मराठी

∫ X 2 − 2 X 5 − X Dx - Mathematics

Advertisements
Advertisements

प्रश्न

\[\int\frac{x^2 - 2}{x^5 - x} \text{ dx}\]
बेरीज
Advertisements

उत्तर

\[\text{We have}, \]
\[I = \int\left( \frac{x^2 - 2}{x^5 - x} \right) dx\]
\[ = \int\frac{\left( x^2 - 2 \right)}{x \left( x^4 - 1 \right)}dx\]
\[ = \int\frac{x \left( x^2 - 2 \right)}{x^2 \left( x^2 - 1 \right) \left( x^2 + 1 \right)}dx\]
\[\text{ Putting x^2 = t}\]
\[ \Rightarrow 2x\ dx = dt\]
\[ \Rightarrow x\ dx = \frac{dt}{2}\]
\[ \therefore I = \frac{1}{2}\int\frac{\left( t - 2 \right)}{t \left( t - 1 \right) \left( t + 1 \right)}\text{  dt }\]
\[\text{ Let }  \frac{t - 2}{t \left( t - 1 \right) \left( t + 1 \right)} = \frac{A}{t} + \frac{B}{t - 1} + \frac{C}{t + 1}\]
\[ \Rightarrow \frac{t - 2}{t \left( t - 1 \right) \left( t + 1 \right)} = \frac{A \left( t - 1 \right) \left( t + 1 \right) + Bt \left( t + 1 \right) + Ct \cdot \left( t - 1 \right)}{t \left( t - 1 \right) \left( t + 1 \right)}\]
\[ \Rightarrow t - 2 = A \left( t - 1 \right) \left( t + 1 \right) + B t \left( t + 1 \right) + C t \left( t - 1 \right)\]
\[\text{ Putting t = 1}\]
\[ \therefore 1 - 2 = B \times 2\]
\[ \Rightarrow B = - \frac{1}{2}\]
\[\text{ Putting t = 0}\]
\[ \therefore - 2 = A \left( - 1 \right)\]
\[ \Rightarrow A = 2\]
\[\text{ Putting t = - 1}\]
\[ \therefore - 3 = C \left( - 1 \right) \left( - 2 \right)\]
\[ \Rightarrow C = - \frac{3}{2}\]
\[ \therefore I = \frac{2}{2}\int\frac{dt}{t} - \frac{1}{2 \times 2}\int\frac{dt}{t - 1} - \frac{3}{2 \times 2}\int\frac{d}{t + 1}\]
\[ = \text{ log} \left| t \right| - \frac{1}{4} \text{ log }\left| t - 1 \right| - \frac{3}{4} \text{ log} \left| t + 1 \right| + C\]
\[ = \text{ log }\left| x^2 \right| - \frac{1}{4} \text{ log }\left| x^2 - 1 \right| - \frac{3}{4} \text{ log} \left| x^2 + 1 \right| + C\]
\[ = 2 \text{ log } \left| x \right| - \frac{1}{4} \text{ log} \left| x^2 - 1 \right| - \frac{3}{4} \text{ log} \left| x^2 + 1 \right| + C\]

shaalaa.com
  या प्रश्नात किंवा उत्तरात काही त्रुटी आहे का?
पाठ 19: Indefinite Integrals - Revision Excercise [पृष्ठ २०५]

APPEARS IN

आरडी शर्मा Mathematics [English] Class 12
पाठ 19 Indefinite Integrals
Revision Excercise | Q 126 | पृष्ठ २०५

व्हिडिओ ट्यूटोरियलVIEW ALL [1]

संबंधित प्रश्‍न

\[\int \left( \sqrt{x} - \frac{1}{\sqrt{x}} \right)^2 dx\]

\[\int\sqrt{x}\left( x^3 - \frac{2}{x} \right) dx\]

\[\int\frac{\left( 1 + \sqrt{x} \right)^2}{\sqrt{x}} dx\]

\[\int \left( e^x + 1 \right)^2 e^x dx\]

\[\int\frac{1}{\sqrt{x + 3} - \sqrt{x + 2}} dx\]

\[\int\sqrt{\frac{1 + \cos 2x}{1 - \cos 2x}} dx\]

\[\int\frac{e^{3x}}{e^{3x} + 1} dx\]

\[\int\left( 4x + 2 \right)\sqrt{x^2 + x + 1}  \text{dx}\]

\[\int\frac{x^5}{\sqrt{1 + x^3}} dx\]

 ` ∫   1 /{x^{1/3} ( x^{1/3} -1)}   ` dx


\[\int \sin^5 x \text{ dx }\]

` = ∫1/{sin^3 x cos^ 2x} dx`


\[\int\frac{1}{\sin x \cos^3 x} dx\]

\[\int\frac{1}{4 x^2 + 12x + 5} dx\]

\[\int\frac{1}{1 + x - x^2}  \text{ dx }\]

\[\int\frac{e^x}{e^{2x} + 5 e^x + 6} dx\]

\[\int\frac{\sec^2 x}{\sqrt{4 + \tan^2 x}} dx\]

\[\int\frac{\cos 2x}{\sqrt{\sin^2 2x + 8}} dx\]

`  ∫ \sqrt{"cosec x"- 1}  dx `

\[\int\frac{2x - 3}{x^2 + 6x + 13} dx\]

\[\int\frac{x^2}{x^2 + 7x + 10} dx\]

\[\int\frac{1}{4 \sin^2 x + 5 \cos^2 x} \text{ dx }\]

\[\int\frac{1}{4 \cos x - 1} \text{ dx }\]

\[\int x e^{2x} \text{ dx }\]

\[\int x\ {cosec}^2 \text{ x }\ \text{ dx }\]


\[\int2 x^3 e^{x^2} dx\]

\[\int x^3 \cos x^2 dx\]

\[\int x \sin x \cos x\ dx\]

 


\[\int x^3 \tan^{- 1}\text{  x dx }\]

\[\int e^x \left( \cot x + \log \sin x \right) dx\]

\[\int\left( 2x - 5 \right) \sqrt{x^2 - 4x + 3} \text{  dx }\]

 


\[\int\frac{1}{x \log x \left( 2 + \log x \right)} dx\]

\[\int\frac{1}{\left( x + 1 \right)^2 \left( x^2 + 1 \right)} dx\]

\[\int\frac{\cos x}{\left( 1 - \sin x \right)^3 \left( 2 + \sin x \right)} dx\]

\[\int\frac{1}{\left( x^2 + 1 \right) \sqrt{x}} \text{ dx }\]

\[\int\frac{\log \left( 1 - x \right)}{x^2} \text{ dx}\]

\[\int x\sqrt{\frac{1 - x}{1 + x}} \text{ dx }\]

Share
Notifications

Englishहिंदीमराठी


      Forgot password?
Use app×