मराठी

∫ 3 X + 1 √ 5 − 2 X − X 2 Dx - Mathematics

Advertisements
Advertisements

प्रश्न

\[\int\frac{3x + 1}{\sqrt{5 - 2x - x^2}} \text{ dx }\]

बेरीज
Advertisements

उत्तर

\[\text{ Let I } = \int\frac{\left( 3x + 1 \right) dx}{\sqrt{5 - 2x - x^2}}\]

\[\text{ Consider, }3x + 1 = A \frac{d}{dx} \left( 5 - 2x - x^2 \right) + B\]

\[ \Rightarrow 3x + 1 = A \left( - 2 - 2x \right) + B\]

\[ \Rightarrow 3x + 1 = \left( - 2A \right) x - 2A + B\]

\[\text{ Equating Coefficients of like terms }\]

\[ - 2A = 3\]

\[ \Rightarrow A = - \frac{3}{2}\]

\[\text{ And }\]

\[ - 2A + B = 1\]

\[ \Rightarrow - 2 \times - \frac{3}{2} + B = 1\]

\[ \Rightarrow B = 1 - 3\]

\[ \Rightarrow B = - 2\]

\[ \therefore I = \int\left[ \frac{- \frac{3}{2} \left( - 2 - 2x \right) - 2}{\sqrt{5 - 2x - x^2}} \right]dx\]

\[ = - \frac{3}{2}\int\frac{\left( - 2 - 2x \right) dx}{\sqrt{5 - 2x - x^2}} - 2\int\frac{dx}{\sqrt{5 - 2x - x^2}}\]

\[ = - \frac{3}{2}\int\frac{\left( - 2 - 2x \right) dx}{\sqrt{5 - 2x - x^2}} - 2\int\frac{dx}{\sqrt{5 - \left( x^2 + 2x \right)}}\]

\[ = - \frac{3}{2}\int\frac{\left( - 2 - 2x \right) dx}{\sqrt{5 - 2x - x^2}} - 2\int\frac{dx}{\sqrt{5 - \left( x^2 + 2x + 1 - 1 \right)}}\]

\[ = - \frac{3}{2}\int\frac{\left( - 2 - 2x \right) dx}{\sqrt{5 - 2x - x^2}} - 2\int\frac{dx}{\sqrt{6 - \left( x + 1 \right)^2}}\]

\[ = - \frac{3}{2}\int\frac{\left( - 2 - 2x \right) dx}{\sqrt{5 - 2x - x^2}} - 2\int\frac{dx}{\sqrt{\left( \sqrt{6} \right)^2 - \left( x + 1 \right)^2}}\]

\[\text{ let 5 - 2x - x^2 = t }\]

\[ \Rightarrow \left( - 2 - 2x \right) dx = dt\]

\[ \therefore I = - \frac{3}{2}\int\frac{dt}{\sqrt{t}} - 2\int\frac{dx}{\sqrt{\left( \sqrt{6} \right)^2 - \left( x + 1 \right)^2}}\]

\[ = - \frac{3}{2} \times 2\sqrt{t} - 2 \sin^{- 1} \left( \frac{x + 1}{\sqrt{6}} \right) + C\]

\[ = - 3\sqrt{5 - 2x - x^2} - 2 \sin^{- 1} \left( \frac{x + 1}{\sqrt{6}} \right) + C\]

shaalaa.com
  या प्रश्नात किंवा उत्तरात काही त्रुटी आहे का?
पाठ 19: Indefinite Integrals - Exercise 19.21 [पृष्ठ ११०]

APPEARS IN

आरडी शर्मा Mathematics [English] Class 12
पाठ 19 Indefinite Integrals
Exercise 19.21 | Q 5 | पृष्ठ ११०

व्हिडिओ ट्यूटोरियलVIEW ALL [1]

संबंधित प्रश्‍न

\[\int\frac{1}{\sqrt{x}}\left( 1 + \frac{1}{x} \right) dx\]

\[\int \cos^{- 1} \left( \sin x \right) dx\]

\[\int\frac{\cos x}{1 + \cos x} dx\]

If f' (x) = a sin x + b cos x and f' (0) = 4, f(0) = 3, f

\[\left( \frac{\pi}{2} \right)\] = 5, find f(x)
 

\[\int\frac{1}{\sqrt{x + 3} - \sqrt{x + 2}} dx\]

\[\int\frac{x^2 + 3x - 1}{\left( x + 1 \right)^2} dx\]

\[\int\frac{3x + 5}{\sqrt{7x + 9}} dx\]

\[\int\frac{\text{sin} \left( x - a \right)}{\text{sin}\left( x - b \right)} dx\]

\[\int\frac{\sin 2x}{\sin 5x \sin 3x} dx\]

\[\int\frac{\cos\sqrt{x}}{\sqrt{x}} dx\]

\[\int\frac{1}{x^2 \left( x^4 + 1 \right)^{3/4}} dx\]

\[\int\frac{1}{\sqrt{\left( 2 - x \right)^2 + 1}} dx\]

\[\int\frac{1}{\sqrt{3 x^2 + 5x + 7}} dx\]

\[\int\frac{1}{\sqrt{\left( 1 - x^2 \right)\left\{ 9 + \left( \sin^{- 1} x \right)^2 \right\}}} dx\]

\[\int\frac{2x + 1}{\sqrt{x^2 + 2x - 1}}\text{  dx }\]

\[\int\frac{x + 2}{\sqrt{x^2 - 1}} \text{ dx }\]

\[\int\frac{1}{\sin^2 x + \sin 2x} \text{ dx }\]

\[\int\frac{1}{\sqrt{3} \sin x + \cos x} dx\]

\[\int\frac{5 \cos x + 6}{2 \cos x + \sin x + 3} \text{ dx }\]

\[\int x\left( \frac{\sec 2x - 1}{\sec 2x + 1} \right) dx\]

\[\int \tan^{- 1} \left( \frac{2x}{1 - x^2} \right) \text{ dx }\]

\[\int\frac{x \sin^{- 1} x}{\sqrt{1 - x^2}} dx\]

\[\int e^x \left( \tan x - \log \cos x \right) dx\]

\[\int e^x \left( \frac{x - 1}{2 x^2} \right) dx\]

\[\int e^x \left( \cot x + \log \sin x \right) dx\]

∴\[\int e^{2x} \left( - \sin x + 2 \cos x \right) dx\]

\[\int\frac{5 x^2 - 1}{x \left( x - 1 \right) \left( x + 1 \right)} dx\]

\[\int\frac{x^2 + 1}{\left( 2x + 1 \right) \left( x^2 - 1 \right)} dx\]

Evaluate the following integral:

\[\int\frac{x^2}{\left( x^2 + a^2 \right)\left( x^2 + b^2 \right)}dx\]

\[\int\frac{x^2 + 9}{x^4 + 81} \text{ dx }\]

 


\[\int\frac{1}{\left( \sin^{- 1} x \right) \sqrt{1 - x^2}} \text{ dx} \]

\[\int\frac{1}{\sqrt{x^2 + a^2}} \text{ dx }\]

\[\int\sqrt{\frac{a + x}{x}}dx\]
 

\[\int\sqrt{a^2 - x^2}\text{  dx }\]

\[\int\frac{\log x}{x^3} \text{ dx }\]

\[\int \sin^{- 1} \sqrt{x}\ dx\]

\[\int\frac{\cot x + \cot^3 x}{1 + \cot^3 x} \text{ dx}\]

\[\int\frac{x^2 + 1}{x^2 - 5x + 6} \text{ dx }\]
 

Share
Notifications

Englishहिंदीमराठी


      Forgot password?
Use app×