हिंदी

∫ X 2 − 2 X 5 − X Dx - Mathematics

Advertisements
Advertisements

प्रश्न

\[\int\frac{x^2 - 2}{x^5 - x} \text{ dx}\]
योग
Advertisements

उत्तर

\[\text{We have}, \]
\[I = \int\left( \frac{x^2 - 2}{x^5 - x} \right) dx\]
\[ = \int\frac{\left( x^2 - 2 \right)}{x \left( x^4 - 1 \right)}dx\]
\[ = \int\frac{x \left( x^2 - 2 \right)}{x^2 \left( x^2 - 1 \right) \left( x^2 + 1 \right)}dx\]
\[\text{ Putting x^2 = t}\]
\[ \Rightarrow 2x\ dx = dt\]
\[ \Rightarrow x\ dx = \frac{dt}{2}\]
\[ \therefore I = \frac{1}{2}\int\frac{\left( t - 2 \right)}{t \left( t - 1 \right) \left( t + 1 \right)}\text{  dt }\]
\[\text{ Let }  \frac{t - 2}{t \left( t - 1 \right) \left( t + 1 \right)} = \frac{A}{t} + \frac{B}{t - 1} + \frac{C}{t + 1}\]
\[ \Rightarrow \frac{t - 2}{t \left( t - 1 \right) \left( t + 1 \right)} = \frac{A \left( t - 1 \right) \left( t + 1 \right) + Bt \left( t + 1 \right) + Ct \cdot \left( t - 1 \right)}{t \left( t - 1 \right) \left( t + 1 \right)}\]
\[ \Rightarrow t - 2 = A \left( t - 1 \right) \left( t + 1 \right) + B t \left( t + 1 \right) + C t \left( t - 1 \right)\]
\[\text{ Putting t = 1}\]
\[ \therefore 1 - 2 = B \times 2\]
\[ \Rightarrow B = - \frac{1}{2}\]
\[\text{ Putting t = 0}\]
\[ \therefore - 2 = A \left( - 1 \right)\]
\[ \Rightarrow A = 2\]
\[\text{ Putting t = - 1}\]
\[ \therefore - 3 = C \left( - 1 \right) \left( - 2 \right)\]
\[ \Rightarrow C = - \frac{3}{2}\]
\[ \therefore I = \frac{2}{2}\int\frac{dt}{t} - \frac{1}{2 \times 2}\int\frac{dt}{t - 1} - \frac{3}{2 \times 2}\int\frac{d}{t + 1}\]
\[ = \text{ log} \left| t \right| - \frac{1}{4} \text{ log }\left| t - 1 \right| - \frac{3}{4} \text{ log} \left| t + 1 \right| + C\]
\[ = \text{ log }\left| x^2 \right| - \frac{1}{4} \text{ log }\left| x^2 - 1 \right| - \frac{3}{4} \text{ log} \left| x^2 + 1 \right| + C\]
\[ = 2 \text{ log } \left| x \right| - \frac{1}{4} \text{ log} \left| x^2 - 1 \right| - \frac{3}{4} \text{ log} \left| x^2 + 1 \right| + C\]

shaalaa.com
  क्या इस प्रश्न या उत्तर में कोई त्रुटि है?
अध्याय 19: Indefinite Integrals - Revision Excercise [पृष्ठ २०५]

APPEARS IN

आरडी शर्मा Mathematics [English] Class 12
अध्याय 19 Indefinite Integrals
Revision Excercise | Q 126 | पृष्ठ २०५

वीडियो ट्यूटोरियलVIEW ALL [1]

संबंधित प्रश्न

\[\int\frac{2 x^4 + 7 x^3 + 6 x^2}{x^2 + 2x} dx\]

\[\int\frac{\sin^2 x}{1 + \cos x}   \text{dx} \]

\[\int\frac{x + 3}{\left( x + 1 \right)^4} dx\]

\[\int\sin x\sqrt{1 + \cos 2x} dx\]

\[\int\frac{1}{x (3 + \log x)} dx\]

\[\int \tan^{3/2} x \sec^2 \text{x dx}\]

\[\int\frac{\sin 2x}{\left( a + b \cos 2x \right)^2} dx\]

\[\int\frac{x \sin^{- 1} x^2}{\sqrt{1 - x^4}} dx\]

\[\int {cosec}^4  \text{ 3x } \text{ dx } \]

\[\int \sin^7 x  \text{ dx }\]

Evaluate the following integrals:

\[\int\cos\left\{ 2 \cot^{- 1} \sqrt{\frac{1 + x}{1 - x}} \right\}dx\]

` ∫  {1}/{a^2 x^2- b^2}dx`

\[\int\frac{e^x}{1 + e^{2x}} dx\]

\[\int\frac{1}{\sqrt{16 - 6x - x^2}} dx\]

\[\int\frac{x}{\sqrt{x^2 + 6x + 10}} \text{ dx }\]

\[\int\frac{x + 2}{\sqrt{x^2 - 1}} \text{ dx }\]

\[\int\frac{1}{3 + 2 \cos^2 x} \text{ dx }\]

\[\int e^x \left( \frac{1}{x^2} - \frac{2}{x^3} \right) dx\]

\[\int e^x \left( \cot x + \log \sin x \right) dx\]

\[\int e^x \frac{x - 1}{\left( x + 1 \right)^3} \text{ dx }\]

\[\int x^2 \sqrt{a^6 - x^6} \text{ dx}\]

\[\int\sqrt{2ax - x^2} \text{ dx}\]

\[\int\frac{x^2 + 1}{x\left( x^2 - 1 \right)} dx\]

\[\int\frac{5 x^2 + 20x + 6}{x^3 + 2 x^2 + x} dx\]

\[\int\frac{1}{1 + x + x^2 + x^3} dx\]

\[\int\frac{dx}{\left( x^2 + 1 \right) \left( x^2 + 4 \right)}\]

\[\int\frac{1}{x^4 - 1} dx\]

If \[\int\frac{\cos 8x + 1}{\tan 2x - \cot 2x} dx\]


\[\int\frac{1}{1 + \tan x} dx =\]

\[\int\frac{1 - x^4}{1 - x} \text{ dx }\]


\[\int\frac{\sin x}{\sqrt{\cos^2 x - 2 \cos x - 3}} \text{ dx }\]

\[\int\frac{1}{\sin^2 x + \sin 2x} \text{ dx }\]

\[\int\frac{\sin^2 x}{\cos^6 x} \text{ dx }\]

\[\int x\sqrt{\frac{1 - x}{1 + x}} \text{ dx }\]

\[\int x^2 \tan^{- 1} x\ dx\]

\[\int\frac{e^{m \tan^{- 1} x}}{\left( 1 + x^2 \right)^{3/2}} \text{ dx}\]

\[\int\frac{x}{x^3 - 1} \text{ dx}\]

Evaluate : \[\int\frac{\cos 2x + 2 \sin^2 x}{\cos^2 x}dx\] .


\[\int\frac{3x + 1}{\sqrt{5 - 2x - x^2}} \text{ dx }\]


Share
Notifications

Englishहिंदीमराठी


      Forgot password?
Use app×