मराठी

∫1cosx-sinxdx - Mathematics

Advertisements
Advertisements

प्रश्न

`int 1/(cos x - sin x)dx`
बेरीज
Advertisements

उत्तर

Given I = `int 1/(cos x - sin x)dx`

We know that sin x = `(2 tan (x/2))/(1 + tan^2 (x/2)) and cos x = (1 - tan^2 (x/2))/(1 + tan^2 (x/2))`

⇒ `int 1/(-sin x + cos x)dx = int 1/(- (2 tan (x/2))/(1 + tan^2 (x/2)) + (1 - tan^2 (x/2))/(1 + tan^2 (x/2)))`

= `int (1 + tan^2 (x/2))/(-2 tan (x/2)+1 - tan^2 (x/2))dx`

Replacing 1 + tan2 x/2 in numerator by sec2 x/2 and putting tan x/2 = t and sec2 x/2 dx = 

⇒ `int (1 + tan^2 (x/2))/(-2 tan (x/2) + 1 - tan^2 (x/2))dx`

= `int (sec^2 (x/2))/(- tan^2 (x/2) - 2 tan (x/2) + 1) dx`

= `- int (2dt)/(t^2 + 2t - 1)`

= `-2 int 1/((t + 1)^2 - (sqrt2)^2)dt`

= `2 int 1/((sqrt2)^2 - (t + 1)^2)dt`

We know that `int 1/(a^2 - x^2)dx = 1/(2a) log |(a + x)/(a - x)| + c`

= `2 int 1/((sqrt2)^2 - (t + 1)^2)dt`

= `2/(2sqrt2)log|(sqrt2 + t + 1)/(sqrt2 - t - 1)|+c`

= `1/sqrt2 log|(sqrt2 + tan (x/2)+1)/(sqrt2 - tan (x/2)-1)| + c`

= `1/sqrt2 log |(sqrt2 + tan (x/2) +1)/(sqrt2 - tan (x/2)-1)| + c`

∴ I = `int 1/(cos x - sin x)dx = 1/sqrt2 log |(sqrt2 + tan (x/2)+ 1)/(sqrt2 - tan (x/2) - 1)|+x`

shaalaa.com
  या प्रश्नात किंवा उत्तरात काही त्रुटी आहे का?
पाठ 19: Indefinite Integrals - Exercise 19.23 [पृष्ठ ११७]

APPEARS IN

आरडी शर्मा Mathematics [English] Class 12
पाठ 19 Indefinite Integrals
Exercise 19.23 | Q 8 | पृष्ठ ११७

व्हिडिओ ट्यूटोरियलVIEW ALL [1]

संबंधित प्रश्‍न

\[\int\left( \frac{m}{x} + \frac{x}{m} + m^x + x^m + mx \right) dx\]

\[\int\frac{\cos^2 x - \sin^2 x}{\sqrt{1} + \cos 4x} dx\]

\[\int\frac{1 - \cos x}{1 + \cos x} dx\]

\[\int\frac{e^x + 1}{e^x + x} dx\]

\[\int\frac{\sin 2x}{\sin \left( x - \frac{\pi}{6} \right) \sin \left( x + \frac{\pi}{6} \right)} dx\]

\[\int\left( 4x + 2 \right)\sqrt{x^2 + x + 1}  \text{dx}\]

\[\int\frac{\sin \left( \tan^{- 1} x \right)}{1 + x^2} dx\]

\[\int\frac{x^5}{\sqrt{1 + x^3}} dx\]

\[\int\left( 2 x^2 + 3 \right) \sqrt{x + 2} \text{ dx  }\]

` ∫   tan   x   sec^4  x   dx  `


` ∫      tan^5    x   dx `


\[\int \cos^7 x \text{ dx  } \]

\[\int\frac{x^2 - 1}{x^2 + 4} dx\]

\[\int\frac{x}{x^4 + 2 x^2 + 3} dx\]

\[\int\frac{1}{x \left( x^6 + 1 \right)} dx\]

\[\int\frac{x + 2}{2 x^2 + 6x + 5}\text{  dx }\]

\[\int\frac{1}{1 - \tan x} \text{ dx }\]

\[\int\frac{3 + 2 \cos x + 4 \sin x}{2 \sin x + \cos x + 3} \text{ dx }\]

\[\int\frac{5 \cos x + 6}{2 \cos x + \sin x + 3} \text{ dx }\]

\[\int x\ {cosec}^2 \text{ x }\ \text{ dx }\]


\[\int e^x \left( \cot x + \log \sin x \right) dx\]

\[\int\left( 4x + 1 \right) \sqrt{x^2 - x - 2} \text{  dx }\]

\[\int x\sqrt{x^2 + x} \text{  dx }\]

\[\int\frac{2x}{\left( x^2 + 1 \right) \left( x^2 + 3 \right)} dx\]

\[\int\frac{1}{\sin x \left( 3 + 2 \cos x \right)} dx\]

\[\int\frac{1}{\left( 1 + x^2 \right) \sqrt{1 - x^2}} \text{ dx }\]

\[\int\frac{x^9}{\left( 4 x^2 + 1 \right)^6}dx\]  is equal to 

\[\int \sin^5 x\ dx\]

\[\int\frac{1}{x^2 + 4x - 5} \text{ dx }\]

\[\int\frac{1}{1 + 2 \cos x} \text{ dx }\]

\[\int\frac{1}{\sin x \left( 2 + 3 \cos x \right)} \text{ dx }\]

\[\int\frac{\sin^2 x}{\cos^6 x} \text{ dx }\]

\[\int \tan^5 x\ \sec^3 x\ dx\]

\[\int\frac{1}{\sec x + cosec x}\text{  dx }\]

\[\int e^{2x} \left( \frac{1 + \sin 2x}{1 + \cos 2x} \right) dx\]

\[\int e^x \frac{\left( 1 - x \right)^2}{\left( 1 + x^2 \right)^2} \text{ dx }\]

\[\int\sqrt{\frac{1 - \sqrt{x}}{1 + \sqrt{x}}} \text{ dx}\]

\[\int \left( e^x + 1 \right)^2 e^x dx\]


\[\int\frac{\cos^7 x}{\sin x} dx\]

Share
Notifications

Englishहिंदीमराठी


      Forgot password?
Use app×