हिंदी

∫ 3 X + 1 √ 5 − 2 X − X 2 Dx - Mathematics

Advertisements
Advertisements

प्रश्न

\[\int\frac{3x + 1}{\sqrt{5 - 2x - x^2}} \text{ dx }\]

योग
Advertisements

उत्तर

\[\text{ Let I } = \int\frac{\left( 3x + 1 \right) dx}{\sqrt{5 - 2x - x^2}}\]

\[\text{ Consider, }3x + 1 = A \frac{d}{dx} \left( 5 - 2x - x^2 \right) + B\]

\[ \Rightarrow 3x + 1 = A \left( - 2 - 2x \right) + B\]

\[ \Rightarrow 3x + 1 = \left( - 2A \right) x - 2A + B\]

\[\text{ Equating Coefficients of like terms }\]

\[ - 2A = 3\]

\[ \Rightarrow A = - \frac{3}{2}\]

\[\text{ And }\]

\[ - 2A + B = 1\]

\[ \Rightarrow - 2 \times - \frac{3}{2} + B = 1\]

\[ \Rightarrow B = 1 - 3\]

\[ \Rightarrow B = - 2\]

\[ \therefore I = \int\left[ \frac{- \frac{3}{2} \left( - 2 - 2x \right) - 2}{\sqrt{5 - 2x - x^2}} \right]dx\]

\[ = - \frac{3}{2}\int\frac{\left( - 2 - 2x \right) dx}{\sqrt{5 - 2x - x^2}} - 2\int\frac{dx}{\sqrt{5 - 2x - x^2}}\]

\[ = - \frac{3}{2}\int\frac{\left( - 2 - 2x \right) dx}{\sqrt{5 - 2x - x^2}} - 2\int\frac{dx}{\sqrt{5 - \left( x^2 + 2x \right)}}\]

\[ = - \frac{3}{2}\int\frac{\left( - 2 - 2x \right) dx}{\sqrt{5 - 2x - x^2}} - 2\int\frac{dx}{\sqrt{5 - \left( x^2 + 2x + 1 - 1 \right)}}\]

\[ = - \frac{3}{2}\int\frac{\left( - 2 - 2x \right) dx}{\sqrt{5 - 2x - x^2}} - 2\int\frac{dx}{\sqrt{6 - \left( x + 1 \right)^2}}\]

\[ = - \frac{3}{2}\int\frac{\left( - 2 - 2x \right) dx}{\sqrt{5 - 2x - x^2}} - 2\int\frac{dx}{\sqrt{\left( \sqrt{6} \right)^2 - \left( x + 1 \right)^2}}\]

\[\text{ let 5 - 2x - x^2 = t }\]

\[ \Rightarrow \left( - 2 - 2x \right) dx = dt\]

\[ \therefore I = - \frac{3}{2}\int\frac{dt}{\sqrt{t}} - 2\int\frac{dx}{\sqrt{\left( \sqrt{6} \right)^2 - \left( x + 1 \right)^2}}\]

\[ = - \frac{3}{2} \times 2\sqrt{t} - 2 \sin^{- 1} \left( \frac{x + 1}{\sqrt{6}} \right) + C\]

\[ = - 3\sqrt{5 - 2x - x^2} - 2 \sin^{- 1} \left( \frac{x + 1}{\sqrt{6}} \right) + C\]

shaalaa.com
  क्या इस प्रश्न या उत्तर में कोई त्रुटि है?
अध्याय 19: Indefinite Integrals - Exercise 19.21 [पृष्ठ ११०]

APPEARS IN

आरडी शर्मा Mathematics [English] Class 12
अध्याय 19 Indefinite Integrals
Exercise 19.21 | Q 5 | पृष्ठ ११०

वीडियो ट्यूटोरियलVIEW ALL [1]

संबंधित प्रश्न

\[\int \cot^{- 1} \left( \frac{\sin 2x}{1 - \cos 2x} \right) dx\]

\[\int\frac{\left( x^3 + 8 \right)\left( x - 1 \right)}{x^2 - 2x + 4} dx\]

\[\int\frac{3x + 5}{\sqrt{7x + 9}} dx\]

\[\int\text{sin mx }\text{cos nx dx m }\neq n\]

\[\int\frac{1 - \cot x}{1 + \cot x} dx\]

\[\int\frac{1 + \cot x}{x + \log \sin x} dx\]

\[\int x^2 e^{x^3} \cos \left( e^{x^3} \right) dx\]

\[\int\frac{\left( x + 1 \right) e^x}{\sin^2 \left( \text{x e}^x \right)} dx\]

\[\int\frac{\sin \left( \text{log x} \right)}{x} dx\]

\[\int \cot^n {cosec}^2 \text{ x dx } , n \neq - 1\]

\[\int \sin^4 x \cos^3 x \text{ dx }\]

\[\int\frac{1}{1 + x - x^2}  \text{ dx }\]

\[\int\frac{2x + 5}{x^2 - x - 2} \text{ dx }\]

\[\int\frac{x^2 + 1}{x^2 - 5x + 6} dx\]

\[\int\frac{x + 2}{\sqrt{x^2 + 2x - 1}} \text{ dx }\]

\[\int\frac{1}{1 - 2 \sin x} \text{ dx }\]

\[\int\frac{1}{4 \cos x - 1} \text{ dx }\]

\[\int\frac{1}{13 + 3 \cos x + 4 \sin x} dx\]

`int 1/(cos x - sin x)dx`

\[\int\frac{1}{\sin x + \sqrt{3} \cos x} \text{ dx  }\]

\[\int\frac{1}{4 + 3 \tan x} dx\]

\[\int x e^{2x} \text{ dx }\]

\[\int \left( \log x \right)^2 \cdot x\ dx\]

\[\int\frac{\text{ log }\left( x + 2 \right)}{\left( x + 2 \right)^2}  \text{ dx }\]

\[\int x^3 \tan^{- 1}\text{  x dx }\]

\[\int \tan^{- 1} \sqrt{\frac{1 - x}{1 + x}} dx\]

\[\int\sqrt{3 - x^2} \text{ dx}\]

\[\int\left( 2x - 5 \right) \sqrt{2 + 3x - x^2} \text{  dx }\]

\[\int\frac{x^2}{\left( x - 1 \right) \left( x - 2 \right) \left( x - 3 \right)} dx\]

\[\int\frac{\sin 2x}{\left( 1 + \sin x \right) \left( 2 + \sin x \right)} dx\]

\[\int\frac{x}{\left( x^2 - a^2 \right) \left( x^2 - b^2 \right)} dx\]

\[\int\frac{1}{x^4 - 1} dx\]

\[\int\frac{1}{\left( x^2 + 1 \right) \sqrt{x}} \text{ dx }\]

\[\int\frac{1}{7 + 5 \cos x} dx =\]

\[\int \cos^3 (3x)\ dx\]

\[\int\frac{1}{\text{ sin} \left( x - a \right) \text{ sin } \left( x - b \right)} \text{ dx }\]

Evaluate : \[\int\frac{\cos 2x + 2 \sin^2 x}{\cos^2 x}dx\] .


\[\int\frac{x^2}{x^2 + 7x + 10}\text{ dx }\]

Share
Notifications

Englishहिंदीमराठी


      Forgot password?
Use app×