हिंदी

∫ 1 X 4 − 1 D X - Mathematics

Advertisements
Advertisements

प्रश्न

\[\int\frac{1}{x^4 - 1} dx\]
योग
Advertisements

उत्तर

We have,
\[I = \int\frac{dx}{x^4 - 1}\]
\[ = \int\frac{dx}{\left( x^2 - 1 \right) \left( x^2 + 1 \right)}\]
\[ = \int\frac{dx}{\left( x - 1 \right) \left( x + 1 \right) \left( x^2 + 1 \right)}\]
\[\text{Let }\frac{1}{\left( x - 1 \right) \left( x + 1 \right) \left( x^2 + 1 \right)} = \frac{A}{x - 1} + \frac{B}{x + 1} + \frac{Cx + D}{x^2 + 1}\]
\[ \Rightarrow \frac{1}{\left( x - 1 \right) \left( x + 1 \right) \left( x^2 + 1 \right)} = \frac{A\left( x^2 + 1 \right) \left( x + 1 \right) + B\left( x - 1 \right) \left( x^2 + 1 \right) \left( Cx + D \right) \left( x - 1 \right) \left( x + 1 \right)}{\left( x - 1 \right) \left( x + 1 \right) \left( x^2 + 1 \right)}\]
\[ \Rightarrow 1 = A\left( x^2 + 1 \right) \left( x + 1 \right) + B \left( x - 1 \right) \left( x^2 + 1 \right) + \left( Cx + D \right) \left( x^2 - 1 \right)\]
\[ \Rightarrow 1 = A\left( x^3 + x^2 + x + 1 \right) + B\left( x^3 + x - x^2 - 1 \right) + \left( C x^3 - Cx + D x^2 - D \right)\]
\[ \Rightarrow 1 = \left( A + B + C \right) x^3 + x^2 \left( A - B + D \right) + x\left( A + B - C \right) + A - B - D\]
\[\text{Equating the coefficients of like terms} . \]
\[A + B + C = 0 . . . . . \left( 1 \right)\]
\[A - B + D = 0 . . . . . \left( 2 \right)\]
\[A + B - C = 0 . . . . . \left( 3 \right)\]
\[A - B - D = 1 . . . . . \left( 4 \right)\]
\[\text{Solving these four equations we get}\]
\[A = \frac{1}{4}, B = - \frac{1}{4}, C = 0, D = - \frac{1}{2}\]
\[ \therefore \frac{1}{\left( x - 1 \right) \left( x + 1 \right) \left( x^2 + 1 \right)} = \frac{1}{4\left( x - 1 \right)} - \frac{1}{4\left( x + 1 \right)} - \frac{1}{2\left( x^2 + 1 \right)}\]
\[ \Rightarrow I = \frac{1}{4}\int \frac{dx}{x - 1} - \frac{1}{4}\int\frac{dx}{x + 1} - \frac{1}{2}\int\frac{dx}{x^2 + 1}\]
\[ = \frac{1}{4}\log \left( x - 1 \right) - \frac{1}{4}\log \left( x + 1 \right) - \frac{1}{2} \tan^{- 1} \left( x \right) + C'\]
\[ = \frac{1}{4}\log \left| \frac{x - 1}{x + 1} \right| - \frac{1}{2} \tan^{- 1} \left( x \right) + C'\]

shaalaa.com
  क्या इस प्रश्न या उत्तर में कोई त्रुटि है?
अध्याय 19: Indefinite Integrals - Exercise 19.30 [पृष्ठ १७७]

APPEARS IN

आरडी शर्मा Mathematics [English] Class 12
अध्याय 19 Indefinite Integrals
Exercise 19.30 | Q 55 | पृष्ठ १७७

वीडियो ट्यूटोरियलVIEW ALL [1]

संबंधित प्रश्न

 
\[\int\frac{\cos x}{1 - \cos x} \text{dx }or \int\frac{\cot x}{\text{cosec         } {x }- \cot x} dx\]

Write the primitive or anti-derivative of
\[f\left( x \right) = \sqrt{x} + \frac{1}{\sqrt{x}} .\]

 


\[\int\sin x\sqrt{1 + \cos 2x} dx\]

\[\int\frac{1 - \sin x}{x + \cos x} dx\]

\[\int\frac{x + 1}{x \left( x + \log x \right)} dx\]

\[\int\left( \frac{x + 1}{x} \right) \left( x + \log x \right)^2 dx\]

\[\int 5^{x + \tan^{- 1} x} . \left( \frac{x^2 + 2}{x^2 + 1} \right) dx\]

\[\int \tan^3 \text{2x sec 2x dx}\]

` ∫  tan^5 x   sec ^4 x   dx `

\[\int \cos^5 x \text{ dx }\]

\[\int x \cos^3 x^2 \sin x^2 \text{ dx }\]

\[\int\frac{x^2}{x^6 + a^6} dx\]

\[\int\frac{1}{\sqrt{7 - 3x - 2 x^2}} dx\]

\[\int\frac{\sin x - \cos x}{\sqrt{\sin 2x}} dx\]

\[\int\frac{\left( 3 \sin x - 2 \right) \cos x}{5 - \cos^2 x - 4 \sin x} dx\]

\[\int\frac{x^2 + x + 1}{x^2 - x} dx\]

\[\int\frac{x^2}{x^2 + 7x + 10} dx\]

\[\int\frac{6x - 5}{\sqrt{3 x^2 - 5x + 1}} \text{ dx }\]

\[\int\frac{x}{\sqrt{x^2 + x + 1}} \text{ dx }\]

\[\int\frac{x + 1}{\sqrt{x^2 + 1}} dx\]

\[\int \tan^{- 1} \left( \frac{3x - x^3}{1 - 3 x^2} \right) dx\]

\[\int \sin^{- 1} \sqrt{\frac{x}{a + x}} \text{ dx }\]

\[\int e^x \left( \frac{x - 1}{2 x^2} \right) dx\]

\[\int\sqrt{3 - 2x - 2 x^2} \text{ dx}\]

\[\int\frac{2x - 3}{\left( x^2 - 1 \right) \left( 2x + 3 \right)} dx\]

Find \[\int\frac{2x}{\left( x^2 + 1 \right) \left( x^2 + 2 \right)^2}dx\]

\[\int\frac{\left( x^2 + 1 \right) \left( x^2 + 2 \right)}{\left( x^2 + 3 \right) \left( x^2 + 4 \right)} dx\]

 


\[\int\frac{x + 1}{\left( x - 1 \right) \sqrt{x + 2}} \text{ dx }\]

\[\int\frac{1}{\left( 2 x^2 + 3 \right) \sqrt{x^2 - 4}} \text{ dx }\]

\[\int\frac{x}{4 + x^4} \text{ dx }\] is equal to

` \int \text{ x} \text{ sec x}^2 \text{  dx  is  equal  to }`

 


\[\int\sin x \sin 2x \text{ sin  3x  dx }\]


\[\int\frac{\sin x - \cos x}{\sqrt{\sin 2x}} \text{ dx }\]
 
 

\[\int\frac{\sin x}{\sqrt{\cos^2 x - 2 \cos x - 3}} \text{ dx }\]

\[\int\frac{1}{\sqrt{3 - 2x - x^2}} \text{ dx}\]

\[\int\frac{\sin^2 x}{\cos^6 x} \text{ dx }\]

\[\int \sec^6 x\ dx\]

\[\int\sqrt{1 + 2x - 3 x^2}\text{  dx } \]

\[\int\frac{1 + x^2}{\sqrt{1 - x^2}} \text{ dx }\]

\[\int \sin^{- 1} \left( 3x - 4 x^3 \right) \text{ dx}\]

Share
Notifications

Englishहिंदीमराठी


      Forgot password?
Use app×