हिंदी

∫ 1 Cos X ( 5 − 4 Sin X ) D X - Mathematics

Advertisements
Advertisements

प्रश्न

\[\int\frac{1}{\cos x \left( 5 - 4 \sin x \right)} dx\]
योग
Advertisements

उत्तर

We have,
\[I = \int\frac{dx}{\cos x \left( 5 - 4 \sin x \right)}\]
\[ = \int\frac{\cos x dx}{\cos^2 x \left( 5 - 4 \sin x \right)}\]
\[ = \int\frac{\cos x dx}{\left( 1 - \sin^2 x \right) \left( 5 - 4 \sin x \right)}\]
\[ = \int\frac{\cos x dx}{\left( 1 - \sin x \right) \left( 1 + \sin x \right) \left( 5 - 4 \sin x \right)}\]
\[\text{Putting }\sin x = t\]
\[ \Rightarrow \cos x dx = dt\]
\[ \therefore I = \int\frac{dt}{\left( 1 - t \right) \left( 1 + t \right) \left( 5 - 4t \right)}\]
\[\text{Let }\frac{1}{\left( 1 - t \right) \left( 1 + t \right) \left( 5 - 4t \right)} = \frac{A}{1 - t} + \frac{B}{1 + t} + \frac{C}{5 - 4t}\]
\[ \Rightarrow \frac{1}{\left( 1 - t \right) \left( 1 + t \right) \left( 5 - 4t \right)} = \frac{A\left( 1 + t \right) \left( 5 - 4t \right) + B\left( 1 - t \right) \left( 5 - 4t \right) + C\left( 1 - t \right) \left( 1 + t \right)}{\left( 1 - t \right) \left( 1 + t \right) \left( 5 - 4t \right)}\]
\[ \Rightarrow 1 = A\left( 1 + t \right) \left( 5 - 4t \right) + B\left( 1 - t \right) \left( 5 - 4t \right) + C\left( 1 - t \right) \left( 1 + t \right)\]
\[\text{Putting 1 + t = 0}\]
\[ \Rightarrow t = - 1\]
\[1 = B\left( 2 \right) \left( 5 + 4 \right)\]
\[B = \frac{1}{18}\]
\[\text{Putting 1 - t = 0}\]
\[ \Rightarrow t = 1\]
\[1 = A \left( 2 \right) \left( 5 - 4 \right) + B \times 0 + C \times 0\]
\[A = \frac{1}{2}\]
\[\text{Putting 5 - 4t = 0}\]
\[ \Rightarrow 4t = 5\]
\[ \Rightarrow t = \frac{5}{4}\]
\[1 = C \left( 1 - \frac{5}{4} \right) \left( 1 + \frac{5}{4} \right)\]
\[ \Rightarrow 1 = C \left( - \frac{1}{4} \right) \left( \frac{9}{4} \right)\]
\[ \Rightarrow C = - \frac{16}{9}\]
\[ \therefore I = \frac{1}{2}\int\frac{dt}{1 - t} + \frac{1}{18}\int\frac{dt}{1 + t} - \frac{16}{9}\int\frac{dt}{5 - 4t}\]
\[ = \frac{1}{2} \frac{\log \left| 1 - t \right|}{- 1} + \frac{1}{18} \log \left| 1 + t \right| - \frac{16}{9} \times \frac{\log \left| 5 - 4t \right|}{- 4} + C\]
\[ = \frac{1}{18} \log \left| 1 + t \right| - \frac{1}{2} \log \left| 1 - t \right| + \frac{4}{9}\log \left| 5 - 4t \right| + C\]
\[ = \frac{1}{18} \log \left| 1 + \sin x \right| - \frac{1}{2} \log \left| 1 - \sin x \right| + \frac{4}{9} \log \left| 5 - 4 \sin x \right| + C\]

shaalaa.com
  क्या इस प्रश्न या उत्तर में कोई त्रुटि है?
अध्याय 19: Indefinite Integrals - Exercise 19.30 [पृष्ठ १७७]

APPEARS IN

आरडी शर्मा Mathematics [English] Class 12
अध्याय 19 Indefinite Integrals
Exercise 19.30 | Q 59 | पृष्ठ १७७

वीडियो ट्यूटोरियलVIEW ALL [1]

संबंधित प्रश्न

\[\int\frac{\left( 1 + \sqrt{x} \right)^2}{\sqrt{x}} dx\]

\[\int\frac{\left( x + 1 \right)\left( x - 2 \right)}{\sqrt{x}} dx\]

\[\int \left( \tan x + \cot x \right)^2 dx\]

` ∫  {cosec x} / {"cosec x "- cot x} ` dx      


If f' (x) = x − \[\frac{1}{x^2}\]  and  f (1)  \[\frac{1}{2},    find  f(x)\]

 


\[\int\left( x + 2 \right) \sqrt{3x + 5}  \text{dx} \]

\[\int\frac{x}{\sqrt{x + a} - \sqrt{x + b}}dx\]

Integrate the following integrals:

\[\int\text{sin 2x  sin 4x    sin 6x  dx} \]

\[\int\sqrt{\frac{1 + \cos 2x}{1 - \cos 2x}} dx\]

` ∫  {sec  x   "cosec " x}/{log  ( tan x) }`  dx


\[\int\frac{1}{x (3 + \log x)} dx\]

\[\int\frac{1 - \sin x}{x + \cos x} dx\]

\[\int\frac{1}{      x      \text{log x } \text{log }\left( \text{log x }\right)} dx\]

\[\int\frac{\sin 2x}{a^2 + b^2 \sin^2 x} dx\]

\[\int\frac{x \sin^{- 1} x^2}{\sqrt{1 - x^4}} dx\]

\[\int 5^{x + \tan^{- 1} x} . \left( \frac{x^2 + 2}{x^2 + 1} \right) dx\]

\[\int\frac{1}{\left( x + 1 \right)\left( x^2 + 2x + 2 \right)} dx\]

\[\int\frac{x^2}{\sqrt{3x + 4}} dx\]

` ∫   tan   x   sec^4  x   dx  `


\[\int \cot^n {cosec}^2 \text{ x dx } , n \neq - 1\]

\[\int\frac{\sec^2 x}{1 - \tan^2 x} dx\]

\[\int\frac{dx}{e^x + e^{- x}}\]

\[\int\frac{1}{\sqrt{\left( x - \alpha \right)\left( \beta - x \right)}} dx, \left( \beta > \alpha \right)\]

\[\int\frac{\sin 2x}{\sqrt{\cos^4 x - \sin^2 x + 2}} dx\]

\[\int\frac{\cos x}{\sqrt{\sin^2 x - 2 \sin x - 3}} dx\]

\[\int\frac{2x}{2 + x - x^2} \text{ dx }\]

\[\int\frac{x + 2}{\sqrt{x^2 - 1}} \text{ dx }\]

`int 1/(sin x - sqrt3 cos x) dx`

\[\int x^2 \sin^2 x\ dx\]

\[\int e^x \sec x \left( 1 + \tan x \right) dx\]

\[\int\left\{ \tan \left( \log x \right) + \sec^2 \left( \log x \right) \right\} dx\]

\[\int\frac{1}{x\left( x - 2 \right) \left( x - 4 \right)} dx\]

\[\int\frac{5 x^2 - 1}{x \left( x - 1 \right) \left( x + 1 \right)} dx\]

\[\int\frac{1}{\left( x + 1 \right)^2 \left( x^2 + 1 \right)} dx\]

Evaluate the following integral:

\[\int\frac{x^2}{\left( x^2 + a^2 \right)\left( x^2 + b^2 \right)}dx\]

\[\int\frac{\sin x}{\cos 2x} \text{ dx }\]

\[\int\frac{1}{\sqrt{x^2 - a^2}} \text{ dx }\]

\[\int\frac{1}{4 x^2 + 4x + 5} dx\]

\[\int \sec^{- 1} \sqrt{x}\ dx\]

Share
Notifications

Englishहिंदीमराठी


      Forgot password?
Use app×