हिंदी

∫ 1 √ 3 Sin X + Cos X D X - Mathematics

Advertisements
Advertisements

प्रश्न

\[\int\frac{1}{\sqrt{3} \sin x + \cos x} dx\]
योग
Advertisements

उत्तर

\[\text{ Let I } = \int \frac{dx}{\sqrt{3} \sin x + \cos x}\]
\[\text{ Putting sin x } = \frac{2 \tan \frac{x}{2}}{1 + \tan^2 \frac{x}{2}} \text{ and cos x} = \frac{1 - \tan^2 \frac{x}{2}}{1 + \tan^2 \frac{x}{2}}\]
\[ \Rightarrow I = \int \frac{1}{\sqrt{3}\frac{2 \tan \frac{x}{2}}{1 + \tan^2 \frac{x}{2}} + \frac{1 - \tan^2 \frac{x}{2}}{1 + \tan^2 \frac{x}{2}}}dx\]
\[ = \int \frac{1 + \tan^2 \frac{x}{2}}{2\sqrt{3} \tan \frac{x}{2} + 1 - \tan^2 \frac{x}{2}}dx\]
\[ = \int\frac{\sec^2 \frac{x}{2}}{- \tan^2 \frac{x}{2} + 2\sqrt{3} \tan \frac{x}{2} + 1}dx\]

\[\text{ Let tan} \frac{x}{2} = t\]
\[ \Rightarrow \frac{1}{2} \sec^2 \frac{x}{2}dx = dt\]
\[ \Rightarrow \sec^2 \frac{x}{2}dx = 2dt\]
\[ \therefore I = 2\int \frac{dt}{- t^2 + 2\sqrt{3}t + 1}\]
\[ = - 2\int \frac{dt}{t^2 - 2\sqrt{3}t - 1}\]
\[ = - 2\int\frac{dt}{t^2 - 2\sqrt{3}t + \left( \sqrt{3} \right)^2 - \left( \sqrt{3} \right)^2 - 1}\]
\[ = - 2\int \frac{dt}{\left( t - \sqrt{3} \right)^2 - \left( 2 \right)^2}\]
\[ = - \frac{2}{2 \times 2}\text{ log }\left| \frac{t - \sqrt{3} - 2}{t - \sqrt{3} + 2} \right| + C\]

\[= - \frac{1}{2}\text{ log}\left| \frac{\tan\frac{x}{2} - 2 - \sqrt{3}}{\tan\frac{x}{2} + 2 - \sqrt{3}} \right| + C\]
\[ = \frac{1}{2}\text{ log}\left| \frac{\tan\frac{x}{2} + 2 - \sqrt{3}}{\tan\frac{x}{2} + 2 - \sqrt{3}} \right| + C\]

shaalaa.com
  क्या इस प्रश्न या उत्तर में कोई त्रुटि है?
अध्याय 19: Indefinite Integrals - Exercise 19.23 [पृष्ठ ११७]

APPEARS IN

आरडी शर्मा Mathematics [English] Class 12
अध्याय 19 Indefinite Integrals
Exercise 19.23 | Q 13 | पृष्ठ ११७

वीडियो ट्यूटोरियलVIEW ALL [1]

संबंधित प्रश्न

\[\int\sqrt{x}\left( x^3 - \frac{2}{x} \right) dx\]

\[\int\left( x + 2 \right) \sqrt{3x + 5}  \text{dx} \]

\[\int \sin^2 \frac{x}{2} dx\]

\[\int\frac{\sin 2x}{\sin \left( x - \frac{\pi}{6} \right) \sin \left( x + \frac{\pi}{6} \right)} dx\]

\[\int \cot^5 \text{ x } {cosec}^4 x\text{ dx }\]

\[\int \sin^4 x \cos^3 x \text{ dx }\]

\[\int\frac{1}{\sqrt{\left( 2 - x \right)^2 + 1}} dx\]

\[\int\frac{1}{2 x^2 - x - 1} dx\]

\[\int\frac{e^{3x}}{4 e^{6x} - 9} dx\]

\[\int\frac{1}{\sqrt{5 - 4x - 2 x^2}} dx\]

\[\int\frac{\sin 8x}{\sqrt{9 + \sin^4 4x}} dx\]

` ∫  {x-3} /{ x^2 + 2x - 4 } dx `


\[\int\frac{x^2 + x - 1}{x^2 + x - 6}\text{  dx }\]

\[\int\frac{\left( 1 - x^2 \right)}{x \left( 1 - 2x \right)} \text
{dx\]

\[\int\frac{2x + 3}{\sqrt{x^2 + 4x + 5}} \text{ dx }\]

\[\int\frac{1}{1 - \cot x} dx\]

\[\int\frac{1}{1 - \tan x} \text{ dx }\]

`int"x"^"n"."log"  "x"  "dx"`

\[\int\frac{\log x}{x^n}\text{  dx }\]

\[\int \sin^{- 1} \sqrt{\frac{x}{a + x}} \text{ dx }\]

\[\int e^x \left( \cot x - {cosec}^2 x \right) dx\]

\[\int e^x \left( \cot x + \log \sin x \right) dx\]

\[\int e^x \left( \log x + \frac{1}{x} \right) dx\]

\[\int\frac{x^2 + x - 1}{x^2 + x - 6} dx\]

\[\int\frac{1}{x \log x \left( 2 + \log x \right)} dx\]

\[\int\frac{x}{\left( x^2 - a^2 \right) \left( x^2 - b^2 \right)} dx\]

\[\int\frac{x^3 - 1}{x^3 + x} dx\]

\[\int\frac{3}{\left( 1 - x \right) \left( 1 + x^2 \right)} dx\]

\[\int\frac{1}{\sin x \left( 3 + 2 \cos x \right)} dx\]

\[\int\left( x - 1 \right) e^{- x} dx\] is equal to

\[\int\frac{1}{7 + 5 \cos x} dx =\]

\[\int x \sin^5 x^2 \cos x^2 dx\]

\[\int\frac{1}{\sqrt{x^2 + a^2}} \text{ dx }\]

\[\int\frac{6x + 5}{\sqrt{6 + x - 2 x^2}} \text{ dx}\]

\[\int\sqrt{1 + 2x - 3 x^2}\text{  dx } \]

\[\int\frac{e^{m \tan^{- 1} x}}{\left( 1 + x^2 \right)^{3/2}} \text{ dx}\]

\[\int\sqrt{\frac{1 - \sqrt{x}}{1 + \sqrt{x}}} \text{ dx}\]

Share
Notifications

Englishहिंदीमराठी


      Forgot password?
Use app×