हिंदी

∫ X ( X 2 − a 2 ) ( X 2 − B 2 ) D X - Mathematics

Advertisements
Advertisements

प्रश्न

\[\int\frac{x}{\left( x^2 - a^2 \right) \left( x^2 - b^2 \right)} dx\]
योग
Advertisements

उत्तर

We have,

\[I = \int\frac{x dx}{\left( x^2 - a^2 \right) \left( x^2 - b^2 \right)}\]

Putting `x^2 = t`

\[ \Rightarrow 2x\ dx = dt\]

\[ \Rightarrow x\ dx = \frac{dt}{2}\]

\[ \therefore I = \frac{1}{2}\int\frac{dt}{\left( t - a^2 \right) \left( t - b^2 \right)}\]

\[\text{Let }\frac{1}{\left( t - a^2 \right) \left( t - b^2 \right)} = \frac{A}{t - a^2} + \frac{B}{t - b^2}\]

\[ \Rightarrow \frac{1}{\left( t - a^2 \right) \left( t - b^2 \right)} = \frac{A \left( t - b^2 \right) + B \left( t - a^2 \right)}{\left( t - a^2 \right) \left( t - b^2 \right)}\]

\[ \Rightarrow 1 = A \left( t - b^2 \right) + B \left( t - a^2 \right)\]

Putting `t = b^2`

\[1 = A \times 0 + B \left( b^2 - a^2 \right)\]

\[ \Rightarrow B = \frac{1}{b^2 - a^2}\]

Putting `t = a^2`

\[1 = A \left( a^2 - b^2 \right) + B \times 0\]

\[ \Rightarrow A = \frac{1}{a^2 - b^2}\]

\[I = \frac{1}{2}\int\frac{dt}{\left( t - a^2 \right) \left( t - b^2 \right)}\]

\[ = \frac{1}{2 \left( a^2 - b^2 \right)}\int\frac{dt}{t - a^2} + \frac{1}{2 \left( b^2 - a^2 \right)}\int\frac{dt}{t - b^2}\]

\[ = \frac{1}{2 \left( a^2 - b^2 \right)} \log \left| t - a^2 \right| + \frac{1}{2 \left( b^2 - a^2 \right)} \log \left| t - b^2 \right| + C\]

\[ = \frac{1}{2 \left( a^2 - b^2 \right)} \left[ \log \left| t - a^2 \right| - \log \left| t - b^2 \right| \right] + C\]

\[ = \frac{1}{2 \left( a^2 - b^2 \right)} \left[ \log \left| \frac{t - a^2}{t - b^2} \right| \right] + C\]

\[ = \frac{1}{2 \left( a^2 - b^2 \right)} \log \left| \frac{x^2 - a^2}{x^2 - b^2} \right| + C\]

shaalaa.com
  क्या इस प्रश्न या उत्तर में कोई त्रुटि है?
अध्याय 19: Indefinite Integrals - Exercise 19.30 [पृष्ठ १७७]

APPEARS IN

आरडी शर्मा Mathematics [English] Class 12
अध्याय 19 Indefinite Integrals
Exercise 19.30 | Q 24 | पृष्ठ १७७

वीडियो ट्यूटोरियलVIEW ALL [1]

संबंधित प्रश्न

\[\int\frac{\left( 1 + \sqrt{x} \right)^2}{\sqrt{x}} dx\]

\[\int \tan^{- 1} \left( \frac{\sin 2x}{1 + \cos 2x} \right) dx\]

\[\int \cot^{- 1} \left( \frac{\sin 2x}{1 - \cos 2x} \right) dx\]

\[\int \sin^{- 1} \left( \frac{2 \tan x}{1 + \tan^2 x} \right) dx\]

\[\int\frac{1}{\sqrt{x + 1} + \sqrt{x}} dx\]

` ∫  1/ {1+ cos   3x}  ` dx


\[\int \left( e^x + 1 \right)^2 e^x dx\]

\[\int x^3 \cos x^4 dx\]

` ∫   e^{m   sin ^-1  x}/ \sqrt{1-x^2}  ` dx

 


\[\int\frac{\sin \left( \tan^{- 1} x \right)}{1 + x^2} dx\]

\[\int\frac{x + \sqrt{x + 1}}{x + 2} dx\]

` ∫  sec^6   x  tan    x   dx `

\[\int\frac{x}{x^4 - x^2 + 1} dx\]

\[\int\frac{1}{\sqrt{16 - 6x - x^2}} dx\]

\[\int\frac{\sin x - \cos x}{\sqrt{\sin 2x}} dx\]

\[\int\frac{\left( 3\sin x - 2 \right)\cos x}{13 - \cos^2 x - 7\sin x}dx\]

\[\int\frac{x}{\sqrt{x^2 + 6x + 10}} \text{ dx }\]

\[\int\frac{2 \sin x + 3 \cos x}{3 \sin x + 4 \cos x} dx\]

\[\int\frac{2 \tan x + 3}{3 \tan x + 4} \text{ dx }\]

\[\int\frac{4 \sin x + 5 \cos x}{5 \sin x + 4 \cos x} \text{ dx }\]

\[\int x e^{2x} \text{ dx }\]

\[\int x\ {cosec}^2 \text{ x }\ \text{ dx }\]


\[\int x^2 \sin^2 x\ dx\]

\[\int \sin^{- 1} \left( \frac{2x}{1 + x^2} \right) \text{ dx }\]

\[\int x^2 \sin^{- 1} x\ dx\]

\[\int x \sin x \cos 2x\ dx\]

\[\int\frac{x^2 \sin^{- 1} x}{\left( 1 - x^2 \right)^{3/2}} \text{ dx }\]

\[\int\frac{1}{x\left[ 6 \left( \log x \right)^2 + 7 \log x + 2 \right]} dx\]

\[\int\frac{2 x^2 + 7x - 3}{x^2 \left( 2x + 1 \right)} dx\]

\[\int\frac{1}{x^4 + x^2 + 1} \text{ dx }\]

\[\int\frac{x}{\left( x^2 + 4 \right) \sqrt{x^2 + 1}} \text{ dx }\]

If \[\int\frac{\sin^8 x - \cos^8 x}{1 - 2 \sin^2 x \cos^2 x} dx\]


If `int(2x^(1/2))/(x^2)  dx = k  .  2^(1/x) + C`, then k is equal to ______.


\[\int\frac{1}{\sqrt{x} + \sqrt{x + 1}}  \text{ dx }\]


\[\int\frac{\left( \sin^{- 1} x \right)^3}{\sqrt{1 - x^2}} \text{ dx }\]

\[\int \sin^5 x\ dx\]

\[\int \sec^6 x\ dx\]

\[\int\frac{1}{x \sqrt{1 + x^n}} \text{ dx}\]

\[\int \sin^{- 1} \left( 3x - 4 x^3 \right) \text{ dx}\]

Find :  \[\int\frac{e^x}{\left( 2 + e^x \right)\left( 4 + e^{2x} \right)}dx.\] 

 


Share
Notifications

Englishहिंदीमराठी


      Forgot password?
Use app×