मराठी

∫ 2 X − 3 ( X 2 − 1 ) ( 2 X + 3 ) D X - Mathematics

Advertisements
Advertisements

प्रश्न

\[\int\frac{2x - 3}{\left( x^2 - 1 \right) \left( 2x + 3 \right)} dx\]
बेरीज
Advertisements

उत्तर

\[\int\frac{2x - 3}{\left( x^2 - 1 \right) \left( 2x + 3 \right)}dx\]
\[ = \int\frac{\left( 2x - 3 \right)}{\left( x - 1 \right) \left( x + 1 \right) \left( 2x + 3 \right)}dx\]
\[\text{Let }\frac{2x - 3}{\left( x - 1 \right) \left( x + 1 \right) \left( 2x + 3 \right)} = \frac{A}{x - 1} + \frac{B}{x + 1} + \frac{C}{2x + 3}\]
\[ \Rightarrow \frac{2x - 3}{\left( x - 1 \right) \left( x + 1 \right) \left( 2x + 3 \right)} = \frac{A \left( x + 1 \right) \left( 2x + 3 \right) + B \left( x + 1 \right) \left( 2x + 3 \right) + C \left( x^2 - 1 \right)}{\left( x - 1 \right) \left( x + 1 \right) \left( 2x + 3 \right)}\]
\[ \Rightarrow 2x - 3 = A \left( x + 1 \right) \left( 2x + 3 \right) + B \left( x - 1 \right) \left( 2x + 3 \right) + C \left( x + 1 \right) \left( x - 1 \right) ...........(1)\]
\[\text{Putting }x + 1 = 0\text{ or }x = - 1\text{ in eq. (1)}\]
\[ \Rightarrow - 2 - 3 = B \left( - 1 - 1 \right) \left( - 2 + 3 \right)\]
\[ \Rightarrow - 5 = B \left( - 2 \right) \left( 1 \right)\]
\[ \Rightarrow B = \frac{5}{2}\]
\[\text{Putting }x - 1 = 0\text{ or }x = 1\text{ in eq. (1)}\]
\[ \Rightarrow 2 - 3 = A \left( 1 + 1 \right) \left( 2 + 3 \right)\]
\[ \Rightarrow - 1 = A \left( 2 \right) \left( 5 \right)\]
\[ \Rightarrow A = \frac{- 1}{10}\]
\[\text{Putting }2x + 3 = 0\text{ or }x = \frac{- 3}{2}\text{ in eq. (1)}\]
\[ \Rightarrow 2 \times - \frac{3}{2} - 3 = A \times 0 + B \times 0 + C\left( - \frac{3}{2} + 1 \right) \left( \frac{- 3}{2} - 1 \right)\]
\[ \Rightarrow - 6 = C \left( - \frac{1}{2} \right) \left( \frac{- 5}{2} \right)\]
\[ \Rightarrow C = - \frac{24}{5}\]
\[ \therefore \frac{2x - 3}{\left( x - 1 \right) \left( x + 1 \right) \left( 2x + 3 \right)} = \frac{- 1}{10 \left( x - 1 \right)} + \frac{5}{2 \left( x + 1 \right)} - \frac{24}{5 \left( 2x + 3 \right)}\]
\[ \Rightarrow \int\frac{\left( 2x - 3 \right)}{\left( x - 1 \right) \left( x + 1 \right) \left( 2x + 3 \right)} dx = \frac{- 1}{10}\int\frac{1}{x - 1}dx + \frac{5}{2}\int\frac{1}{x + 1}dx - \frac{24}{5}\int\frac{1}{2x + 3}dx\]
\[ = \frac{- 1}{10} \ln \left| x - 1 \right| + \frac{5}{2} \ln \left| x + 1 \right| - \frac{24}{5} \ln \frac{\left| 2x + 3 \right|}{3} + C\]
\[ = - \frac{1}{10} \ln \left| x - 1 \right| + \frac{5}{2} \ln \left| x + 1 \right| - \frac{12}{5} \ln \left| 2x + 3 \right| + C\]

shaalaa.com
  या प्रश्नात किंवा उत्तरात काही त्रुटी आहे का?
पाठ 19: Indefinite Integrals - Exercise 19.30 [पृष्ठ १७६]

APPEARS IN

आरडी शर्मा Mathematics [English] Class 12
पाठ 19 Indefinite Integrals
Exercise 19.30 | Q 9 | पृष्ठ १७६

व्हिडिओ ट्यूटोरियलVIEW ALL [1]

संबंधित प्रश्‍न

\[\int\frac{x^5 + x^{- 2} + 2}{x^2} dx\]

\[\int\frac{1}{1 - \cos x} dx\]

If f' (x) = 8x3 − 2xf(2) = 8, find f(x)


`∫     cos ^4  2x   dx `


\[\int \cos^2 \text{nx dx}\]

\[\int\frac{1 - \sin x}{x + \cos x} dx\]

\[\int\frac{\sin 2x}{\sin 5x \sin 3x} dx\]

\[\int x^3 \sin x^4 dx\]

\[\int\sqrt {e^x- 1}  \text{dx}\] 

\[\int \cot^6 x \text{ dx }\]

\[\int\frac{e^x}{\left( 1 + e^x \right)\left( 2 + e^x \right)} dx\]

\[\int\frac{1}{\sqrt{3 x^2 + 5x + 7}} dx\]

\[\int\frac{\cos x}{\sqrt{4 + \sin^2 x}} dx\]

\[\int\frac{x^3 + x^2 + 2x + 1}{x^2 - x + 1}\text{ dx }\]

\[\int\frac{x}{\sqrt{x^2 + 6x + 10}} \text{ dx }\]

\[\int\frac{1}{4 \sin^2 x + 5 \cos^2 x} \text{ dx }\]

\[\int\frac{1}{\cos x \left( \sin x + 2 \cos x \right)} dx\]

\[\int\frac{1}{\sin^2 x + \sin 2x} \text{ dx }\]

\[\int\frac{1}{2 + \sin x + \cos x} \text{ dx }\]

\[\int\frac{2 \sin x + 3 \cos x}{3 \sin x + 4 \cos x} dx\]

\[\int\frac{1}{3 + 4 \cot x} dx\]

\[\int\frac{8 \cot x + 1}{3 \cot x + 2} \text{  dx }\]

\[\int\frac{\log \left( \log x \right)}{x} dx\]

\[\int\frac{x + \sin x}{1 + \cos x} \text{ dx }\]

\[\int\frac{\sqrt{16 + \left( \log x \right)^2}}{x} \text{ dx}\]

\[\int\left( x + 1 \right) \sqrt{2 x^2 + 3} \text{ dx}\]

\[\int\frac{\cos x}{\left( 1 - \sin x \right)^3 \left( 2 + \sin x \right)} dx\]

\[\int\frac{1}{\left( x^2 + 1 \right) \sqrt{x}} \text{ dx }\]

\[\int\frac{x}{4 + x^4} \text{ dx }\] is equal to

\[\int\frac{1}{\cos x + \sqrt{3} \sin x} \text{ dx } \] is equal to

If \[\int\frac{1}{5 + 4 \sin x} dx = A \tan^{- 1} \left( B \tan\frac{x}{2} + \frac{4}{3} \right) + C,\] then


\[\int \cos^3 (3x)\ dx\]

\[\int \sin^3 x \cos^4 x\ \text{ dx }\]

\[\int\frac{\cos x}{\frac{1}{4} - \cos^2 x} \text{ dx }\]

\[\int\sqrt{a^2 - x^2}\text{  dx }\]

\[\int\left( 2x + 3 \right) \sqrt{4 x^2 + 5x + 6} \text{ dx}\]

Share
Notifications

Englishहिंदीमराठी


      Forgot password?
Use app×