मराठी

∫ 1 X 4 − 1 D X - Mathematics

Advertisements
Advertisements

प्रश्न

\[\int\frac{1}{x^4 - 1} dx\]
बेरीज
Advertisements

उत्तर

We have,
\[I = \int\frac{dx}{x^4 - 1}\]
\[ = \int\frac{dx}{\left( x^2 - 1 \right) \left( x^2 + 1 \right)}\]
\[ = \int\frac{dx}{\left( x - 1 \right) \left( x + 1 \right) \left( x^2 + 1 \right)}\]
\[\text{Let }\frac{1}{\left( x - 1 \right) \left( x + 1 \right) \left( x^2 + 1 \right)} = \frac{A}{x - 1} + \frac{B}{x + 1} + \frac{Cx + D}{x^2 + 1}\]
\[ \Rightarrow \frac{1}{\left( x - 1 \right) \left( x + 1 \right) \left( x^2 + 1 \right)} = \frac{A\left( x^2 + 1 \right) \left( x + 1 \right) + B\left( x - 1 \right) \left( x^2 + 1 \right) \left( Cx + D \right) \left( x - 1 \right) \left( x + 1 \right)}{\left( x - 1 \right) \left( x + 1 \right) \left( x^2 + 1 \right)}\]
\[ \Rightarrow 1 = A\left( x^2 + 1 \right) \left( x + 1 \right) + B \left( x - 1 \right) \left( x^2 + 1 \right) + \left( Cx + D \right) \left( x^2 - 1 \right)\]
\[ \Rightarrow 1 = A\left( x^3 + x^2 + x + 1 \right) + B\left( x^3 + x - x^2 - 1 \right) + \left( C x^3 - Cx + D x^2 - D \right)\]
\[ \Rightarrow 1 = \left( A + B + C \right) x^3 + x^2 \left( A - B + D \right) + x\left( A + B - C \right) + A - B - D\]
\[\text{Equating the coefficients of like terms} . \]
\[A + B + C = 0 . . . . . \left( 1 \right)\]
\[A - B + D = 0 . . . . . \left( 2 \right)\]
\[A + B - C = 0 . . . . . \left( 3 \right)\]
\[A - B - D = 1 . . . . . \left( 4 \right)\]
\[\text{Solving these four equations we get}\]
\[A = \frac{1}{4}, B = - \frac{1}{4}, C = 0, D = - \frac{1}{2}\]
\[ \therefore \frac{1}{\left( x - 1 \right) \left( x + 1 \right) \left( x^2 + 1 \right)} = \frac{1}{4\left( x - 1 \right)} - \frac{1}{4\left( x + 1 \right)} - \frac{1}{2\left( x^2 + 1 \right)}\]
\[ \Rightarrow I = \frac{1}{4}\int \frac{dx}{x - 1} - \frac{1}{4}\int\frac{dx}{x + 1} - \frac{1}{2}\int\frac{dx}{x^2 + 1}\]
\[ = \frac{1}{4}\log \left( x - 1 \right) - \frac{1}{4}\log \left( x + 1 \right) - \frac{1}{2} \tan^{- 1} \left( x \right) + C'\]
\[ = \frac{1}{4}\log \left| \frac{x - 1}{x + 1} \right| - \frac{1}{2} \tan^{- 1} \left( x \right) + C'\]

shaalaa.com
  या प्रश्नात किंवा उत्तरात काही त्रुटी आहे का?
पाठ 19: Indefinite Integrals - Exercise 19.30 [पृष्ठ १७७]

APPEARS IN

आरडी शर्मा Mathematics [English] Class 12
पाठ 19 Indefinite Integrals
Exercise 19.30 | Q 55 | पृष्ठ १७७

व्हिडिओ ट्यूटोरियलVIEW ALL [1]

संबंधित प्रश्‍न

\[\int\left\{ x^2 + e^{\log  x}+ \left( \frac{e}{2} \right)^x \right\} dx\]


\[\int\left( x^e + e^x + e^e \right) dx\]

\[\int\frac{1}{1 + \cos 2x} dx\]

\[\int\frac{1 + \cos x}{1 - \cos x} dx\]

\[\int\frac{1}{\sqrt{x + 3} - \sqrt{x + 2}} dx\]

`∫     cos ^4  2x   dx `


\[\int\text{sin mx }\text{cos nx dx m }\neq n\]

\[\int\frac{1}{x (3 + \log x)} dx\]

\[\int x^2 \sqrt{x + 2} \text{  dx  }\]

\[\int\frac{x^2}{\sqrt{x - 1}} dx\]

\[\int\frac{1}{\sqrt{x} + \sqrt[4]{x}}dx\]

\[\int \cos^7 x \text{ dx  } \]

\[\int \sin^3 x \cos^5 x \text{ dx  }\]

Evaluate the following integrals:
\[\int\frac{x^2}{\left( a^2 - x^2 \right)^{3/2}}dx\]

` ∫  {1}/{a^2 x^2- b^2}dx`

\[\int\frac{3 x^5}{1 + x^{12}} dx\]

\[\int\frac{e^x}{\left( 1 + e^x \right)\left( 2 + e^x \right)} dx\]

\[\int\frac{1}{\sqrt{7 - 3x - 2 x^2}} dx\]

\[\int\frac{e^x}{\sqrt{16 - e^{2x}}} dx\]

\[\int\frac{1}{x\sqrt{4 - 9 \left( \log x \right)^2}} dx\]

\[\int\frac{\cos x - \sin x}{\sqrt{8 - \sin2x}}dx\]

\[\int\frac{2x + 5}{x^2 - x - 2} \text{ dx }\]

\[\int\frac{x + 2}{2 x^2 + 6x + 5}\text{  dx }\]

\[\int\frac{2x + 1}{\sqrt{x^2 + 2x - 1}}\text{  dx }\]

\[\int\frac{x + 2}{\sqrt{x^2 + 2x - 1}} \text{ dx }\]

\[\int\frac{x - 1}{\sqrt{x^2 + 1}} \text{ dx }\]

\[\int\frac{1}{\cos x \left( \sin x + 2 \cos x \right)} dx\]

\[\int\frac{5 \cos x + 6}{2 \cos x + \sin x + 3} \text{ dx }\]

\[\int\frac{4 \sin x + 5 \cos x}{5 \sin x + 4 \cos x} \text{ dx }\]

\[\int \cos^3 \sqrt{x}\ dx\]

\[\int\frac{x^2 + 1}{\left( x - 2 \right)^2 \left( x + 3 \right)} dx\]

\[\int\frac{x + 1}{\left( x - 1 \right) \sqrt{x + 2}} \text{ dx }\]

\[\int\frac{1}{1 + \tan x} dx =\]

\[\int\frac{\sin x - \cos x}{\sqrt{\sin 2x}} \text{ dx }\]
 
 

\[\int\frac{1}{\text{ cos }\left( x - a \right) \text{ cos }\left( x - b \right)} \text{ dx }\]

\[\int\frac{\sin x}{\sqrt{1 + \sin x}} dx\]

\[\int\frac{1}{\sqrt{x^2 + a^2}} \text{ dx }\]

\[\int\frac{1}{\sin x \left( 2 + 3 \cos x \right)} \text{ dx }\]

\[\int\sqrt{3 x^2 + 4x + 1}\text{  dx }\]

\[\int \tan^{- 1} \sqrt{x}\ dx\]

Share
Notifications

Englishहिंदीमराठी


      Forgot password?
Use app×