हिंदी

∫ 1 Sin X + Sin 2 X Dx - Mathematics

Advertisements
Advertisements

प्रश्न

\[\int\frac{1}{\sin x + \sin 2x} \text{ dx }\]
योग
Advertisements

उत्तर

\[\text{ Let I } = \int\frac{1}{\sin x + \sin 2x}dx\]

\[ = \int\frac{1}{\sin x + 2 \sin x \cos x}dx\]

\[ = \int\frac{1}{\sin x \left( 1 + 2 \cos x \right)}dx\]

\[ = \int\frac{\sin x}{\sin^2 x \left( 1 + 2 \cos x \right)}dx\]

\[ = \int\frac{\sin x}{\left( 1 - \cos^2 x \right) \left( 1 + 2 \cos x \right)}dx\]

\[ = \int\frac{\text{ sin  x  dx }}{\left( 1 - \cos x \right) \left( 1 + \cos x \right) \left( 1 + 2 \cos x \right)}\]

\[\text{ Putting  cos  x } = t\]

\[ \Rightarrow - \text{ sin  x  dx } = dt\]

\[ \Rightarrow \text{ sin  x  dx } = - dt\]

\[\therefore I = - \int\frac{1}{\left( 1 - t \right) \left( 1 + t \right) \left( 1 + 2t \right)}dt\]
\[ = \int\frac{1}{\left( t - 1 \right) \left( t + 1 \right) \left( 2t + 1 \right)}dt\]
\[ \therefore \frac{1}{\left( t - 1 \right) \left( t + 1 \right) \left( 2t + 1 \right)} = \frac{A}{t - 1} + \frac{B}{t + 1} + \frac{C}{2t + 1}\]
\[ \Rightarrow 1 = A \left( t + 1 \right) \left( 2t + 1 \right) + B \left( t - 1 \right) \left( 2t + 1 \right) + C \left( t - 1 \right) \left( t + 1 \right)\]
\[\text{ Putting  t + 1 = 0 or t = - 1}\]
\[ \Rightarrow 1 = A \times 0 + B \left( - 1 - 1 \right) \left( - 2 + 1 \right) + C \times 0\]
\[ \Rightarrow 1 = B \left( 2 \right)\]
\[ \therefore B = \frac{1}{2}\]
\[\text{ Now, putting t - 1 = 0 or t = 1 }\]
\[ \Rightarrow 1 = A \left( 2 \right) \left( 3 \right) + B \times 0 + C \times 0\]
\[ \therefore A = \frac{1}{6}\]
\[\text{ Now, putting 2t + 1 = 0 or t} = - \frac{1}{2}\]
\[ \Rightarrow 1 = A \times 0 + B \times 0 + C \left( - \frac{1}{2} - 1 \right) \left( - \frac{1}{2} + 1 \right)\]
\[ \Rightarrow 1 = C \left( - \frac{3}{2} \right) \left( \frac{1}{2} \right)\]
\[ \therefore C = - \frac{4}{3}\]
\[ \therefore I = \frac{1}{6}\int\frac{1}{t - 1}dt + \frac{1}{2}\int\frac{1}{t + 1}dt - \frac{4}{3}\int\frac{1}{2t + 1}dt\]
\[ = \frac{1}{6} \text{ ln }\left| t - 1 \right| + \frac{1}{2} \text{ log } \left| t + 1 \right| - \frac{4}{3} \text{ ln} \frac{\left| 2t + 1 \right|}{2} + C\]
\[ = \frac{1}{6} \text{ ln} \left| t - 1 \right| + \frac{1}{2} \text{ ln} \left| t + 1 \right| - \frac{2}{3} \text{ ln } \left| 2t + 1 \right| + C\]
\[ = \frac{1}{6}\text{ ln } \left| \cos x - 1 \right| + \frac{1}{2} \text{ ln} \left| \cos x + 1 \right| - \frac{2}{3} \text{ ln }\left| 2 \cos x + 1 \right| + C \left[ \because t = \cos x \right]\]

shaalaa.com
  क्या इस प्रश्न या उत्तर में कोई त्रुटि है?
अध्याय 19: Indefinite Integrals - Revision Excercise [पृष्ठ २०४]

APPEARS IN

आरडी शर्मा Mathematics [English] Class 12
अध्याय 19 Indefinite Integrals
Revision Excercise | Q 67 | पृष्ठ २०४

वीडियो ट्यूटोरियलVIEW ALL [1]

संबंधित प्रश्न

`int{sqrtx(ax^2+bx+c)}dx`

\[\int \left( \sqrt{x} - \frac{1}{\sqrt{x}} \right)^2 dx\]

\[\int\frac{\sin^2 x}{1 + \cos x}   \text{dx} \]

\[\int\frac{\cos^2 x - \sin^2 x}{\sqrt{1} + \cos 4x} dx\]

\[\int\frac{1}{1 - \cos 2x} dx\]

\[\int\frac{x^2 + 5x + 2}{x + 2} dx\]


\[\int\frac{x^2 + 3x - 1}{\left( x + 1 \right)^2} dx\]

` ∫    cos  mx  cos  nx  dx `

 


\[\int\frac{\text{sin} \left( x - a \right)}{\text{sin}\left( x - b \right)} dx\]

` ∫  {sec  x   "cosec " x}/{log  ( tan x) }`  dx


\[\int\left( 4x + 2 \right)\sqrt{x^2 + x + 1}  \text{dx}\]

\[\int\frac{\cos x - \sin x}{1 + \sin 2x} dx\]

\[\int\left( \frac{x + 1}{x} \right) \left( x + \log x \right)^2 dx\]

\[\int 5^{x + \tan^{- 1} x} . \left( \frac{x^2 + 2}{x^2 + 1} \right) dx\]

\[\int x \cos^3 x^2 \sin x^2 \text{ dx }\]

\[\int\frac{e^x}{1 + e^{2x}} dx\]

\[\int\frac{1}{x^{2/3} \sqrt{x^{2/3} - 4}} dx\]

\[\int\frac{x^3}{x^4 + x^2 + 1}dx\]

\[\int\frac{x + 2}{\sqrt{x^2 + 2x - 1}} \text{ dx }\]

\[\int\frac{1}{1 - 2 \sin x} \text{ dx }\]

\[\int x \cos^2 x\ dx\]

\[\int \sin^{- 1} \left( \frac{2x}{1 + x^2} \right) \text{ dx }\]

\[\int\left( e^\text{log  x} + \sin x \right) \text{ cos x dx }\]


\[\int x^3 \tan^{- 1}\text{  x dx }\]

\[\int x \sin^3 x\ dx\]

\[\int e^x \left( \frac{\sin 4x - 4}{1 - \cos 4x} \right) dx\]

\[\int\frac{\sqrt{1 - \sin x}}{1 + \cos x} e^{- x/2}  \text{ dx }\]

\[\int\left( 4x + 1 \right) \sqrt{x^2 - x - 2} \text{  dx }\]

\[\int\frac{2x + 1}{\left( x + 1 \right) \left( x - 2 \right)} dx\]

\[\int\frac{x^2 + 6x - 8}{x^3 - 4x} dx\]

\[\int\frac{1}{\left( x + 1 \right) \sqrt{x^2 + x + 1}} \text{ dx }\]

If \[\int\frac{1}{5 + 4 \sin x} dx = A \tan^{- 1} \left( B \tan\frac{x}{2} + \frac{4}{3} \right) + C,\] then


The value of \[\int\frac{\sin x + \cos x}{\sqrt{1 - \sin 2x}} dx\] is equal to


\[\int \cos^5 x\ dx\]

\[\int\frac{\sin x}{\sqrt{\cos^2 x - 2 \cos x - 3}} \text{ dx }\]

\[\int\frac{x^3}{\sqrt{x^8 + 4}} \text{ dx }\]


\[\int\frac{1}{1 - 2 \sin x} \text{ dx }\]

\[\int\sqrt{a^2 - x^2}\text{  dx }\]

\[\int\frac{x^2}{x^2 + 7x + 10}\text{ dx }\]

\[\int\frac{\cos^7 x}{\sin x} dx\]

Share
Notifications

Englishहिंदीमराठी


      Forgot password?
Use app×