हिंदी

∫ 3 X + 1 √ 5 − 2 X − X 2 D X - Mathematics

Advertisements
Advertisements

प्रश्न

\[\int\frac{3x + 1}{\sqrt{5 - 2x - x^2}} \text{ dx }\]
योग
Advertisements

उत्तर

\[\text{ Let I }= \int\frac{\left( 3x + 1 \right) dx}{\sqrt{5 - 2x - x^2}}\]
\[\text{ Consider,} \]
\[3x + 1 = A \frac{d}{dx} \left( 5 - 2x - x^2 \right) + B\]
\[ \Rightarrow 3x + 1 = A \left( - 2 - 2x \right) + B\]
\[ \Rightarrow 3x + 1 = \left( - 2A \right) x + \left( - 2A + B \right)\]
\[\text{Equating Coefficients of like terms}\]
\[ - 2A = 3\]
\[ \Rightarrow A = - \frac{3}{2}\]
\[\text{ And }\]
\[ - 2A + B = 1\]
\[ \Rightarrow - 2 \times - \frac{3}{2} + B = 1\]
\[ \Rightarrow B = - 2\]
\[ \therefore I = \int\left[ \frac{- \frac{3}{2} \left( - 2 - 2x \right) - 2}{\sqrt{5 - 2x - x^2}} \right] dx\]
\[ = - \frac{3}{2}\int\frac{\left( - 2 - 2x \right) dx}{\sqrt{5 - 2x - x^2}} - 2\int\frac{dx}{\sqrt{5 - 2x - x^2}}\]
\[ = - \frac{3}{2}\int\frac{\left( - 2 - 2x \right) dx}{\sqrt{5 - 2x - x^2}} - 2\int\frac{dx}{\sqrt{5 - \left( x^2 + 2x \right)}}\]
\[ = - \frac{3}{2}\int\frac{\left( - 2 - 2x \right) dx}{\sqrt{5 - 2x - x^2}} - 2\int\frac{dx}{\sqrt{5 - \left( x^2 + 2x + 1 - 1 \right)}}\]
\[ = - \frac{3}{2}\int\frac{\left( - 2 - 2x \right) dx}{\sqrt{5 - 2x - x^2}} - 2 \int\frac{dx}{\sqrt{6 - \left( x + 1 \right)^2}}\]
\[ = - \frac{3}{2}\int\frac{\left( - 2 - 2x \right) dx}{\sqrt{5 - 2x - x^2}} - 2\int\frac{dx}{\sqrt{\left( \sqrt{6} \right)^2 - \left( x + 1 \right)^2}}\]
\[\text{ Putting, }5 - 2x - x^2 = t\]
\[ \Rightarrow \left( - 2 - 2x \right) dx = dt\]
\[\text{ Then, }\]
\[I = - \frac{3}{2}\int\frac{dt}{\sqrt{t}} - 2 \sin^{- 1} \left( \frac{x + 1}{\sqrt{6}} \right) + C_1 \]
\[ = - \frac{3}{2} \times 2\sqrt{t} - 2 \sin^{- 1} \left( \frac{x + 1}{\sqrt{6}} \right) + C\]
\[ = - 3\sqrt{5 - 2x - x^2} - 2 \sin^{- 1} \left( \frac{x + 1}{\sqrt{6}} \right) + C\]

shaalaa.com
  क्या इस प्रश्न या उत्तर में कोई त्रुटि है?
अध्याय 19: Indefinite Integrals - Exercise 19.21 [पृष्ठ ११०]

APPEARS IN

आरडी शर्मा Mathematics [English] Class 12
अध्याय 19 Indefinite Integrals
Exercise 19.21 | Q 13 | पृष्ठ ११०

वीडियो ट्यूटोरियलVIEW ALL [1]

संबंधित प्रश्न

\[\int \left( \sqrt{x} - \frac{1}{\sqrt{x}} \right)^2 dx\]

\[\int \left( 3x + 4 \right)^2 dx\]

If f' (x) = a sin x + b cos x and f' (0) = 4, f(0) = 3, f

\[\left( \frac{\pi}{2} \right)\] = 5, find f(x)
 

\[\int\sqrt{\frac{1 + \cos 2x}{1 - \cos 2x}} dx\]

\[\int\frac{1}{x (3 + \log x)} dx\]

\[\int\frac{2 \cos 2x + \sec^2 x}{\sin 2x + \tan x - 5} dx\]

\[\int \tan^{3/2} x \sec^2 \text{x dx}\]

\[\int\frac{\sin 2x}{\left( a + b \cos 2x \right)^2} dx\]

\[\int\sqrt {e^x- 1}  \text{dx}\] 

` ∫  tan^5 x   sec ^4 x   dx `

\[\int \sin^4 x \cos^3 x \text{ dx }\]

\[\int \sin^5 x \cos x \text{ dx }\]

\[\int\frac{1}{\sin^4 x \cos^2 x} dx\]

\[\int\frac{1}{\sin^3 x \cos^5 x} dx\]

\[\int\frac{1}{a^2 - b^2 x^2} dx\]

\[\int\frac{3 x^5}{1 + x^{12}} dx\]

\[\int\frac{\left( 3 \sin x - 2 \right) \cos x}{5 - \cos^2 x - 4 \sin x} dx\]

\[\int\frac{\left( 3\sin x - 2 \right)\cos x}{13 - \cos^2 x - 7\sin x}dx\]

\[\int\frac{x^3 + x^2 + 2x + 1}{x^2 - x + 1}\text{ dx }\]

\[\int\frac{1}{5 - 4 \sin x} \text{ dx }\]

\[\int\frac{3 + 2 \cos x + 4 \sin x}{2 \sin x + \cos x + 3} \text{ dx }\]

\[\int x \cos x\ dx\]

\[\int \sin^{- 1} \left( \frac{2x}{1 + x^2} \right) \text{ dx }\]

\[\int \tan^{- 1} \left( \sqrt{x} \right) \text{dx }\]

\[\int e^x \left( \cot x - {cosec}^2 x \right) dx\]

\[\int e^x \left( \frac{x - 1}{2 x^2} \right) dx\]

\[\int x\sqrt{x^4 + 1} \text{ dx}\]

\[\int\frac{x^2 + 1}{\left( 2x + 1 \right) \left( x^2 - 1 \right)} dx\]

\[\int\frac{\cos x}{\left( 1 - \sin x \right)^3 \left( 2 + \sin x \right)} dx\]

\[\int\frac{1}{\left( x^2 + 1 \right) \left( x^2 + 2 \right)} dx\]

\[\int\frac{4 x^4 + 3}{\left( x^2 + 2 \right) \left( x^2 + 3 \right) \left( x^2 + 4 \right)} dx\]

\[\int\frac{x^2 - 3x + 1}{x^4 + x^2 + 1} \text{ dx }\]

\[\int\frac{x^9}{\left( 4 x^2 + 1 \right)^6}dx\]  is equal to 

\[\int\frac{1 - x^4}{1 - x} \text{ dx }\]


\[\int\frac{1}{3 x^2 + 13x - 10} \text{ dx }\]

\[\int\frac{1}{\sin x \left( 2 + 3 \cos x \right)} \text{ dx }\]

\[\int\frac{1 + \sin x}{\sin x \left( 1 + \cos x \right)} \text{ dx }\]


\[\int\sqrt{1 + 2x - 3 x^2}\text{  dx } \]

\[\int\frac{\log \left( \log x \right)}{x} \text{ dx}\]

\[\int\frac{1}{1 + x + x^2 + x^3} \text{ dx }\]

Share
Notifications

Englishहिंदीमराठी


      Forgot password?
Use app×