हिंदी

∫ 3 X + 1 √ 5 − 2 X − X 2 D X - Mathematics

Advertisements
Advertisements

प्रश्न

\[\int\frac{x}{\sqrt{8 + x - x^2}} dx\]

योग
Advertisements

उत्तर

 

  ` \text{ Let I }=∫  {x   dx}/{\sqrt{8 + x - x^2}} `

\[\text{ Consider }, x = A\frac{d}{dx} \left( 8 + x - x^2 \right) + B\]

\[x = A \left( 1 - 2x \right) + B\]

\[x = \left( - 2A \right) x + A + B\]

\[\text{ Equating Coefficients of like terms }\]

\[ - 2A = 1\]

\[ \Rightarrow A = - \frac{1}{2}\]

\[\text{ And }\]

\[A + B = 0\]

\[ \Rightarrow - \frac{1}{2} + B = 0\]

\[ \Rightarrow B = \frac{1}{2}\]

\[ \therefore x = - \frac{1}{2} \left( 1 - 2x \right) + \frac{1}{2}\]

\[\text{ Then }, \]

\[I = - \frac{1}{2}\int\frac{\left( 1 - 2x \right) dx}{\sqrt{8 + x - x^2}} + \frac{1}{2}\int\frac{dx}{\sqrt{8 + x - x^2}}\]

\[ = - \frac{1}{2}\int\frac{\left( 1 - 2x \right) dx}{\sqrt{8 + x - x^2}} + \frac{1}{2}\int\frac{dx}{\sqrt{8 - \left( x^2 - x \right)}}\]

\[ = - \frac{1}{2}\int\frac{\left( 1 - 2x \right) dx}{\sqrt{8 + x - x^2}} + \frac{1}{2}\int\frac{dx}{\sqrt{8 - \left( x^2 - x + \frac{1}{4} - \frac{1}{4} \right)}}\]

\[ = - \frac{1}{2}\int\frac{\left( 1 - 2x \right) dx}{\sqrt{8 + x - x^2}} + \frac{1}{2}\int\frac{dx}{\sqrt{8 + \frac{1}{4} - \left( x - \frac{1}{2} \right)^2}}\]

\[ = - \frac{1}{2}\int\frac{\left( 1 - 2x \right) dx}{\sqrt{8 + x - x^2}} + \frac{1}{2}\int\frac{dx}{\sqrt{\left( \frac{\sqrt{33}}{2} \right)^2 - \left( x - \frac{1}{2} \right)^2}}\]

\[\text{ let 8 + x - x^2 = t }\]

\[ \Rightarrow \left( 1 - 2x \right) dx = dt\]

\[ \therefore I = - \frac{1}{2}\int\frac{dt}{\sqrt{t}} + \frac{1}{2}\int\frac{dx}{\sqrt{\left( \frac{\sqrt{33}}{2} \right)^2 - \left( x - \frac{1}{2} \right)^2}}\]

\[ = - \frac{1}{2} \times 2\sqrt{t} + \frac{1}{2} \sin^{- 1} \left( \frac{x - \frac{1}{2}}{\frac{\sqrt{33}}{2}} \right) + C\]

\[ = - \sqrt{t} + \frac{1}{2} \sin^{- 1} \left( \frac{2x - 1}{\sqrt{33}} \right) + C\]

\[ = - \sqrt{8 + x - x^2} + \frac{1}{2} \sin^{- 1} \left( \frac{2x - 1}{\sqrt{33}} \right) + C\]

shaalaa.com
  क्या इस प्रश्न या उत्तर में कोई त्रुटि है?
अध्याय 19: Indefinite Integrals - Exercise 19.21 [पृष्ठ ११०]

APPEARS IN

आरडी शर्मा Mathematics [English] Class 12
अध्याय 19 Indefinite Integrals
Exercise 19.21 | Q 6 | पृष्ठ ११०

वीडियो ट्यूटोरियलVIEW ALL [1]

संबंधित प्रश्न

\[\int\frac{x^{- 1/3} + \sqrt{x} + 2}{\sqrt[3]{x}} dx\]

\[\int\frac{2 x^4 + 7 x^3 + 6 x^2}{x^2 + 2x} dx\]

\[\int\frac{1}{1 + \cos 2x} dx\]

\[\int\frac{1 + \cos x}{1 - \cos x} dx\]

Integrate the following integrals:

\[\int\text{sin 2x  sin 4x    sin 6x  dx} \]

\[\int\sqrt{\frac{1 - \sin 2x}{1 + \sin 2x}} dx\]

` ∫  {sec  x   "cosec " x}/{log  ( tan x) }`  dx


\[\int\frac{- \sin x + 2 \cos x}{2 \sin x + \cos x} dx\]

\[\int\frac{x}{\sqrt{x^2 + a^2} + \sqrt{x^2 - a^2}} dx\]

 ` ∫   1 /{x^{1/3} ( x^{1/3} -1)}   ` dx


\[\int \cot^n {cosec}^2 \text{ x dx } , n \neq - 1\]

\[\int \sin^7 x  \text{ dx }\]

\[\int\frac{1}{x \left( x^6 + 1 \right)} dx\]

\[\int\frac{1}{\sqrt{7 - 6x - x^2}} dx\]

\[\int\frac{1}{x^{2/3} \sqrt{x^{2/3} - 4}} dx\]

\[\int\frac{a x^3 + bx}{x^4 + c^2} dx\]

\[\int\frac{1}{5 - 4 \sin x} \text{ dx }\]

\[\int x \cos^2 x\ dx\]

\[\int x^3 \cos x^2 dx\]

\[\int \cos^3 \sqrt{x}\ dx\]

\[\int e^x \left( \frac{1}{x^2} - \frac{2}{x^3} \right) dx\]

\[\int e^x \left[ \sec x + \log \left( \sec x + \tan x \right) \right] dx\]

\[\int\sqrt{x^2 - 2x} \text{ dx}\]

\[\int\left( x - 2 \right) \sqrt{2 x^2 - 6x + 5} \text{  dx }\]

\[\int\frac{x^2 + 1}{x\left( x^2 - 1 \right)} dx\]

\[\int\frac{x^2 + 6x - 8}{x^3 - 4x} dx\]

\[\int\frac{3x + 5}{x^3 - x^2 - x + 1} dx\]

Evaluate the following integral:

\[\int\frac{x^2}{1 - x^4}dx\]

\[\int\frac{x + 1}{\left( x - 1 \right) \sqrt{x + 2}} \text{ dx }\]

\[\int\frac{x}{4 + x^4} \text{ dx }\] is equal to

\[\int x^{\sin x} \left( \frac{\sin x}{x} + \cos x . \log x \right) dx\] is equal to

If \[\int\frac{\sin^8 x - \cos^8 x}{1 - 2 \sin^2 x \cos^2 x} dx\]


\[\int\frac{\sin^2 x}{\cos^4 x} dx =\]

\[\int\frac{1 - x^4}{1 - x} \text{ dx }\]


\[\int\frac{1}{\left( \sin x - 2 \cos x \right) \left( 2 \sin x + \cos x \right)} \text{ dx }\]

\[\int\frac{\log \left( 1 - x \right)}{x^2} \text{ dx}\]

\[\int\frac{\sin x + \cos x}{\sin^4 x + \cos^4 x} \text{ dx }\]

\[\int\frac{x^2 + x + 1}{\left( x + 1 \right)^2 \left( x + 2 \right)} \text{ dx}\]

Share
Notifications

Englishहिंदीमराठी


      Forgot password?
Use app×