मराठी

∫ 2 X − 3 ( X 2 − 1 ) ( 2 X + 3 ) D X - Mathematics

Advertisements
Advertisements

प्रश्न

\[\int\frac{2x - 3}{\left( x^2 - 1 \right) \left( 2x + 3 \right)} dx\]
बेरीज
Advertisements

उत्तर

\[\int\frac{2x - 3}{\left( x^2 - 1 \right) \left( 2x + 3 \right)}dx\]
\[ = \int\frac{\left( 2x - 3 \right)}{\left( x - 1 \right) \left( x + 1 \right) \left( 2x + 3 \right)}dx\]
\[\text{Let }\frac{2x - 3}{\left( x - 1 \right) \left( x + 1 \right) \left( 2x + 3 \right)} = \frac{A}{x - 1} + \frac{B}{x + 1} + \frac{C}{2x + 3}\]
\[ \Rightarrow \frac{2x - 3}{\left( x - 1 \right) \left( x + 1 \right) \left( 2x + 3 \right)} = \frac{A \left( x + 1 \right) \left( 2x + 3 \right) + B \left( x + 1 \right) \left( 2x + 3 \right) + C \left( x^2 - 1 \right)}{\left( x - 1 \right) \left( x + 1 \right) \left( 2x + 3 \right)}\]
\[ \Rightarrow 2x - 3 = A \left( x + 1 \right) \left( 2x + 3 \right) + B \left( x - 1 \right) \left( 2x + 3 \right) + C \left( x + 1 \right) \left( x - 1 \right) ...........(1)\]
\[\text{Putting }x + 1 = 0\text{ or }x = - 1\text{ in eq. (1)}\]
\[ \Rightarrow - 2 - 3 = B \left( - 1 - 1 \right) \left( - 2 + 3 \right)\]
\[ \Rightarrow - 5 = B \left( - 2 \right) \left( 1 \right)\]
\[ \Rightarrow B = \frac{5}{2}\]
\[\text{Putting }x - 1 = 0\text{ or }x = 1\text{ in eq. (1)}\]
\[ \Rightarrow 2 - 3 = A \left( 1 + 1 \right) \left( 2 + 3 \right)\]
\[ \Rightarrow - 1 = A \left( 2 \right) \left( 5 \right)\]
\[ \Rightarrow A = \frac{- 1}{10}\]
\[\text{Putting }2x + 3 = 0\text{ or }x = \frac{- 3}{2}\text{ in eq. (1)}\]
\[ \Rightarrow 2 \times - \frac{3}{2} - 3 = A \times 0 + B \times 0 + C\left( - \frac{3}{2} + 1 \right) \left( \frac{- 3}{2} - 1 \right)\]
\[ \Rightarrow - 6 = C \left( - \frac{1}{2} \right) \left( \frac{- 5}{2} \right)\]
\[ \Rightarrow C = - \frac{24}{5}\]
\[ \therefore \frac{2x - 3}{\left( x - 1 \right) \left( x + 1 \right) \left( 2x + 3 \right)} = \frac{- 1}{10 \left( x - 1 \right)} + \frac{5}{2 \left( x + 1 \right)} - \frac{24}{5 \left( 2x + 3 \right)}\]
\[ \Rightarrow \int\frac{\left( 2x - 3 \right)}{\left( x - 1 \right) \left( x + 1 \right) \left( 2x + 3 \right)} dx = \frac{- 1}{10}\int\frac{1}{x - 1}dx + \frac{5}{2}\int\frac{1}{x + 1}dx - \frac{24}{5}\int\frac{1}{2x + 3}dx\]
\[ = \frac{- 1}{10} \ln \left| x - 1 \right| + \frac{5}{2} \ln \left| x + 1 \right| - \frac{24}{5} \ln \frac{\left| 2x + 3 \right|}{3} + C\]
\[ = - \frac{1}{10} \ln \left| x - 1 \right| + \frac{5}{2} \ln \left| x + 1 \right| - \frac{12}{5} \ln \left| 2x + 3 \right| + C\]

shaalaa.com
  या प्रश्नात किंवा उत्तरात काही त्रुटी आहे का?
पाठ 19: Indefinite Integrals - Exercise 19.30 [पृष्ठ १७६]

APPEARS IN

आरडी शर्मा Mathematics [English] Class 12
पाठ 19 Indefinite Integrals
Exercise 19.30 | Q 9 | पृष्ठ १७६

व्हिडिओ ट्यूटोरियलVIEW ALL [1]

संबंधित प्रश्‍न

\[\int\frac{\left( 1 + \sqrt{x} \right)^2}{\sqrt{x}} dx\]

\[\int\frac{\left( x^3 + 8 \right)\left( x - 1 \right)}{x^2 - 2x + 4} dx\]

\[\int\frac{1}{\text{cos}^2\text{ x }\left( 1 - \text{tan x} \right)^2} dx\]

` ∫ {"cosec"   x }/ { log  tan   x/2 ` dx 

\[\int\frac{\sin 2x}{a^2 + b^2 \sin^2 x} dx\]

\[\int\sqrt{1 + e^x} .  e^x dx\]

`  =  ∫ root (3){ cos^2 x}  sin x   dx `


\[\int\frac{\left( x + 1 \right) e^x}{\cos^2 \left( x e^x \right)} dx\]

\[\int 5^{x + \tan^{- 1} x} . \left( \frac{x^2 + 2}{x^2 + 1} \right) dx\]

\[\int\frac{\text{sin }\left( \text{2 + 3 log x }\right)}{x} dx\]

\[\int\frac{x + \sqrt{x + 1}}{x + 2} dx\]

` ∫      tan^5    x   dx `


` ∫    \sqrt{tan x}     sec^4  x   dx `


\[\int \sin^5 x \text{ dx }\]

\[\int\frac{1}{\sin^3 x \cos^5 x} dx\]

\[\int\frac{\sin 2x}{\sqrt{\cos^4 x - \sin^2 x + 2}} dx\]

\[\int\frac{1}{\sin^2 x + \sin 2x} \text{ dx }\]

\[\int\frac{1}{5 - 4 \sin x} \text{ dx }\]

`int 1/(cos x - sin x)dx`

\[\int x \cos^2 x\ dx\]

\[\int x^3 \cos x^2 dx\]

 
` ∫  x tan ^2 x dx 

\[\int \tan^{- 1} \left( \frac{2x}{1 - x^2} \right) \text{ dx }\]

\[\int \tan^{- 1} \left( \sqrt{x} \right) \text{dx }\]

\[\int\frac{x^2 + 6x - 8}{x^3 - 4x} dx\]

\[\int\frac{1}{x\left[ 6 \left( \log x \right)^2 + 7 \log x + 2 \right]} dx\]

\[\int\frac{5}{\left( x^2 + 1 \right) \left( x + 2 \right)} dx\]

\[\int\frac{1}{x \left( x^4 + 1 \right)} dx\]

\[\int\frac{1}{\left( 1 + x^2 \right) \sqrt{1 - x^2}} \text{ dx }\]

Write a value of

\[\int e^{3 \text{ log x}} x^4\text{ dx}\]

\[\int e^x \left( 1 - \cot x + \cot^2 x \right) dx =\]

\[\int\frac{\sin x + \cos x}{\sqrt{\sin 2x}} \text{ dx}\]

\[\int x\sqrt{2x + 3} \text{ dx }\]

\[\int\frac{1}{x\sqrt{1 + x^3}} \text{ dx}\]

Evaluate : \[\int\frac{\cos 2x + 2 \sin^2 x}{\cos^2 x}dx\] .


Find: `int (3x +5)/(x^2+3x-18)dx.`


Share
Notifications

Englishहिंदीमराठी


      Forgot password?
Use app×