हिंदी

∫ ( 3 Sin X − 2 ) Cos X 5 − Cos 2 X − 4 Sin X D X - Mathematics

Advertisements
Advertisements

प्रश्न

\[\int\frac{\left( 3 \sin x - 2 \right) \cos x}{5 - \cos^2 x - 4 \sin x} dx\]
योग
Advertisements

उत्तर

` ∫   {( 3 sin x -2 ) cos x   dx}/{5 cos^2 x -4 sin x} `
` ∫   {( 3 sin x -2 ) cos x   dx}/{5 -(1 - sin^2)-4 sin x} `
` ∫   {( 3 sin x -2 ) cos x   dx}/{sin^2 x -4  sin x + 4}`

`\text{ Let sin x }= t`
\[ \Rightarrow \text{ cos x dx} = dt\]
\[\int\frac{\left( 3t - 2 \right) dt}{t^2 - 4t + 4}\]
\[3t - 2 = A\frac{d}{dx}\left( t^2 - 4t + 4 \right) + B\]
\[3t - 2 = A \left( 2t - 4 \right) + B\]
\[3t - 2 = \left( 2 A \right) t + B - 4 A\]

Comparing the Coefficients of like powers of t

\[\text{ 2 A }= 3\]
\[A = \frac{3}{2}\]
\[\text{ B - 4  A }= - 2\]
\[B - 4 \times \frac{3}{2} = - 2\]
\[B = - 2 + 6\]
\[B = 4\]

\[3t - 2 = \frac{3}{2} \left( 2t - 4 \right) + 4\]
\[ \therefore \int\frac{\left( 3t - 2 \right) dt}{t^2 - 4t + 4}\]
\[ = \int\left( \frac{\frac{3}{2}\left( 2t - 4 \right) + 4}{t^2 - 4t + 4} \right)dt\]
\[ = \frac{3}{2}\int\left( \frac{2t - 4}{t^2 - 4t + 4} \right)dt + 4\int\frac{dt}{t^2 - 4t + 4}\]
`  =  3/2    I_1 + 4      I_2  . . . ( 1 )`
 Where
\[ I_1 = \int\frac{\left( 2t - 4 \right) dt}{t^2 - 4t + 4}, I_2 = \int\frac{dt}{t^2 - 4t + 4}\]
\[ I_1 = \int\frac{\left( 2t - 4 \right) dt}{t^2 - 4t + 4}\]
\[\text{ Let t }^2 - 4t + 4 = p\]
\[ \Rightarrow \left( 2t - 4 \right) dt = dp\]
\[ I_1 = \int\frac{\left( 2t - 4 \right) dt}{t^2 - 4t + 4}\]
\[ = \int\frac{dp}{p}\]
\[ = \text{ log }\left| p \right| + C_1 \]
\[ = \text{ log }\left| t^2 - 4t + 4 \right| + C_1 . . . \left( 2 \right)\]
\[ I_2 = \int\frac{dt}{t^2 - 4t + 4}\]
\[ I_2 = \int\frac{dt}{\left( t - 2 \right)^2}\]
\[ I_2 = \int \left( t - 2 \right)^{- 2} dt\]
\[ I_2 = \frac{\left( t - 2 \right)^{- 2 + 1}}{- 2 + 1} + C_2 \]
\[ I_2 = \frac{- 1}{t - 2} + C_2 . . . \left( 3 \right)\]
\[\text{ from }\left( 1 \right), \left( 2 \right) \text{ and }\left( 3 \right)\]
` ∫   {( 3 sin x -2 ) cos x   dx}/{5 cos^2 x -4 sin x} `
\[ = \frac{3}{2} \text{ log } \left| t^2 - 4t + 4 \right| + 4 \times \frac{- 1}{t - 2} + C_1 + C_2 \]
\[ = \frac{3}{2} \text{ log }\left| \sin^2 x - 4 \sin x + 4 \right| + \frac{4}{2 - t} + C \left( \text{ Where C }= C_1 + C_2 \right)\]
\[ = \frac{3}{2}\text{ log }\left| \left( \sin x - 2 \right)^2 \right| + \frac{4}{2 - \sin x} + C\]
\[ = \frac{3}{2} \times 2 \text{ log }\left| \sin x - 2 \right| + \frac{4}{2 - \sin x} + C\]
\[ = 3 \text{ log }\left| 2 - \sin x \right| + \frac{4}{2 - \sin x} + C\]

shaalaa.com
  क्या इस प्रश्न या उत्तर में कोई त्रुटि है?
अध्याय 19: Indefinite Integrals - Exercise 19.19 [पृष्ठ १०४]

APPEARS IN

आरडी शर्मा Mathematics [English] Class 12
अध्याय 19 Indefinite Integrals
Exercise 19.19 | Q 10 | पृष्ठ १०४

वीडियो ट्यूटोरियलVIEW ALL [1]

संबंधित प्रश्न

\[\int\frac{x^{- 1/3} + \sqrt{x} + 2}{\sqrt[3]{x}} dx\]

\[\int\frac{x^5 + x^{- 2} + 2}{x^2} dx\]

` ∫  1/ {1+ cos   3x}  ` dx


\[\int\frac{2x + 3}{\left( x - 1 \right)^2} dx\]

`∫     cos ^4  2x   dx `


` ∫   sin x  \sqrt (1-cos 2x)    dx `

 


Integrate the following integrals:

\[\int\text{sin 2x  sin 4x    sin 6x  dx} \]

Integrate the following integrals:

\[\int\text { sin  x  cos  2x     sin 3x   dx}\]

\[\int\frac{1 - \cot x}{1 + \cot x} dx\]

` ∫  {sec  x   "cosec " x}/{log  ( tan x) }`  dx


\[\int\frac{1 - \sin x}{x + \cos x} dx\]

\[\int \sin^5\text{ x }\text{cos x dx}\]

\[\int\frac{1}{1 + \sqrt{x}} dx\]

\[\int\frac{e^\sqrt{x} \cos \left( e^\sqrt{x} \right)}{\sqrt{x}} dx\]

\[\int\frac{e^{2x}}{1 + e^x} dx\]

\[\int\frac{2x - 1}{\left( x - 1 \right)^2} dx\]

\[\int \sin^4 x \cos^3 x \text{ dx }\]

Evaluate the following integrals:

\[\int\cos\left\{ 2 \cot^{- 1} \sqrt{\frac{1 + x}{1 - x}} \right\}dx\]

\[\int\frac{x}{3 x^4 - 18 x^2 + 11} dx\]

\[\int\frac{1}{\sqrt{\left( x - \alpha \right)\left( \beta - x \right)}} dx, \left( \beta > \alpha \right)\]

\[\int\frac{1}{\sqrt{7 - 3x - 2 x^2}} dx\]

\[\int\frac{2x}{2 + x - x^2} \text{ dx }\]

\[\int\frac{1}{2 + \sin x + \cos x} \text{ dx }\]

\[\int\frac{1}{1 - \tan x} \text{ dx }\]

\[\int x^2 \text{ cos x dx }\]

\[\int \sec^{- 1} \sqrt{x}\ dx\]

\[\int\frac{x^2 \tan^{- 1} x}{1 + x^2} \text{ dx }\]

\[\int e^x \sec x \left( 1 + \tan x \right) dx\]

\[\int x\sqrt{x^4 + 1} \text{ dx}\]

\[\int\left( x + 1 \right) \sqrt{x^2 + x + 1} \text{  dx }\]

\[\int\frac{2 x^2 + 7x - 3}{x^2 \left( 2x + 1 \right)} dx\]

Evaluate the following integral:

\[\int\frac{x^2}{1 - x^4}dx\]

\[\int\frac{1}{\left( x + 1 \right) \sqrt{x^2 + x + 1}} \text{ dx }\]

Write the anti-derivative of  \[\left( 3\sqrt{x} + \frac{1}{\sqrt{x}} \right) .\]


` \int \text{ x} \text{ sec x}^2 \text{  dx  is  equal  to }`

 


\[\int\frac{x^4 + x^2 - 1}{x^2 + 1} \text{ dx}\]

\[\int \cos^3 (3x)\ dx\]

\[\int\text{ cos x  cos  2x   cos  3x  dx}\]


\[\int\frac{1}{3 x^2 + 13x - 10} \text{ dx }\]

\[\int \sin^{- 1} \sqrt{x}\ dx\]

Share
Notifications

Englishहिंदीमराठी


      Forgot password?
Use app×