मराठी

∫ 1 Sin X + Sin 2 X Dx - Mathematics

Advertisements
Advertisements

प्रश्न

\[\int\frac{1}{\sin x + \sin 2x} \text{ dx }\]
बेरीज
Advertisements

उत्तर

\[\text{ Let I } = \int\frac{1}{\sin x + \sin 2x}dx\]

\[ = \int\frac{1}{\sin x + 2 \sin x \cos x}dx\]

\[ = \int\frac{1}{\sin x \left( 1 + 2 \cos x \right)}dx\]

\[ = \int\frac{\sin x}{\sin^2 x \left( 1 + 2 \cos x \right)}dx\]

\[ = \int\frac{\sin x}{\left( 1 - \cos^2 x \right) \left( 1 + 2 \cos x \right)}dx\]

\[ = \int\frac{\text{ sin  x  dx }}{\left( 1 - \cos x \right) \left( 1 + \cos x \right) \left( 1 + 2 \cos x \right)}\]

\[\text{ Putting  cos  x } = t\]

\[ \Rightarrow - \text{ sin  x  dx } = dt\]

\[ \Rightarrow \text{ sin  x  dx } = - dt\]

\[\therefore I = - \int\frac{1}{\left( 1 - t \right) \left( 1 + t \right) \left( 1 + 2t \right)}dt\]
\[ = \int\frac{1}{\left( t - 1 \right) \left( t + 1 \right) \left( 2t + 1 \right)}dt\]
\[ \therefore \frac{1}{\left( t - 1 \right) \left( t + 1 \right) \left( 2t + 1 \right)} = \frac{A}{t - 1} + \frac{B}{t + 1} + \frac{C}{2t + 1}\]
\[ \Rightarrow 1 = A \left( t + 1 \right) \left( 2t + 1 \right) + B \left( t - 1 \right) \left( 2t + 1 \right) + C \left( t - 1 \right) \left( t + 1 \right)\]
\[\text{ Putting  t + 1 = 0 or t = - 1}\]
\[ \Rightarrow 1 = A \times 0 + B \left( - 1 - 1 \right) \left( - 2 + 1 \right) + C \times 0\]
\[ \Rightarrow 1 = B \left( 2 \right)\]
\[ \therefore B = \frac{1}{2}\]
\[\text{ Now, putting t - 1 = 0 or t = 1 }\]
\[ \Rightarrow 1 = A \left( 2 \right) \left( 3 \right) + B \times 0 + C \times 0\]
\[ \therefore A = \frac{1}{6}\]
\[\text{ Now, putting 2t + 1 = 0 or t} = - \frac{1}{2}\]
\[ \Rightarrow 1 = A \times 0 + B \times 0 + C \left( - \frac{1}{2} - 1 \right) \left( - \frac{1}{2} + 1 \right)\]
\[ \Rightarrow 1 = C \left( - \frac{3}{2} \right) \left( \frac{1}{2} \right)\]
\[ \therefore C = - \frac{4}{3}\]
\[ \therefore I = \frac{1}{6}\int\frac{1}{t - 1}dt + \frac{1}{2}\int\frac{1}{t + 1}dt - \frac{4}{3}\int\frac{1}{2t + 1}dt\]
\[ = \frac{1}{6} \text{ ln }\left| t - 1 \right| + \frac{1}{2} \text{ log } \left| t + 1 \right| - \frac{4}{3} \text{ ln} \frac{\left| 2t + 1 \right|}{2} + C\]
\[ = \frac{1}{6} \text{ ln} \left| t - 1 \right| + \frac{1}{2} \text{ ln} \left| t + 1 \right| - \frac{2}{3} \text{ ln } \left| 2t + 1 \right| + C\]
\[ = \frac{1}{6}\text{ ln } \left| \cos x - 1 \right| + \frac{1}{2} \text{ ln} \left| \cos x + 1 \right| - \frac{2}{3} \text{ ln }\left| 2 \cos x + 1 \right| + C \left[ \because t = \cos x \right]\]

shaalaa.com
  या प्रश्नात किंवा उत्तरात काही त्रुटी आहे का?
पाठ 19: Indefinite Integrals - Revision Excercise [पृष्ठ २०४]

APPEARS IN

आरडी शर्मा Mathematics [English] Class 12
पाठ 19 Indefinite Integrals
Revision Excercise | Q 67 | पृष्ठ २०४

व्हिडिओ ट्यूटोरियलVIEW ALL [1]

संबंधित प्रश्‍न

\[\int\left( 3x\sqrt{x} + 4\sqrt{x} + 5 \right)dx\]

\[\int \left( 3x + 4 \right)^2 dx\]

\[\int\frac{\sin^2 x}{1 + \cos x}   \text{dx} \]

\[\int \left( 2x - 3 \right)^5 + \sqrt{3x + 2}  \text{dx} \]

\[\int\frac{2x + 1}{\sqrt{3x + 2}} dx\]

\[\int \sin^2\text{ b x dx}\]

\[\int\frac{\sin 2x}{a^2 + b^2 \sin^2 x} dx\]

`  =  ∫ root (3){ cos^2 x}  sin x   dx `


\[\int\frac{\sin \left( \tan^{- 1} x \right)}{1 + x^2} dx\]

\[\int\frac{\sin^5 x}{\cos^4 x} \text{ dx }\]

\[\int\frac{x^2}{\sqrt{x - 1}} dx\]

\[\ \int\ x \left( 1 - x \right)^{23} dx\]

 


\[\int \cot^n {cosec}^2 \text{ x dx } , n \neq - 1\]

\[\int \cot^5 \text{ x } {cosec}^4 x\text{ dx }\]

\[\int\frac{x}{x^4 - x^2 + 1} dx\]

\[\int\frac{x}{3 x^4 - 18 x^2 + 11} dx\]

\[\int\frac{1}{\sqrt{3 x^2 + 5x + 7}} dx\]

\[\int\frac{1}{\sqrt{5 x^2 - 2x}} dx\]

\[\int\frac{\sin x - \cos x}{\sqrt{\sin 2x}} dx\]

\[\int\frac{x + 7}{3 x^2 + 25x + 28}\text{ dx}\]

\[\int\frac{x^2 \left( x^4 + 4 \right)}{x^2 + 4} \text{ dx }\]

\[\int\frac{3 + 2 \cos x + 4 \sin x}{2 \sin x + \cos x + 3} \text{ dx }\]

\[\int\frac{1}{4 + 3 \tan x} dx\]

\[\int \tan^{- 1} \left( \frac{3x - x^3}{1 - 3 x^2} \right) dx\]

\[\int\left( e^\text{log  x} + \sin x \right) \text{ cos x dx }\]


\[\int \tan^{- 1} \left( \sqrt{x} \right) \text{dx }\]

\[\int e^x \frac{x - 1}{\left( x + 1 \right)^3} \text{ dx }\]

\[\int e^x \left( \log x + \frac{1}{x^2} \right) dx\]

\[\int\left( 4x + 1 \right) \sqrt{x^2 - x - 2} \text{  dx }\]

\[\int\left( 2x - 5 \right) \sqrt{x^2 - 4x + 3} \text{  dx }\]

 


\[\int\frac{2x - 3}{\left( x^2 - 1 \right) \left( 2x + 3 \right)} dx\]

\[\int\frac{1}{x \left( x^4 - 1 \right)} dx\]

\[\int\frac{1}{\sin x + \sin 2x} dx\]

\[\int\frac{1}{\left( x^2 + 1 \right) \sqrt{x}} \text{ dx }\]

\[\int\frac{1}{1 + \tan x} dx =\]

\[\int e^x \left( \frac{1 - \sin x}{1 - \cos x} \right) dx\]

\[\int\frac{1 - x^4}{1 - x} \text{ dx }\]


\[\int\frac{1 + \sin x}{\sin x \left( 1 + \cos x \right)} \text{ dx }\]


\[\int\sqrt{\frac{a + x}{x}}dx\]
 

\[\int\log \left( x + \sqrt{x^2 + a^2} \right) \text{ dx}\]

Share
Notifications

Englishहिंदीमराठी


      Forgot password?
Use app×