हिंदी

∫ X ( X 2 − a 2 ) ( X 2 − B 2 ) D X - Mathematics

Advertisements
Advertisements

प्रश्न

\[\int\frac{x}{\left( x^2 - a^2 \right) \left( x^2 - b^2 \right)} dx\]
योग
Advertisements

उत्तर

We have,

\[I = \int\frac{x dx}{\left( x^2 - a^2 \right) \left( x^2 - b^2 \right)}\]

Putting `x^2 = t`

\[ \Rightarrow 2x\ dx = dt\]

\[ \Rightarrow x\ dx = \frac{dt}{2}\]

\[ \therefore I = \frac{1}{2}\int\frac{dt}{\left( t - a^2 \right) \left( t - b^2 \right)}\]

\[\text{Let }\frac{1}{\left( t - a^2 \right) \left( t - b^2 \right)} = \frac{A}{t - a^2} + \frac{B}{t - b^2}\]

\[ \Rightarrow \frac{1}{\left( t - a^2 \right) \left( t - b^2 \right)} = \frac{A \left( t - b^2 \right) + B \left( t - a^2 \right)}{\left( t - a^2 \right) \left( t - b^2 \right)}\]

\[ \Rightarrow 1 = A \left( t - b^2 \right) + B \left( t - a^2 \right)\]

Putting `t = b^2`

\[1 = A \times 0 + B \left( b^2 - a^2 \right)\]

\[ \Rightarrow B = \frac{1}{b^2 - a^2}\]

Putting `t = a^2`

\[1 = A \left( a^2 - b^2 \right) + B \times 0\]

\[ \Rightarrow A = \frac{1}{a^2 - b^2}\]

\[I = \frac{1}{2}\int\frac{dt}{\left( t - a^2 \right) \left( t - b^2 \right)}\]

\[ = \frac{1}{2 \left( a^2 - b^2 \right)}\int\frac{dt}{t - a^2} + \frac{1}{2 \left( b^2 - a^2 \right)}\int\frac{dt}{t - b^2}\]

\[ = \frac{1}{2 \left( a^2 - b^2 \right)} \log \left| t - a^2 \right| + \frac{1}{2 \left( b^2 - a^2 \right)} \log \left| t - b^2 \right| + C\]

\[ = \frac{1}{2 \left( a^2 - b^2 \right)} \left[ \log \left| t - a^2 \right| - \log \left| t - b^2 \right| \right] + C\]

\[ = \frac{1}{2 \left( a^2 - b^2 \right)} \left[ \log \left| \frac{t - a^2}{t - b^2} \right| \right] + C\]

\[ = \frac{1}{2 \left( a^2 - b^2 \right)} \log \left| \frac{x^2 - a^2}{x^2 - b^2} \right| + C\]

shaalaa.com
  क्या इस प्रश्न या उत्तर में कोई त्रुटि है?
अध्याय 19: Indefinite Integrals - Exercise 19.30 [पृष्ठ १७७]

APPEARS IN

आरडी शर्मा Mathematics [English] Class 12
अध्याय 19 Indefinite Integrals
Exercise 19.30 | Q 24 | पृष्ठ १७७

वीडियो ट्यूटोरियलVIEW ALL [1]

संबंधित प्रश्न

\[\int\left( x^e + e^x + e^e \right) dx\]

\[\int\sqrt{x}\left( x^3 - \frac{2}{x} \right) dx\]

\[\int \left( \tan x + \cot x \right)^2 dx\]

\[\int\frac{1}{\sqrt{x + 3} - \sqrt{x + 2}} dx\]

\[\int\text{sin mx }\text{cos nx dx m }\neq n\]

Integrate the following integrals:

\[\int\text{sin 2x  sin 4x    sin 6x  dx} \]

\[\int\frac{1}{\sqrt{1 - \cos 2x}} dx\]

\[\int\frac{\text{sin} \left( x - \alpha \right)}{\text{sin }\left( x + \alpha \right)} dx\]

\[\int\frac{\cos x}{2 + 3 \sin x} dx\]

\[\int x^3 \sin x^4 dx\]

\[\int\frac{\left( x + 1 \right) e^x}{\cos^2 \left( x e^x \right)} dx\]

\[\int\frac{x^4 + 1}{x^2 + 1} dx\]

\[\int\frac{\cos x}{\sqrt{4 - \sin^2 x}} dx\]

`  ∫ \sqrt{"cosec x"- 1}  dx `

\[\int\frac{1}{4 + 3 \tan x} dx\]

\[\int x e^{2x} \text{ dx }\]

\[\int\frac{\log x}{x^n}\text{  dx }\]

\[\int \sin^{- 1} \sqrt{\frac{x}{a + x}} \text{ dx }\]

\[\int\left( x + 1 \right) \sqrt{x^2 - x + 1} \text{ dx}\]

\[\int\left( x + 2 \right) \sqrt{x^2 + x + 1} \text{  dx }\]

\[\int x\sqrt{x^2 + x} \text{  dx }\]

\[\int\frac{dx}{\left( x^2 + 1 \right) \left( x^2 + 4 \right)}\]

\[\int\frac{x + 1}{x \left( 1 + x e^x \right)} dx\]

\[\int\frac{4 x^4 + 3}{\left( x^2 + 2 \right) \left( x^2 + 3 \right) \left( x^2 + 4 \right)} dx\]

\[\int\sqrt{\cot \text{θ} d  } \text{ θ}\]

\[\int\frac{\left( x - 1 \right)^2}{x^4 + x^2 + 1} \text{ dx}\]

\[\int\frac{1}{\left( x - 1 \right) \sqrt{x^2 + 1}} \text{ dx }\]

\[\int\frac{1}{\left( 1 + x^2 \right) \sqrt{1 - x^2}} \text{ dx }\]

\[\int\frac{1}{\cos x + \sqrt{3} \sin x} \text{ dx } \] is equal to

The primitive of the function \[f\left( x \right) = \left( 1 - \frac{1}{x^2} \right) a^{x + \frac{1}{x}} , a > 0\text{ is}\]


\[\int x \sin^5 x^2 \cos x^2 dx\]

\[\int\frac{1}{\sqrt{3 - 2x - x^2}} \text{ dx}\]

\[\int\sqrt{x^2 - a^2} \text{ dx}\]

\[\int\frac{1}{x\sqrt{1 + x^3}} \text{ dx}\]

\[\int \sin^{- 1} \sqrt{x}\ dx\]

\[\int \left( \sin^{- 1} x \right)^3 dx\]

\[\int \cos^{- 1} \left( 1 - 2 x^2 \right) \text{ dx }\]

\[\int\frac{\sqrt{1 - \sin x}}{1 + \cos x} e^{- x/2} \text{ dx}\]

\[\int\frac{\cos^7 x}{\sin x} dx\]

Share
Notifications

Englishहिंदीमराठी


      Forgot password?
Use app×