हिंदी

∫ X 3 + X 2 + 2 X + 1 X 2 − X + 1 D X - Mathematics

Advertisements
Advertisements

प्रश्न

\[\int\frac{x^3 + x^2 + 2x + 1}{x^2 - x + 1}\text{ dx }\]
योग
Advertisements

उत्तर

\[\text{ Let } I = \int\left( \frac{x^3 + x^2 + 2x + 1}{x^2 - x + 1} \right) dx\]

\[\text{ Therefore }, \]
\[\frac{x^3 + x^2 + 2x + 1}{x^2 - x + 1} = x + 2 + \frac{3x - 1}{x^2 - x + 1} . . . . . \left( 1 \right)\]
\[\text{ Let }\]
\[3x - 1 = A\frac{d}{dx} \left( x^2 - x + 1 \right) + B\]
\[3x - 1 = A \left( 2x - 1 \right) + B\]
\[3x - 1 = \left( 2A \right) x + B - A\]
\[ \text{Equating  Coefficients  of  like } terms\]
\[2A = 3\]
\[A = \frac{3}{2}\]
\[B - A = - 1\]
\[B - \frac{3}{2} = - 1\]
\[B = \frac{1}{2}\]
\[\int\left( \frac{x^3 + x^2 + 2x + 1}{x^2 - x + 1} \right) dx = \int\left( x + 2 \right) dx + \int\left( \frac{\frac{3}{2} \left( 2x - 1 \right) + \frac{1}{2}}{x^2 - x + 1} \right) dx\]


\[ = \int\left( x + 2 \right) dx + \frac{3}{2} \int\left( \frac{2x - 1}{x^2 - x + 1} \right) dx + \frac{1}{2}\int\frac{dx}{x^2 - x + 1}\]
\[ = \int\left( x + 2 \right) dx + \frac{3}{2}\int\frac{\left( 2x - 1 \right) dx}{x^2 - x + 1} + \frac{1}{2}\int\frac{dx}{x^2 - x + \frac{1}{4} - \frac{1}{4} + 1}\]
\[ = \int\left( x + 2 \right) dx + \frac{3}{2}\int\frac{\left( 2x - 1 \right) dx}{x^2 - x + 1} + \frac{1}{2}\int\frac{dx}{\left( x - \frac{1}{2} \right)^2 + \left( \frac{\sqrt{3}}{2} \right)^2}\]
\[ = \frac{x^2}{2} + 2x + \frac{3}{2} \text{ log }\left| x^2 - x + 1 \right| + \frac{1}{2} \times \frac{2}{\sqrt{3}} \tan^{- 1} \left( \frac{x - \frac{1}{2}}{\frac{\sqrt{3}}{2}} \right) + C\]
\[ = \frac{x^2}{2} + 2x + \frac{3}{2} \text{ log } \left| x^2 - x + 1 \right| + \frac{1}{\sqrt{3}} \tan^{- 1} \left( \frac{2x - 1}{\sqrt{3}} \right) + C\]

shaalaa.com
  क्या इस प्रश्न या उत्तर में कोई त्रुटि है?
अध्याय 19: Indefinite Integrals - Exercise 19.2 [पृष्ठ १०६]

APPEARS IN

आरडी शर्मा Mathematics [English] Class 12
अध्याय 19 Indefinite Integrals
Exercise 19.2 | Q 8 | पृष्ठ १०६

वीडियो ट्यूटोरियलVIEW ALL [1]

संबंधित प्रश्न

\[\int\left( x^e + e^x + e^e \right) dx\]

\[\int\frac{1}{\sqrt{x}}\left( 1 + \frac{1}{x} \right) dx\]

\[\int\frac{x^{- 1/3} + \sqrt{x} + 2}{\sqrt[3]{x}} dx\]

` ∫  {sin 2x} /{a cos^2  x  + b sin^2  x }  ` dx 


\[\int\frac{2x - 1}{\left( x - 1 \right)^2} dx\]

` ∫    \sqrt{tan x}     sec^4  x   dx `


` = ∫1/{sin^3 x cos^ 2x} dx`


\[\int\frac{1}{\sqrt{a^2 + b^2 x^2}} dx\]

\[\int\frac{1}{\sqrt{\left( 2 - x \right)^2 - 1}} dx\]

\[\int\frac{1}{1 + x - x^2}  \text{ dx }\]

\[\int\frac{e^x}{e^{2x} + 5 e^x + 6} dx\]

\[\int\frac{1}{\sqrt{5 - 4x - 2 x^2}} dx\]

\[\int\frac{\sin 2x}{\sqrt{\sin^4 x + 4 \sin^2 x - 2}} dx\]

\[\int\frac{\cos x}{\sqrt{4 - \sin^2 x}} dx\]

`  ∫ \sqrt{"cosec x"- 1}  dx `

\[\int\frac{\left( 3 \sin x - 2 \right) \cos x}{5 - \cos^2 x - 4 \sin x} dx\]

\[\int\frac{\left( 3\sin x - 2 \right)\cos x}{13 - \cos^2 x - 7\sin x}dx\]

\[\int\frac{1}{4 + 3 \tan x} dx\]

\[\int2 x^3 e^{x^2} dx\]

` ∫    sin x log  (\text{ cos x ) } dx  `

\[\int x^3 \tan^{- 1}\text{  x dx }\]

\[\int\frac{x^3 \sin^{- 1} x^2}{\sqrt{1 - x^4}} \text{ dx }\]

\[\int e^x \left[ \sec x + \log \left( \sec x + \tan x \right) \right] dx\]

\[\int\frac{3 + 4x - x^2}{\left( x + 2 \right) \left( x - 1 \right)} dx\]

\[\int\frac{1}{1 - \cos x - \sin x} dx =\]

\[\int\frac{e^x \left( 1 + x \right)}{\cos^2 \left( x e^x \right)} dx =\]

\[\int\frac{\sin^2 x}{\cos^4 x} dx =\]

\[\int \cot^5 x\ dx\]

\[\int\frac{1}{\sin^2 x + \sin 2x} \text{ dx }\]

\[\int\frac{1}{\sin x + \sin 2x} \text{ dx }\]

\[\int\frac{1}{5 - 4 \sin x} \text{ dx }\]

\[\int\sqrt{\frac{a + x}{x}}dx\]
 

\[\int \log_{10} x\ dx\]

\[\int x\sqrt{\frac{1 - x}{1 + x}} \text{ dx }\]

\[\int\frac{1}{x\sqrt{1 + x^3}} \text{ dx}\]

\[\int \tan^{- 1} \sqrt{\frac{1 - x}{1 + x}} \text{ dx }\]

\[\int \cos^{- 1} \left( 1 - 2 x^2 \right) \text{ dx }\]

\[\int e^x \frac{\left( 1 - x \right)^2}{\left( 1 + x^2 \right)^2} \text{ dx }\]

\[\int \left( e^x + 1 \right)^2 e^x dx\]


\[\int \sin^3  \left( 2x + 1 \right)  \text{dx}\]


Share
Notifications

Englishहिंदीमराठी


      Forgot password?
Use app×