मराठी

∫ X 3 ( X − 1 ) ( X − 2 ) ( X − 3 ) D X - Mathematics

Advertisements
Advertisements

प्रश्न

\[\int\frac{x^3}{\left( x - 1 \right) \left( x - 2 \right) \left( x - 3 \right)} dx\]
बेरीज
Advertisements

उत्तर

\[\int\frac{x^3}{\left( x - 1 \right) \left( x - 2 \right)\left( x - 3 \right)}dx\]
\[ = \int\frac{x^3}{\left( x - 1 \right) \left( x^2 - 5x + 6 \right)}dx\]
\[ = \int\frac{x^3}{x^3 - 5 x^2 + 6x - x^2 + 5x - 6}dx\]
\[ = \int\frac{x^3}{x^3 - 6 x^2 + 11x - 6}dx\]
\[ \therefore \frac{x^3}{x^3 - 6 x^2 + 11x - 6} = 1 + \frac{6 x^2 + 11x + 6}{x^2 - 6 x^2 + 11x - 6}\]
\[ \Rightarrow \frac{x^3}{x^3 - 6 x^2 + 11x - 6} = 1 + \frac{6 x^2 - 11x + 6}{\left( x - 1 \right) \left( x - 2 \right) \left( x - 3 \right)}\]
\[ \therefore \int\frac{x^3}{\left( x - 1 \right) \left( x - 2 \right) \left( x - 3 \right)} dx = \int dx + \int\frac{\left( 6 x^2 - 11x + 6 \right)}{\left( x - 1 \right) \left( x - 2 \right) \left( x - 3 \right)}dx ............(1)\]

\[\text{Let }\frac{6 x^2 - 11x + 6}{\left( x - 1 \right) \left( x - 2 \right) \left( x - 3 \right)} = \frac{A}{x - 1} + \frac{B}{x - 2} + \frac{C}{x - 3}\]
\[ \Rightarrow \frac{6 x^2 - 11x + 6}{\left( x - 1 \right) \left( x - 2 \right) \left( x - 3 \right)} = \frac{A \left( x - 2 \right) \left( x - 3 \right) + B \left( x - 1 \right) \left( x - 3 \right) + C \left( x - 1 \right) \left( x - 2 \right)}{\left( x - 1 \right) \left( x - 2 \right) \left( x - 3 \right)}\]
\[ \Rightarrow 6 x^2 - 11x + 6 = A \left( x - 2 \right) \left( x - 3 \right) + B \left( x - 1 \right) \left( x - 3 \right) + C \left( x - 1 \right) \left( x - 2 \right) ..............(2)\]
\[\text{Putting }x - 2 = 0\text{ or }x = 2\text{ in eq. (2)}\]
\[ \Rightarrow 6 \times 4 - 22 + 6 = B \left( 2 - 1 \right) \left( 2 - 3 \right)\]
\[ \Rightarrow 8 = B \left( - 1 \right)\]
\[ \Rightarrow B = - 8\]
\[\text{Putting }x - 3 = 0\text{ or }x = 3\text{ in eq. (2)}\]
\[ \Rightarrow 6 \times 3^2 - 11 \times 3 + 6 = C \left( 3 - 1 \right) \left( 3 - 2 \right)\]
\[ \Rightarrow 27 = C \left( 2 \right) \left( 1 \right)\]
\[ \Rightarrow C = \frac{27}{2}\]
\[\text{Putting }x - 1 = 0\text{ or }x = 1\text{ in eq. (2)}\]
\[ \Rightarrow 6 \times 1 - 11 + 6 = A \left( 1 - 2 \right) \left( 1 - 3 \right)\]
\[ \Rightarrow 1 = A \left( - 1 \right) \left( - 2 \right)\]
\[ \Rightarrow A = \frac{1}{2}\]
\[ \therefore \frac{6 x^2 - 11x + 6}{\left( x - 1 \right) \left( x - 2 \right) \left( x - 3 \right)} = \frac{1}{2\left( x - 1 \right)} - \frac{8}{x - 2} + \frac{27}{2\left( x - 3 \right)}..........(3)\]
From eq. (2) and (3)
\[ \therefore \int\frac{x^3 dx}{\left( x - 1 \right) \left( x - 2 \right) \left( x - 3 \right)} = \int dx + \frac{1}{2}\int\frac{1}{x - 1}dx - 8\int\frac{1}{x - 2}dx + \frac{27}{2}\int\frac{1}{x - 3}dx\]
\[ = x + \frac{1}{2} \ln \left| x - 1 \right| - 8 \ln \left| x - 2 \right| + \frac{27}{2} \ln \left| x - 3 \right| + C\]

shaalaa.com
  या प्रश्नात किंवा उत्तरात काही त्रुटी आहे का?
पाठ 19: Indefinite Integrals - Exercise 19.30 [पृष्ठ १७६]

APPEARS IN

आरडी शर्मा Mathematics [English] Class 12
पाठ 19 Indefinite Integrals
Exercise 19.30 | Q 10 | पृष्ठ १७६

व्हिडिओ ट्यूटोरियलVIEW ALL [1]

संबंधित प्रश्‍न

`int{sqrtx(ax^2+bx+c)}dx`

\[\int\left( x^e + e^x + e^e \right) dx\]

If f' (x) = x + bf(1) = 5, f(2) = 13, find f(x)


\[\int\frac{1 - \cos x}{1 + \cos x} dx\]

\[\int\frac{1 - \sin x}{x + \cos x} dx\]

\[\int\frac{a}{b + c e^x} dx\]

\[\int\sqrt{1 + e^x} .  e^x dx\]

\[\int\frac{x + \sqrt{x + 1}}{x + 2} dx\]

\[\int\frac{x^5}{\sqrt{1 + x^3}} dx\]

\[\int\frac{1}{\sqrt{\left( 2 - x \right)^2 - 1}} dx\]

\[\int\frac{1}{\sqrt{\left( x - \alpha \right)\left( \beta - x \right)}} dx, \left( \beta > \alpha \right)\]

\[\int\frac{\sec^2 x}{\sqrt{4 + \tan^2 x}} dx\]

\[\int\frac{e^x}{\sqrt{16 - e^{2x}}} dx\]

\[\int\frac{5x + 3}{\sqrt{x^2 + 4x + 10}} \text{ dx }\]

\[\int\frac{1}{1 - 2 \sin x} \text{ dx }\]

\[\int\frac{1}{1 - \sin x + \cos x} \text{ dx }\]

`int 1/(cos x - sin x)dx`

\[\int\frac{1}{3 + 4 \cot x} dx\]

` ∫    sin x log  (\text{ cos x ) } dx  `

\[\int \left( \log x \right)^2 \cdot x\ dx\]

\[\int \log_{10} x\ dx\]

\[\int\cos\sqrt{x}\ dx\]

\[\int\frac{x \sin^{- 1} x}{\sqrt{1 - x^2}} dx\]

\[\int\left( \frac{1}{\log x} - \frac{1}{\left( \log x \right)^2} \right) dx\]

\[\int e^x \left( \frac{\sin x \cos x - 1}{\sin^2 x} \right) dx\]

\[\int\left( x + 1 \right) \sqrt{2 x^2 + 3} \text{ dx}\]

\[\int\frac{x}{\left( x^2 - a^2 \right) \left( x^2 - b^2 \right)} dx\]

\[\int\frac{x^2}{\left( x - 1 \right) \left( x + 1 \right)^2} dx\]

\[\int\frac{\left( x^2 + 1 \right) \left( x^2 + 2 \right)}{\left( x^2 + 3 \right) \left( x^2 + 4 \right)} dx\]

 


\[\int\frac{1}{\left( x - 1 \right) \sqrt{2x + 3}} \text{ dx }\]

` \int \text{ x} \text{ sec x}^2 \text{  dx  is  equal  to }`

 


If \[\int\frac{1}{5 + 4 \sin x} dx = A \tan^{- 1} \left( B \tan\frac{x}{2} + \frac{4}{3} \right) + C,\] then


\[\int \cos^3 (3x)\ dx\]

\[\int\text{ cos x  cos  2x   cos  3x  dx}\]


\[\int\frac{x^3}{\left( 1 + x^2 \right)^2} \text{ dx }\]

\[\int\frac{1}{x^2 + 4x - 5} \text{ dx }\]

\[\int\frac{1}{a + b \tan x} \text{ dx }\]

\[\int \left( x + 1 \right)^2 e^x \text{ dx }\]

\[\int \sin^{- 1} \sqrt{\frac{x}{a + x}} \text{  dx}\]

\[\int\frac{x}{x^3 - 1} \text{ dx}\]

Share
Notifications

Englishहिंदीमराठी


      Forgot password?
Use app×