मराठी

∫ X 2 − 2 X 5 − X Dx - Mathematics

Advertisements
Advertisements

प्रश्न

\[\int\frac{x^2 - 2}{x^5 - x} \text{ dx}\]
बेरीज
Advertisements

उत्तर

\[\text{We have}, \]
\[I = \int\left( \frac{x^2 - 2}{x^5 - x} \right) dx\]
\[ = \int\frac{\left( x^2 - 2 \right)}{x \left( x^4 - 1 \right)}dx\]
\[ = \int\frac{x \left( x^2 - 2 \right)}{x^2 \left( x^2 - 1 \right) \left( x^2 + 1 \right)}dx\]
\[\text{ Putting x^2 = t}\]
\[ \Rightarrow 2x\ dx = dt\]
\[ \Rightarrow x\ dx = \frac{dt}{2}\]
\[ \therefore I = \frac{1}{2}\int\frac{\left( t - 2 \right)}{t \left( t - 1 \right) \left( t + 1 \right)}\text{  dt }\]
\[\text{ Let }  \frac{t - 2}{t \left( t - 1 \right) \left( t + 1 \right)} = \frac{A}{t} + \frac{B}{t - 1} + \frac{C}{t + 1}\]
\[ \Rightarrow \frac{t - 2}{t \left( t - 1 \right) \left( t + 1 \right)} = \frac{A \left( t - 1 \right) \left( t + 1 \right) + Bt \left( t + 1 \right) + Ct \cdot \left( t - 1 \right)}{t \left( t - 1 \right) \left( t + 1 \right)}\]
\[ \Rightarrow t - 2 = A \left( t - 1 \right) \left( t + 1 \right) + B t \left( t + 1 \right) + C t \left( t - 1 \right)\]
\[\text{ Putting t = 1}\]
\[ \therefore 1 - 2 = B \times 2\]
\[ \Rightarrow B = - \frac{1}{2}\]
\[\text{ Putting t = 0}\]
\[ \therefore - 2 = A \left( - 1 \right)\]
\[ \Rightarrow A = 2\]
\[\text{ Putting t = - 1}\]
\[ \therefore - 3 = C \left( - 1 \right) \left( - 2 \right)\]
\[ \Rightarrow C = - \frac{3}{2}\]
\[ \therefore I = \frac{2}{2}\int\frac{dt}{t} - \frac{1}{2 \times 2}\int\frac{dt}{t - 1} - \frac{3}{2 \times 2}\int\frac{d}{t + 1}\]
\[ = \text{ log} \left| t \right| - \frac{1}{4} \text{ log }\left| t - 1 \right| - \frac{3}{4} \text{ log} \left| t + 1 \right| + C\]
\[ = \text{ log }\left| x^2 \right| - \frac{1}{4} \text{ log }\left| x^2 - 1 \right| - \frac{3}{4} \text{ log} \left| x^2 + 1 \right| + C\]
\[ = 2 \text{ log } \left| x \right| - \frac{1}{4} \text{ log} \left| x^2 - 1 \right| - \frac{3}{4} \text{ log} \left| x^2 + 1 \right| + C\]

shaalaa.com
  या प्रश्नात किंवा उत्तरात काही त्रुटी आहे का?
पाठ 19: Indefinite Integrals - Revision Excercise [पृष्ठ २०५]

APPEARS IN

आरडी शर्मा Mathematics [English] Class 12
पाठ 19 Indefinite Integrals
Revision Excercise | Q 126 | पृष्ठ २०५

व्हिडिओ ट्यूटोरियलVIEW ALL [1]

संबंधित प्रश्‍न

\[\int\frac{x^2 + 3x - 1}{\left( x + 1 \right)^2} dx\]

\[\int\frac{3x + 5}{\sqrt{7x + 9}} dx\]

` ∫   sin x  \sqrt (1-cos 2x)    dx `

 


\[\int\frac{1}{\sqrt{1 - x^2}\left( 2 + 3 \sin^{- 1} x \right)} dx\]

` ∫   e^{m   sin ^-1  x}/ \sqrt{1-x^2}  ` dx

 


` ∫    x   {tan^{- 1} x^2}/{1 + x^4} dx`

\[\int\frac{1}{\sqrt{x} + x} \text{ dx }\]

\[\int\frac{2x - 1}{\left( x - 1 \right)^2} dx\]

` ∫  tan^5 x   sec ^4 x   dx `

\[\int \cos^5 x \text{ dx }\]

\[\int\frac{x^2 - 1}{x^2 + 4} dx\]

\[\int\frac{1}{\sqrt{2x - x^2}} dx\]

\[\int\frac{1}{\sqrt{7 - 3x - 2 x^2}} dx\]

\[\int\frac{x^2}{x^2 + 7x + 10} dx\]

\[\int\frac{x^2 + x + 1}{x^2 - x + 1} \text{ dx }\]

\[\int\frac{x + 1}{\sqrt{4 + 5x - x^2}} \text{ dx }\]

\[\int\frac{1}{3 + 2 \cos^2 x} \text{ dx }\]

\[\int\frac{1}{1 - 2 \sin x} \text{ dx }\]

\[\int\frac{1}{p + q \tan x} \text{ dx  }\]

\[\int x \cos^2 x\ dx\]

\[\int\frac{\log x}{x^n}\text{  dx }\]

\[\int e^x \left( \frac{1}{x^2} - \frac{2}{x^3} \right) dx\]

\[\int e^x \sec x \left( 1 + \tan x \right) dx\]

\[\int\left\{ \tan \left( \log x \right) + \sec^2 \left( \log x \right) \right\} dx\]

\[\int\frac{x^2 + x + 1}{\left( x + 1 \right)^2 \left( x + 2 \right)} dx\]

\[\int\frac{3}{\left( 1 - x \right) \left( 1 + x^2 \right)} dx\]

\[\int\frac{\sin^6 x}{\cos^8 x} dx =\]

\[\int\frac{1}{7 + 5 \cos x} dx =\]

\[\int \tan^3 x\ dx\]

\[\int \cot^5 x\ dx\]

\[\int \sin^5 x\ dx\]

\[\int\frac{\sqrt{a} - \sqrt{x}}{1 - \sqrt{ax}}\text{  dx }\]

\[\int\frac{1}{1 - 2 \sin x} \text{ dx }\]

\[\int\sqrt{\frac{a + x}{x}}dx\]
 

\[\int\frac{6x + 5}{\sqrt{6 + x - 2 x^2}} \text{ dx}\]

\[\int\frac{\sin^2 x}{\cos^6 x} \text{ dx }\]

\[\int\sqrt{x^2 - a^2} \text{ dx}\]

\[\int\frac{x^2 + x + 1}{\left( x + 1 \right)^2 \left( x + 2 \right)} \text{ dx}\]

\[\int\frac{\sin 4x - 2}{1 - \cos 4x} e^{2x} \text{ dx}\]

\[\int\frac{x + 3}{\left( x + 4 \right)^2} e^x dx =\]


Share
Notifications

Englishहिंदीमराठी


      Forgot password?
Use app×