हिंदी

∫ X 2 − 2 X 5 − X Dx - Mathematics

Advertisements
Advertisements

प्रश्न

\[\int\frac{x^2 - 2}{x^5 - x} \text{ dx}\]
योग
Advertisements

उत्तर

\[\text{We have}, \]
\[I = \int\left( \frac{x^2 - 2}{x^5 - x} \right) dx\]
\[ = \int\frac{\left( x^2 - 2 \right)}{x \left( x^4 - 1 \right)}dx\]
\[ = \int\frac{x \left( x^2 - 2 \right)}{x^2 \left( x^2 - 1 \right) \left( x^2 + 1 \right)}dx\]
\[\text{ Putting x^2 = t}\]
\[ \Rightarrow 2x\ dx = dt\]
\[ \Rightarrow x\ dx = \frac{dt}{2}\]
\[ \therefore I = \frac{1}{2}\int\frac{\left( t - 2 \right)}{t \left( t - 1 \right) \left( t + 1 \right)}\text{  dt }\]
\[\text{ Let }  \frac{t - 2}{t \left( t - 1 \right) \left( t + 1 \right)} = \frac{A}{t} + \frac{B}{t - 1} + \frac{C}{t + 1}\]
\[ \Rightarrow \frac{t - 2}{t \left( t - 1 \right) \left( t + 1 \right)} = \frac{A \left( t - 1 \right) \left( t + 1 \right) + Bt \left( t + 1 \right) + Ct \cdot \left( t - 1 \right)}{t \left( t - 1 \right) \left( t + 1 \right)}\]
\[ \Rightarrow t - 2 = A \left( t - 1 \right) \left( t + 1 \right) + B t \left( t + 1 \right) + C t \left( t - 1 \right)\]
\[\text{ Putting t = 1}\]
\[ \therefore 1 - 2 = B \times 2\]
\[ \Rightarrow B = - \frac{1}{2}\]
\[\text{ Putting t = 0}\]
\[ \therefore - 2 = A \left( - 1 \right)\]
\[ \Rightarrow A = 2\]
\[\text{ Putting t = - 1}\]
\[ \therefore - 3 = C \left( - 1 \right) \left( - 2 \right)\]
\[ \Rightarrow C = - \frac{3}{2}\]
\[ \therefore I = \frac{2}{2}\int\frac{dt}{t} - \frac{1}{2 \times 2}\int\frac{dt}{t - 1} - \frac{3}{2 \times 2}\int\frac{d}{t + 1}\]
\[ = \text{ log} \left| t \right| - \frac{1}{4} \text{ log }\left| t - 1 \right| - \frac{3}{4} \text{ log} \left| t + 1 \right| + C\]
\[ = \text{ log }\left| x^2 \right| - \frac{1}{4} \text{ log }\left| x^2 - 1 \right| - \frac{3}{4} \text{ log} \left| x^2 + 1 \right| + C\]
\[ = 2 \text{ log } \left| x \right| - \frac{1}{4} \text{ log} \left| x^2 - 1 \right| - \frac{3}{4} \text{ log} \left| x^2 + 1 \right| + C\]

shaalaa.com
  क्या इस प्रश्न या उत्तर में कोई त्रुटि है?
अध्याय 19: Indefinite Integrals - Revision Excercise [पृष्ठ २०५]

APPEARS IN

आरडी शर्मा Mathematics [English] Class 12
अध्याय 19 Indefinite Integrals
Revision Excercise | Q 126 | पृष्ठ २०५

वीडियो ट्यूटोरियलVIEW ALL [1]

संबंधित प्रश्न

\[\int\frac{\sin^2 x}{1 + \cos x}   \text{dx} \]

\[\int\frac{x^3}{x - 2} dx\]

`  ∫  sin 4x cos  7x  dx  `

\[\int\frac{1}{\sqrt{1 - \cos 2x}} dx\]

\[\int\frac{\text{sin} \left( x - \alpha \right)}{\text{sin }\left( x + \alpha \right)} dx\]

` ∫  tan^5 x   sec ^4 x   dx `

\[\int \cot^5 \text{ x } {cosec}^4 x\text{ dx }\]

\[\int x \cos^3 x^2 \sin x^2 \text{ dx }\]

\[\int\frac{1}{\sin^3 x \cos^5 x} dx\]

Evaluate the following integrals:
\[\int\frac{x^2}{\left( a^2 - x^2 \right)^{3/2}}dx\]

` ∫  {1}/{a^2 x^2- b^2}dx`

\[\int\frac{3 x^5}{1 + x^{12}} dx\]

\[\int\frac{x}{\sqrt{4 - x^4}} dx\]

\[\int\frac{x^3}{x^4 + x^2 + 1}dx\]

\[\int\frac{2x + 3}{\sqrt{x^2 + 4x + 5}} \text{ dx }\]

\[\int\frac{5x + 3}{\sqrt{x^2 + 4x + 10}} \text{ dx }\]

\[\int\frac{\cos x}{\cos 3x} \text{ dx }\]

\[\int\frac{1}{5 + 7 \cos x + \sin x} dx\]

\[\int x^2 \cos 2x\ \text{ dx }\]

\[\int\left( e^\text{log  x} + \sin x \right) \text{ cos x dx }\]


\[\int\frac{x \sin^{- 1} x}{\sqrt{1 - x^2}} dx\]

\[\int x^2 \sqrt{a^6 - x^6} \text{ dx}\]

\[\int\sqrt{2ax - x^2} \text{ dx}\]

\[\int\left( x + 1 \right) \sqrt{2 x^2 + 3} \text{ dx}\]

\[\int(2x + 5)\sqrt{10 - 4x - 3 x^2}dx\]

\[\int\frac{\sin 2x}{\left( 1 + \sin x \right) \left( 2 + \sin x \right)} dx\]

\[\int\frac{x^2}{\left( x - 1 \right) \left( x + 1 \right)^2} dx\]

\[\int\frac{3x + 5}{x^3 - x^2 - x + 1} dx\]

\[\int\frac{1}{x \left( x^4 - 1 \right)} dx\]

\[\int\frac{1}{\sin x \left( 3 + 2 \cos x \right)} dx\]

\[\int\frac{\sin^2 x}{\cos^4 x} dx =\]

\[\int\frac{x^3}{x + 1}dx\] is equal to

\[\int\frac{\left( 2^x + 3^x \right)^2}{6^x} \text{ dx }\] 

\[\int \tan^5 x\ dx\]

\[\int x \sin^5 x^2 \cos x^2 dx\]

\[\int\frac{1}{\sin x + \sin 2x} \text{ dx }\]

\[\int\frac{1}{x \sqrt{1 + x^n}} \text{ dx}\]

\[\int \left( \sin^{- 1} x \right)^3 dx\]

\[\int e^{2x} \left( \frac{1 + \sin 2x}{1 + \cos 2x} \right) dx\]

Share
Notifications

Englishहिंदीमराठी


      Forgot password?
Use app×