मराठी

∫ 1 X 4 − 1 D X - Mathematics

Advertisements
Advertisements

प्रश्न

\[\int\frac{1}{x^4 - 1} dx\]
बेरीज
Advertisements

उत्तर

We have,
\[I = \int\frac{dx}{x^4 - 1}\]
\[ = \int\frac{dx}{\left( x^2 - 1 \right) \left( x^2 + 1 \right)}\]
\[ = \int\frac{dx}{\left( x - 1 \right) \left( x + 1 \right) \left( x^2 + 1 \right)}\]
\[\text{Let }\frac{1}{\left( x - 1 \right) \left( x + 1 \right) \left( x^2 + 1 \right)} = \frac{A}{x - 1} + \frac{B}{x + 1} + \frac{Cx + D}{x^2 + 1}\]
\[ \Rightarrow \frac{1}{\left( x - 1 \right) \left( x + 1 \right) \left( x^2 + 1 \right)} = \frac{A\left( x^2 + 1 \right) \left( x + 1 \right) + B\left( x - 1 \right) \left( x^2 + 1 \right) \left( Cx + D \right) \left( x - 1 \right) \left( x + 1 \right)}{\left( x - 1 \right) \left( x + 1 \right) \left( x^2 + 1 \right)}\]
\[ \Rightarrow 1 = A\left( x^2 + 1 \right) \left( x + 1 \right) + B \left( x - 1 \right) \left( x^2 + 1 \right) + \left( Cx + D \right) \left( x^2 - 1 \right)\]
\[ \Rightarrow 1 = A\left( x^3 + x^2 + x + 1 \right) + B\left( x^3 + x - x^2 - 1 \right) + \left( C x^3 - Cx + D x^2 - D \right)\]
\[ \Rightarrow 1 = \left( A + B + C \right) x^3 + x^2 \left( A - B + D \right) + x\left( A + B - C \right) + A - B - D\]
\[\text{Equating the coefficients of like terms} . \]
\[A + B + C = 0 . . . . . \left( 1 \right)\]
\[A - B + D = 0 . . . . . \left( 2 \right)\]
\[A + B - C = 0 . . . . . \left( 3 \right)\]
\[A - B - D = 1 . . . . . \left( 4 \right)\]
\[\text{Solving these four equations we get}\]
\[A = \frac{1}{4}, B = - \frac{1}{4}, C = 0, D = - \frac{1}{2}\]
\[ \therefore \frac{1}{\left( x - 1 \right) \left( x + 1 \right) \left( x^2 + 1 \right)} = \frac{1}{4\left( x - 1 \right)} - \frac{1}{4\left( x + 1 \right)} - \frac{1}{2\left( x^2 + 1 \right)}\]
\[ \Rightarrow I = \frac{1}{4}\int \frac{dx}{x - 1} - \frac{1}{4}\int\frac{dx}{x + 1} - \frac{1}{2}\int\frac{dx}{x^2 + 1}\]
\[ = \frac{1}{4}\log \left( x - 1 \right) - \frac{1}{4}\log \left( x + 1 \right) - \frac{1}{2} \tan^{- 1} \left( x \right) + C'\]
\[ = \frac{1}{4}\log \left| \frac{x - 1}{x + 1} \right| - \frac{1}{2} \tan^{- 1} \left( x \right) + C'\]

shaalaa.com
  या प्रश्नात किंवा उत्तरात काही त्रुटी आहे का?
पाठ 19: Indefinite Integrals - Exercise 19.30 [पृष्ठ १७७]

APPEARS IN

आरडी शर्मा Mathematics [English] Class 12
पाठ 19 Indefinite Integrals
Exercise 19.30 | Q 55 | पृष्ठ १७७

व्हिडिओ ट्यूटोरियलVIEW ALL [1]

संबंधित प्रश्‍न

\[\int\frac{\tan x}{\sec x + \tan x} dx\]

\[\int\frac{1}{\sqrt{2x + 3} + \sqrt{2x - 3}} dx\]

\[\int\frac{1 + \cos x}{1 - \cos x} dx\]

\[\int\frac{x^3}{x - 2} dx\]

\[\int\frac{x + 1}{\sqrt{2x + 3}} dx\]

`∫     cos ^4  2x   dx `


Integrate the following integrals:

\[\int\text{sin 2x  sin 4x    sin 6x  dx} \]

\[\int\sqrt{\frac{1 - \sin 2x}{1 + \sin 2x}} dx\]

\[\int\frac{\tan x}{\sqrt{\cos x}} dx\]

\[\int\frac{x \sin^{- 1} x^2}{\sqrt{1 - x^4}} dx\]

\[\int\frac{\sin \left( \tan^{- 1} x \right)}{1 + x^2} dx\]

\[\int\sqrt {e^x- 1}  \text{dx}\] 

\[\int\frac{x^2}{\sqrt{3x + 4}} dx\]

\[\int\left( 2 x^2 + 3 \right) \sqrt{x + 2} \text{ dx  }\]

 ` ∫   1 /{x^{1/3} ( x^{1/3} -1)}   ` dx


\[\int\frac{1}{\sin^4 x \cos^2 x} dx\]

\[\int\frac{1}{x \left( x^6 + 1 \right)} dx\]

\[\int\frac{\sin 2x}{\sqrt{\sin^4 x + 4 \sin^2 x - 2}} dx\]

\[\int\frac{5x + 3}{\sqrt{x^2 + 4x + 10}} \text{ dx }\]

\[\int\frac{1}{3 + 2 \sin x + \cos x} \text{ dx }\]

\[\int\frac{1}{p + q \tan x} \text{ dx  }\]

\[\int\frac{1}{4 + 3 \tan x} dx\]

\[\int x^2 \text{ cos x dx }\]

\[\int e^x \left( \frac{\sin 4x - 4}{1 - \cos 4x} \right) dx\]

∴\[\int e^{2x} \left( - \sin x + 2 \cos x \right) dx\]

\[\int(2x + 5)\sqrt{10 - 4x - 3 x^2}dx\]

\[\int\frac{5 x^2 + 20x + 6}{x^3 + 2 x^2 + x} dx\]

\[\int\frac{dx}{\left( x^2 + 1 \right) \left( x^2 + 4 \right)}\]

\[\int\frac{1}{\sin x + \sin 2x} dx\]

\[\int\frac{x + 1}{x \left( 1 + x e^x \right)} dx\]

\[\int\frac{1}{x^4 + 3 x^2 + 1} \text{ dx }\]

` \int \text{ x} \text{ sec x}^2 \text{  dx  is  equal  to }`

 


\[\int \sin^4 2x\ dx\]

\[\int \tan^4 x\ dx\]

\[\int\sqrt{\sin x} \cos^3 x\ \text{ dx }\]

\[\int\sqrt{\frac{1 + x}{x}} \text{ dx }\]

\[\int\sqrt{x^2 - a^2} \text{ dx}\]

\[\int \sin^{- 1} \sqrt{x}\ dx\]

\[\int\frac{e^{m \tan^{- 1} x}}{\left( 1 + x^2 \right)^{3/2}} \text{ dx}\]

Share
Notifications

Englishहिंदीमराठी


      Forgot password?
Use app×