मराठी

∫ X 3 ( X − 1 ) ( X − 2 ) ( X − 3 ) D X - Mathematics

Advertisements
Advertisements

प्रश्न

\[\int\frac{x^3}{\left( x - 1 \right) \left( x - 2 \right) \left( x - 3 \right)} dx\]
बेरीज
Advertisements

उत्तर

\[\int\frac{x^3}{\left( x - 1 \right) \left( x - 2 \right)\left( x - 3 \right)}dx\]
\[ = \int\frac{x^3}{\left( x - 1 \right) \left( x^2 - 5x + 6 \right)}dx\]
\[ = \int\frac{x^3}{x^3 - 5 x^2 + 6x - x^2 + 5x - 6}dx\]
\[ = \int\frac{x^3}{x^3 - 6 x^2 + 11x - 6}dx\]
\[ \therefore \frac{x^3}{x^3 - 6 x^2 + 11x - 6} = 1 + \frac{6 x^2 + 11x + 6}{x^2 - 6 x^2 + 11x - 6}\]
\[ \Rightarrow \frac{x^3}{x^3 - 6 x^2 + 11x - 6} = 1 + \frac{6 x^2 - 11x + 6}{\left( x - 1 \right) \left( x - 2 \right) \left( x - 3 \right)}\]
\[ \therefore \int\frac{x^3}{\left( x - 1 \right) \left( x - 2 \right) \left( x - 3 \right)} dx = \int dx + \int\frac{\left( 6 x^2 - 11x + 6 \right)}{\left( x - 1 \right) \left( x - 2 \right) \left( x - 3 \right)}dx ............(1)\]

\[\text{Let }\frac{6 x^2 - 11x + 6}{\left( x - 1 \right) \left( x - 2 \right) \left( x - 3 \right)} = \frac{A}{x - 1} + \frac{B}{x - 2} + \frac{C}{x - 3}\]
\[ \Rightarrow \frac{6 x^2 - 11x + 6}{\left( x - 1 \right) \left( x - 2 \right) \left( x - 3 \right)} = \frac{A \left( x - 2 \right) \left( x - 3 \right) + B \left( x - 1 \right) \left( x - 3 \right) + C \left( x - 1 \right) \left( x - 2 \right)}{\left( x - 1 \right) \left( x - 2 \right) \left( x - 3 \right)}\]
\[ \Rightarrow 6 x^2 - 11x + 6 = A \left( x - 2 \right) \left( x - 3 \right) + B \left( x - 1 \right) \left( x - 3 \right) + C \left( x - 1 \right) \left( x - 2 \right) ..............(2)\]
\[\text{Putting }x - 2 = 0\text{ or }x = 2\text{ in eq. (2)}\]
\[ \Rightarrow 6 \times 4 - 22 + 6 = B \left( 2 - 1 \right) \left( 2 - 3 \right)\]
\[ \Rightarrow 8 = B \left( - 1 \right)\]
\[ \Rightarrow B = - 8\]
\[\text{Putting }x - 3 = 0\text{ or }x = 3\text{ in eq. (2)}\]
\[ \Rightarrow 6 \times 3^2 - 11 \times 3 + 6 = C \left( 3 - 1 \right) \left( 3 - 2 \right)\]
\[ \Rightarrow 27 = C \left( 2 \right) \left( 1 \right)\]
\[ \Rightarrow C = \frac{27}{2}\]
\[\text{Putting }x - 1 = 0\text{ or }x = 1\text{ in eq. (2)}\]
\[ \Rightarrow 6 \times 1 - 11 + 6 = A \left( 1 - 2 \right) \left( 1 - 3 \right)\]
\[ \Rightarrow 1 = A \left( - 1 \right) \left( - 2 \right)\]
\[ \Rightarrow A = \frac{1}{2}\]
\[ \therefore \frac{6 x^2 - 11x + 6}{\left( x - 1 \right) \left( x - 2 \right) \left( x - 3 \right)} = \frac{1}{2\left( x - 1 \right)} - \frac{8}{x - 2} + \frac{27}{2\left( x - 3 \right)}..........(3)\]
From eq. (2) and (3)
\[ \therefore \int\frac{x^3 dx}{\left( x - 1 \right) \left( x - 2 \right) \left( x - 3 \right)} = \int dx + \frac{1}{2}\int\frac{1}{x - 1}dx - 8\int\frac{1}{x - 2}dx + \frac{27}{2}\int\frac{1}{x - 3}dx\]
\[ = x + \frac{1}{2} \ln \left| x - 1 \right| - 8 \ln \left| x - 2 \right| + \frac{27}{2} \ln \left| x - 3 \right| + C\]

shaalaa.com
  या प्रश्नात किंवा उत्तरात काही त्रुटी आहे का?
पाठ 19: Indefinite Integrals - Exercise 19.30 [पृष्ठ १७६]

APPEARS IN

आरडी शर्मा Mathematics [English] Class 12
पाठ 19 Indefinite Integrals
Exercise 19.30 | Q 10 | पृष्ठ १७६

व्हिडिओ ट्यूटोरियलVIEW ALL [1]

संबंधित प्रश्‍न

\[\int \left( 3x + 4 \right)^2 dx\]

\[\int\frac{2 x^4 + 7 x^3 + 6 x^2}{x^2 + 2x} dx\]

\[\int\frac{2 x^4 + 7 x^3 + 6 x^2}{x^2 + 2x} dx\]

\[\int\frac{1}{1 - \cos x} dx\]

\[\int\frac{1}{1 - \cos 2x} dx\]

\[\int \left( e^x + 1 \right)^2 e^x dx\]

\[\int\frac{2 - 3x}{\sqrt{1 + 3x}} dx\]

\[\int\frac{\text{sin} \left( x - \alpha \right)}{\text{sin }\left( x + \alpha \right)} dx\]

\[\int\sqrt{\frac{1 - \sin 2x}{1 + \sin 2x}} dx\]

\[\int\frac{\sec x \tan x}{3 \sec x + 5} dx\]

\[\int\frac{x + 1}{x \left( x + \log x \right)} dx\]

\[\int\frac{\sin \left( \text{log x} \right)}{x} dx\]

 ` ∫   1 /{x^{1/3} ( x^{1/3} -1)}   ` dx


\[\int \cos^5 x \text{ dx }\]

\[\int\frac{1}{\sin x \cos^3 x} dx\]

` ∫  { x^2 dx}/{x^6 - a^6} dx `

\[\int\frac{1}{5 + 4 \cos x} dx\]

\[\int\frac{2 \sin x + 3 \cos x}{3 \sin x + 4 \cos x} dx\]

\[\int\frac{\text{ log }\left( x + 2 \right)}{\left( x + 2 \right)^2}  \text{ dx }\]

\[\int {cosec}^3 x\ dx\]

\[\int \sin^{- 1} \left( \frac{2x}{1 + x^2} \right) \text{ dx }\]

\[\int\frac{\sin^{- 1} x}{x^2} \text{ dx }\]

\[\int \tan^{- 1} \left( \sqrt{x} \right) \text{dx }\]

\[\int \cos^3 \sqrt{x}\ dx\]

\[\int\frac{5x}{\left( x + 1 \right) \left( x^2 - 4 \right)} dx\]

\[\int\frac{1}{\left( x - 1 \right) \left( x + 1 \right) \left( x + 2 \right)} dx\]

\[\int\frac{x}{\left( x - 1 \right)^2 \left( x + 2 \right)} dx\]

\[\int\frac{x^4}{\left( x - 1 \right) \left( x^2 + 1 \right)} dx\]

\[\int\frac{1}{x^4 + 3 x^2 + 1} \text{ dx }\]

\[\int\frac{x + 1}{\left( x - 1 \right) \sqrt{x + 2}} \text{ dx }\]

\[\int\frac{\left( 2^x + 3^x \right)^2}{6^x} \text{ dx }\] 

\[\int x \sin^5 x^2 \cos x^2 dx\]

\[\int\frac{5x + 7}{\sqrt{\left( x - 5 \right) \left( x - 4 \right)}} \text{ dx }\]

\[\int\sqrt{\frac{1 - x}{x}} \text{ dx}\]


\[\int\frac{1}{\left( \sin x - 2 \cos x \right) \left( 2 \sin x + \cos x \right)} \text{ dx }\]

\[\int\frac{\sin^5 x}{\cos^4 x} \text{ dx }\]

\[\int\frac{x^2}{\left( x - 1 \right)^3 \left( x + 1 \right)} \text{ dx}\]

\[\int\frac{x + 3}{\left( x + 4 \right)^2} e^x dx =\]


Share
Notifications

Englishहिंदीमराठी


      Forgot password?
Use app×