मराठी

∫ 1 Sin X ( 2 + 3 Cos X ) Dx - Mathematics

Advertisements
Advertisements

प्रश्न

\[\int\frac{1}{\sin x \left( 2 + 3 \cos x \right)} \text{ dx }\]
बेरीज
Advertisements

उत्तर

\[\text{  Let  I } = \int\frac{1}{\sin x \left( 2 + 3 \cos x \right)}\text{ dx}\]

\[ = \int\frac{\sin x}{\sin^2 x \left( 2 + 3 \cos x \right)}dx\]

\[ = \int\frac{\sin x}{\left( 1 - \cos^2 x \right) \left( 2 + 3 \cos x \right)} dx\]

\[ = \int\frac{\sin x}{\left( 1 - \cos x \right) \left( 1 + \cos x \right) \left( 2 + 3 \cos x \right)} dx\]

\[\text{ Putting   cos x = t }\]

\[ \Rightarrow - \text{ sin  x  dx  = dt}\]

\[ \therefore I = \int\frac{- 1}{\left( 1 - t \right) \left( 1 + t \right) \left( 2 + 3t \right)}dt\]

\[ = \int\frac{1}{\left( t - 1 \right) \left( t + 1 \right) \left( 3t + 2 \right)}dt\]

\[\text{ Let }\frac{1}{\left( t - 1 \right) \left( t + 1 \right) \left( 3t + 2 \right)} = \frac{A}{t - 1} + \frac{B}{t + 1} + \frac{C}{3t + 2}\]

\[ \Rightarrow \frac{1}{\left( t - 1 \right) \left( t + 1 \right) \left( 3t + 2 \right)} = \frac{A \left( t + 1 \right) \left( 3t + 2 \right) + B \left( t - 1 \right) \left( 3t + 2 \right) + C \left( t + 1 \right) \left( t - 1 \right)}{\left( t - 1 \right) \left( t + 1 \right) \left( 3t + 2 \right)}\]

\[ \Rightarrow 1 = A \left( t + 1 \right) \left( 3t + 2 \right) + B \left( t - 1 \right) \left( 3t + 2 \right) + C \left( t + 1 \right) \left( t - 1 \right)\]

\[\text{ Putting  t + 1 = 0 or t = - 1}\]

\[ \Rightarrow 1 = A \times 0 + B \left( - 1 - 1 \right) \left( 3 \times - 1 + 2 \right) + C \times 0\]

\[ \therefore B = \frac{1}{2}\]

\[\text{ Now , putting t - 1 = 0 or t = 1 }\]

\[ \Rightarrow 1 = A \left( 1 + 1 \right) \left( 3 + 2 \right) + B \times 0 + C \times 0\]

\[ \therefore A = \frac{1}{10}\]

\[\text{ Now, putting 3t + 2 = 0 or t} = \frac{- 2}{3}\]

\[ \Rightarrow 1 = A \times 0 + B \times 0 + C \left( - \frac{2}{3} + 1 \right) \left( - \frac{2}{3} - 1 \right)\]

\[ \Rightarrow 1 = C \left( \frac{1}{3} \right) \left( \frac{- 5}{3} \right)\]

\[ \therefore C = \frac{- 9}{5}\]

\[ \therefore I = \int\frac{1}{10 \left( t - 1 \right)}dt + \frac{1}{2}\int\frac{1}{t + 1}dt - \frac{9}{5}\int\frac{1}{3t + 2}dt\]

\[ = \frac{1}{10} \text{ ln }\left| t - 1 \right| + \frac{1}{2} \text{ ln }\left| t + 1 \right| - \frac{9}{5} \text{ ln }\frac{\left| 3t + 2 \right|}{3} + C\]

\[ = \frac{1}{10} \text{ ln} \left| t - 1 \right| + \frac{1}{2} \text{ log } \left| t + 1 \right| - \frac{3}{5} \text{ ln} \left| 3t + 2 \right| + C\]

\[ = \frac{1}{10} + \text{ ln } \left| \cos x - 1 \right| + \frac{1}{2} \text{ ln }\left| \cos x + 1 \right| - \frac{3}{5} \text{ ln } \left| 3 \cos x + 2 \right| + C.......... \left[ \because t = \cos x \right]\]

shaalaa.com
  या प्रश्नात किंवा उत्तरात काही त्रुटी आहे का?
पाठ 19: Indefinite Integrals - Revision Excercise [पृष्ठ २०४]

APPEARS IN

आरडी शर्मा Mathematics [English] Class 12
पाठ 19 Indefinite Integrals
Revision Excercise | Q 66 | पृष्ठ २०४

व्हिडिओ ट्यूटोरियलVIEW ALL [1]

संबंधित प्रश्‍न

Write the primitive or anti-derivative of
\[f\left( x \right) = \sqrt{x} + \frac{1}{\sqrt{x}} .\]

 


\[\int     \text{sin}^2  \left( 2x + 5 \right)    \text{dx}\]

Integrate the following integrals:

\[\int\text{sin 2x  sin 4x    sin 6x  dx} \]

\[\int\frac{- \sin x + 2 \cos x}{2 \sin x + \cos x} dx\]

` ∫    x   {tan^{- 1} x^2}/{1 + x^4} dx`

\[\int\frac{\text{sin }\left( \text{2 + 3 log x }\right)}{x} dx\]

\[\int\frac{x^5}{\sqrt{1 + x^3}} dx\]

\[\ \int\ x \left( 1 - x \right)^{23} dx\]

 


\[\int\frac{1}{1 + x - x^2}  \text{ dx }\]

\[\int\frac{1}{\sqrt{5 - 4x - 2 x^2}} dx\]

\[\int\frac{e^x}{\sqrt{16 - e^{2x}}} dx\]

\[\int\frac{a x^3 + bx}{x^4 + c^2} dx\]

\[\int\frac{\left( 3 \sin x - 2 \right) \cos x}{5 - \cos^2 x - 4 \sin x} dx\]

\[\int\frac{3x + 1}{\sqrt{5 - 2x - x^2}} \text{ dx }\]

\[\int\frac{1}{1 + 3 \sin^2 x} \text{ dx }\]

\[\int\frac{1}{\sin x + \sqrt{3} \cos x} \text{ dx  }\]

\[\int\frac{1}{p + q \tan x} \text{ dx  }\]

\[\int\frac{x + \sin x}{1 + \cos x} \text{ dx }\]

\[\int x^2 \sin^{- 1} x\ dx\]

\[\int x \sin x \cos 2x\ dx\]

\[\int e^x \left( \cot x - {cosec}^2 x \right) dx\]

\[\int\left( x + 1 \right) \sqrt{x^2 + x + 1} \text{  dx }\]

\[\int x\sqrt{x^2 + x} \text{  dx }\]

\[\int\frac{x^2 + 1}{\left( 2x + 1 \right) \left( x^2 - 1 \right)} dx\]

\[\int\frac{5}{\left( x^2 + 1 \right) \left( x + 2 \right)} dx\]

\[\int\frac{1}{\sin x \left( 3 + 2 \cos x \right)} dx\]

\[\int\frac{x^2 + 9}{x^4 + 81} \text{ dx }\]

 


\[\int\frac{1}{x^4 + 3 x^2 + 1} \text{ dx }\]

\[\int\frac{x^3}{x + 1}dx\] is equal to

\[\int \text{cosec}^2 x \text{ cos}^2 \text{  2x  dx} \]

\[\int\frac{e^x - 1}{e^x + 1} \text{ dx}\]

\[\int\frac{x^3}{\left( 1 + x^2 \right)^2} \text{ dx }\]

\[\int x \sin^5 x^2 \cos x^2 dx\]

\[\int\frac{1}{\sqrt{x^2 + a^2}} \text{ dx }\]

\[\int\frac{1}{1 + 2 \cos x} \text{ dx }\]

\[\int \sec^4 x\ dx\]


\[\int\left( 2x + 3 \right) \sqrt{4 x^2 + 5x + 6} \text{ dx}\]

\[\int\frac{x^5}{\sqrt{1 + x^3}} \text{ dx }\]

\[\int\frac{1}{1 + x + x^2 + x^3} \text{ dx }\]

Find: `int (3x +5)/(x^2+3x-18)dx.`


Share
Notifications

Englishहिंदीमराठी


      Forgot password?
Use app×