मराठी

∫ 1 Sin X ( 2 + 3 Cos X ) Dx - Mathematics

Advertisements
Advertisements

प्रश्न

\[\int\frac{1}{\sin x \left( 2 + 3 \cos x \right)} \text{ dx }\]
बेरीज
Advertisements

उत्तर

\[\text{  Let  I } = \int\frac{1}{\sin x \left( 2 + 3 \cos x \right)}\text{ dx}\]

\[ = \int\frac{\sin x}{\sin^2 x \left( 2 + 3 \cos x \right)}dx\]

\[ = \int\frac{\sin x}{\left( 1 - \cos^2 x \right) \left( 2 + 3 \cos x \right)} dx\]

\[ = \int\frac{\sin x}{\left( 1 - \cos x \right) \left( 1 + \cos x \right) \left( 2 + 3 \cos x \right)} dx\]

\[\text{ Putting   cos x = t }\]

\[ \Rightarrow - \text{ sin  x  dx  = dt}\]

\[ \therefore I = \int\frac{- 1}{\left( 1 - t \right) \left( 1 + t \right) \left( 2 + 3t \right)}dt\]

\[ = \int\frac{1}{\left( t - 1 \right) \left( t + 1 \right) \left( 3t + 2 \right)}dt\]

\[\text{ Let }\frac{1}{\left( t - 1 \right) \left( t + 1 \right) \left( 3t + 2 \right)} = \frac{A}{t - 1} + \frac{B}{t + 1} + \frac{C}{3t + 2}\]

\[ \Rightarrow \frac{1}{\left( t - 1 \right) \left( t + 1 \right) \left( 3t + 2 \right)} = \frac{A \left( t + 1 \right) \left( 3t + 2 \right) + B \left( t - 1 \right) \left( 3t + 2 \right) + C \left( t + 1 \right) \left( t - 1 \right)}{\left( t - 1 \right) \left( t + 1 \right) \left( 3t + 2 \right)}\]

\[ \Rightarrow 1 = A \left( t + 1 \right) \left( 3t + 2 \right) + B \left( t - 1 \right) \left( 3t + 2 \right) + C \left( t + 1 \right) \left( t - 1 \right)\]

\[\text{ Putting  t + 1 = 0 or t = - 1}\]

\[ \Rightarrow 1 = A \times 0 + B \left( - 1 - 1 \right) \left( 3 \times - 1 + 2 \right) + C \times 0\]

\[ \therefore B = \frac{1}{2}\]

\[\text{ Now , putting t - 1 = 0 or t = 1 }\]

\[ \Rightarrow 1 = A \left( 1 + 1 \right) \left( 3 + 2 \right) + B \times 0 + C \times 0\]

\[ \therefore A = \frac{1}{10}\]

\[\text{ Now, putting 3t + 2 = 0 or t} = \frac{- 2}{3}\]

\[ \Rightarrow 1 = A \times 0 + B \times 0 + C \left( - \frac{2}{3} + 1 \right) \left( - \frac{2}{3} - 1 \right)\]

\[ \Rightarrow 1 = C \left( \frac{1}{3} \right) \left( \frac{- 5}{3} \right)\]

\[ \therefore C = \frac{- 9}{5}\]

\[ \therefore I = \int\frac{1}{10 \left( t - 1 \right)}dt + \frac{1}{2}\int\frac{1}{t + 1}dt - \frac{9}{5}\int\frac{1}{3t + 2}dt\]

\[ = \frac{1}{10} \text{ ln }\left| t - 1 \right| + \frac{1}{2} \text{ ln }\left| t + 1 \right| - \frac{9}{5} \text{ ln }\frac{\left| 3t + 2 \right|}{3} + C\]

\[ = \frac{1}{10} \text{ ln} \left| t - 1 \right| + \frac{1}{2} \text{ log } \left| t + 1 \right| - \frac{3}{5} \text{ ln} \left| 3t + 2 \right| + C\]

\[ = \frac{1}{10} + \text{ ln } \left| \cos x - 1 \right| + \frac{1}{2} \text{ ln }\left| \cos x + 1 \right| - \frac{3}{5} \text{ ln } \left| 3 \cos x + 2 \right| + C.......... \left[ \because t = \cos x \right]\]

shaalaa.com
  या प्रश्नात किंवा उत्तरात काही त्रुटी आहे का?
पाठ 19: Indefinite Integrals - Revision Excercise [पृष्ठ २०४]

APPEARS IN

आरडी शर्मा Mathematics [English] Class 12
पाठ 19 Indefinite Integrals
Revision Excercise | Q 66 | पृष्ठ २०४

व्हिडिओ ट्यूटोरियलVIEW ALL [1]

संबंधित प्रश्‍न

\[\int\left\{ x^2 + e^{\log  x}+ \left( \frac{e}{2} \right)^x \right\} dx\]


\[\int\frac{\sin^2 x}{1 + \cos x}   \text{dx} \]

\[\int\frac{1}{\sqrt{2x + 3} + \sqrt{2x - 3}} dx\]

\[\int\frac{3x + 5}{\sqrt{7x + 9}} dx\]

Integrate the following integrals:

\[\int\text{sin 2x  sin 4x    sin 6x  dx} \]

\[\int\frac{1}{\sqrt{1 + \cos x}} dx\]

\[\int\frac{1}{x (3 + \log x)} dx\]

\[\int 5^{x + \tan^{- 1} x} . \left( \frac{x^2 + 2}{x^2 + 1} \right) dx\]

\[\int\frac{e^{m \tan^{- 1} x}}{1 + x^2} dx\]

\[\int\frac{x}{\sqrt{x^2 + a^2} + \sqrt{x^2 - a^2}} dx\]

\[\int\frac{1}{x^2 + 6x + 13} dx\]

\[\int\frac{\cos x}{\sin^2 x + 4 \sin x + 5} dx\]

\[\int\frac{x}{x^4 - x^2 + 1} dx\]

\[\int\frac{\sin x - \cos x}{\sqrt{\sin 2x}} dx\]

\[\int\frac{\left( 3\sin x - 2 \right)\cos x}{13 - \cos^2 x - 7\sin x}dx\]

\[\int\frac{1}{1 - \sin x + \cos x} \text{ dx }\]

\[\int\frac{1}{\sin x + \sqrt{3} \cos x} \text{ dx  }\]

\[\int x e^{2x} \text{ dx }\]

\[\int\frac{\text{ log }\left( x + 2 \right)}{\left( x + 2 \right)^2}  \text{ dx }\]

\[\int\left( x + 1 \right) \text{ log  x  dx }\]

\[\int e^x \left( \frac{1 + \sin x}{1 + \cos x} \right) dx\]

\[\int e^x \left( \log x + \frac{1}{x} \right) dx\]

\[\int\frac{e^x}{x}\left\{ \text{ x }\left( \log x \right)^2 + 2 \log x \right\} dx\]

\[\int(2x + 5)\sqrt{10 - 4x - 3 x^2}dx\]

\[\int\frac{x^2 + 6x - 8}{x^3 - 4x} dx\]

\[\int\frac{x}{\left( x + 1 \right) \left( x^2 + 1 \right)} dx\]

\[\int\frac{\cos x}{\left( 1 - \sin x \right)^3 \left( 2 + \sin x \right)} dx\]

\[\int\frac{1}{x^4 + x^2 + 1} \text{ dx }\]

\[\int e^x \left( 1 - \cot x + \cot^2 x \right) dx =\]

\[\int\frac{1}{\sqrt{x} + \sqrt{x + 1}}  \text{ dx }\]


\[\int\frac{\sin x}{1 + \sin x} \text{ dx }\]

\[\int\frac{\sin 2x}{a^2 + b^2 \sin^2 x}\]

\[\int\frac{\left( \sin^{- 1} x \right)^3}{\sqrt{1 - x^2}} \text{ dx }\]

\[\int\frac{x^3}{\left( 1 + x^2 \right)^2} \text{ dx }\]

\[\int\frac{1}{a + b \tan x} \text{ dx }\]

\[\int\frac{\cos x}{\frac{1}{4} - \cos^2 x} \text{ dx }\]

\[\int\left( 2x + 3 \right) \sqrt{4 x^2 + 5x + 6} \text{ dx}\]

\[\int x \sec^2 2x\ dx\]

\[\int \left( x + 1 \right)^2 e^x \text{ dx }\]

\[\int\frac{\cos^7 x}{\sin x} dx\]

Share
Notifications

Englishहिंदीमराठी


      Forgot password?
Use app×