sqrt{x^2 + 2x - 1}} \text{ dx }\]

\[\int\frac{3x + 1}{\sqrt{5 - 2x - x^2}} \text{ dx }\]

\[\int\frac{2}{2 + \sin 2x}\text{ dx }\]

\[\int\frac{1}{\left( \sin x - 2 \cos x \right)\left( 2 \sin x + \cos x \right)} \text{ dx }\]

\[\int\frac{1}{4 + 3 \tan x} dx\]

\[\int x \sin x \cos x\ dx\]

 


\[\int \tan^{- 1} \left( \frac{3x - x^3}{1 - 3 x^2} \right) dx\]

\[\int e^x \frac{\left( 1 - x \right)^2}{\left( 1 + x^2 \right)^2} \text{ dx }\]

\[\int e^x \left( \log x + \frac{1}{x} \right) dx\]

\[\int\frac{e^x \left( x - 4 \right)}{\left( x - 2 \right)^3} \text{ dx }\]

\[\int\frac{1}{x \log x \left( 2 + \log x \right)} dx\]

\[\int\frac{\cos x}{\left( 1 - \sin x \right)^3 \left( 2 + \sin x \right)} dx\]

\[\int\sqrt{\cot \text{θ} d  } \text{ θ}\]

\[\int\frac{1}{\left( 2 x^2 + 3 \right) \sqrt{x^2 - 4}} \text{ dx }\]

\[\int\frac{x^9}{\left( 4 x^2 + 1 \right)^6}dx\]  is equal to 

\[\int\frac{x^3}{x + 1}dx\] is equal to

\[\int\sin x \sin 2x \text{ sin  3x  dx }\]


\[\int\frac{5x + 7}{\sqrt{\left( x - 5 \right) \left( x - 4 \right)}} \text{ dx }\]

\[\int e^{2x} \left( \frac{1 + \sin 2x}{1 + \cos 2x} \right) dx\]

Find: `int (3x +5)/(x^2+3x-18)dx.`


Share
Notifications

Englishहिंदीमराठी


      Forgot password?
Use app×