हिंदी

∫ 3 X + 1 √ 5 − 2 X − X 2 D X - Mathematics

Advertisements
Advertisements

प्रश्न

\[\int\frac{3x + 1}{\sqrt{5 - 2x - x^2}} \text{ dx }\]
योग
Advertisements

उत्तर

\[\text{ Let I }= \int\frac{\left( 3x + 1 \right) dx}{\sqrt{5 - 2x - x^2}}\]
\[\text{ Consider,} \]
\[3x + 1 = A \frac{d}{dx} \left( 5 - 2x - x^2 \right) + B\]
\[ \Rightarrow 3x + 1 = A \left( - 2 - 2x \right) + B\]
\[ \Rightarrow 3x + 1 = \left( - 2A \right) x + \left( - 2A + B \right)\]
\[\text{Equating Coefficients of like terms}\]
\[ - 2A = 3\]
\[ \Rightarrow A = - \frac{3}{2}\]
\[\text{ And }\]
\[ - 2A + B = 1\]
\[ \Rightarrow - 2 \times - \frac{3}{2} + B = 1\]
\[ \Rightarrow B = - 2\]
\[ \therefore I = \int\left[ \frac{- \frac{3}{2} \left( - 2 - 2x \right) - 2}{\sqrt{5 - 2x - x^2}} \right] dx\]
\[ = - \frac{3}{2}\int\frac{\left( - 2 - 2x \right) dx}{\sqrt{5 - 2x - x^2}} - 2\int\frac{dx}{\sqrt{5 - 2x - x^2}}\]
\[ = - \frac{3}{2}\int\frac{\left( - 2 - 2x \right) dx}{\sqrt{5 - 2x - x^2}} - 2\int\frac{dx}{\sqrt{5 - \left( x^2 + 2x \right)}}\]
\[ = - \frac{3}{2}\int\frac{\left( - 2 - 2x \right) dx}{\sqrt{5 - 2x - x^2}} - 2\int\frac{dx}{\sqrt{5 - \left( x^2 + 2x + 1 - 1 \right)}}\]
\[ = - \frac{3}{2}\int\frac{\left( - 2 - 2x \right) dx}{\sqrt{5 - 2x - x^2}} - 2 \int\frac{dx}{\sqrt{6 - \left( x + 1 \right)^2}}\]
\[ = - \frac{3}{2}\int\frac{\left( - 2 - 2x \right) dx}{\sqrt{5 - 2x - x^2}} - 2\int\frac{dx}{\sqrt{\left( \sqrt{6} \right)^2 - \left( x + 1 \right)^2}}\]
\[\text{ Putting, }5 - 2x - x^2 = t\]
\[ \Rightarrow \left( - 2 - 2x \right) dx = dt\]
\[\text{ Then, }\]
\[I = - \frac{3}{2}\int\frac{dt}{\sqrt{t}} - 2 \sin^{- 1} \left( \frac{x + 1}{\sqrt{6}} \right) + C_1 \]
\[ = - \frac{3}{2} \times 2\sqrt{t} - 2 \sin^{- 1} \left( \frac{x + 1}{\sqrt{6}} \right) + C\]
\[ = - 3\sqrt{5 - 2x - x^2} - 2 \sin^{- 1} \left( \frac{x + 1}{\sqrt{6}} \right) + C\]

shaalaa.com
  क्या इस प्रश्न या उत्तर में कोई त्रुटि है?
अध्याय 19: Indefinite Integrals - Exercise 19.21 [पृष्ठ ११०]

APPEARS IN

आरडी शर्मा Mathematics [English] Class 12
अध्याय 19 Indefinite Integrals
Exercise 19.21 | Q 13 | पृष्ठ ११०

वीडियो ट्यूटोरियलVIEW ALL [1]

संबंधित प्रश्न

\[\int\frac{\left( x + 1 \right)\left( x - 2 \right)}{\sqrt{x}} dx\]

\[\int \left( 3x + 4 \right)^2 dx\]

\[\int\frac{1 + \cos x}{1 - \cos x} dx\]

\[\int\frac{1 + \cos 4x}{\cot x - \tan x} dx\]

`∫     cos ^4  2x   dx `


\[\int\frac{\tan x}{\sqrt{\cos x}} dx\]

\[\int\frac{\left( x + 1 \right) e^x}{\cos^2 \left( x e^x \right)} dx\]

` ∫  sec^6   x  tan    x   dx `

\[\int\frac{x^2 - 1}{x^2 + 4} dx\]

\[\int\frac{1}{\sqrt{8 + 3x - x^2}} dx\]

\[\int\frac{1}{\sqrt{5 x^2 - 2x}} dx\]

\[\int\frac{2x + 5}{x^2 - x - 2} \text{ dx }\]

\[\int\frac{\left( 3 \sin x - 2 \right) \cos x}{5 - \cos^2 x - 4 \sin x} dx\]

\[\int\frac{x + 2}{\sqrt{x^2 + 2x - 1}} \text{ dx }\]

\[\int\frac{2x + 3}{\sqrt{x^2 + 4x + 5}} \text{ dx }\]

\[\int\frac{4 \sin x + 5 \cos x}{5 \sin x + 4 \cos x} \text{ dx }\]

\[\int x \text{ sin 2x dx }\]

\[\int x^2 \sin^2 x\ dx\]

\[\int \left( \log x \right)^2 \cdot x\ dx\]

\[\int \sin^{- 1} \left( 3x - 4 x^3 \right) \text{ dx }\]

\[\int \tan^{- 1} \left( \frac{2x}{1 - x^2} \right) \text{ dx }\]

\[\int\sqrt{2x - x^2} \text{ dx}\]

\[\int\left( 2x - 5 \right) \sqrt{2 + 3x - x^2} \text{  dx }\]

\[\int\frac{2x + 1}{\left( x + 1 \right) \left( x - 2 \right)} dx\]

\[\int\frac{x}{\left( x^2 - a^2 \right) \left( x^2 - b^2 \right)} dx\]

\[\int\frac{x^2 + x - 1}{\left( x + 1 \right)^2 \left( x + 2 \right)} dx\]

\[\int\frac{1}{\left( x^2 + 1 \right) \sqrt{x}} \text{ dx }\]

\[\int\frac{1}{\left( x - 1 \right) \sqrt{x^2 + 1}} \text{ dx }\]

If \[\int\frac{\cos 8x + 1}{\tan 2x - \cot 2x} dx\]


If \[\int\frac{\sin^8 x - \cos^8 x}{1 - 2 \sin^2 x \cos^2 x} dx\]


\[\int\frac{1}{e^x + e^{- x}} dx\]

\[\int \tan^4 x\ dx\]

\[\int\frac{1}{a + b \tan x} \text{ dx }\]

\[\int\frac{1}{5 - 4 \sin x} \text{ dx }\]

\[\int \sec^4 x\ dx\]


\[\int x\sqrt{1 + x - x^2}\text{  dx }\]

\[\int\frac{\sin x + \cos x}{\sin^4 x + \cos^4 x} \text{ dx }\]

\[\int e^x \frac{\left( 1 - x \right)^2}{\left( 1 + x^2 \right)^2} \text{ dx }\]

\[\int\frac{1}{\left( x^2 + 2 \right) \left( x^2 + 5 \right)} \text{ dx}\]

Find : \[\int\frac{dx}{\sqrt{3 - 2x - x^2}}\] .


Share
Notifications

Englishहिंदीमराठी


      Forgot password?
Use app×