हिंदी

∫ X 2 Tan − 1 X 1 + X 2 D X - Mathematics

Advertisements
Advertisements

प्रश्न

\[\int\frac{x^2 \tan^{- 1} x}{1 + x^2} \text{ dx }\]
योग
Advertisements

उत्तर

\[\text{ Let I } = \int \left( \frac{x^2 \tan^{- 1} x}{1 + x^2} \right)dx\]
\[ = \int \left( \frac{x^2 + 1 - 1}{x^2 + 1} \right) \tan^{- 1} \text{ x dx }\]
\[ = \int \left( 1 - \frac{1}{x^2 + 1} \right) \tan^{- 1}\text{  x dx }\]
\[ = \int 1_{II} . \tan^{- 1}_I \text{ x dx } - \int \frac{\tan^{- 1} x}{x^2 + 1} \text{ dx}\]


\[ = \left[ \tan^{- 1} x\int1\text{ dx }- \int\left\{ \frac{d}{dx}\left( \tan^{- 1} x \right)\int1 \text{ dx } \right\} \text{ dx }\right] - \int \frac{\tan^{- 1} x}{x^2 + 1}dx\]
\[ = t\left[ {an}^{- 1} x \times x - \int\frac{x}{1 + x^2}dx \right] - \int\frac{\tan^{- 1} x}{x^2 + 1}dx\]
`  " Putting x"^2" + 1 = t in the first integral and tan"^{- 1}" x = p in the second integral " `
\[ \Rightarrow \text{ 2x dx }= dt \text{ and }\frac{1}{1 + x^2}dx = dp\]
\[ \Rightarrow \text{ x dx } = \frac{dt}{2} \text{ and }\frac{1}{1 + x^2}dx = dp\]
\[ \therefore I = \tan^{- 1} x . x - \frac{1}{2}\int \frac{dt}{t} - \int p . dp\]
\[ = x \tan^{- 1} x - \frac{1}{2}\text{ ln} \left| t \right| - \frac{p^2}{2} + C\]
\[ = x \tan^{- 1} x - \frac{1}{2}\text{ ln }\left| 1 + x^2 \right| - \frac{\left( \tan^{- 1} x \right)^2}{2} + C \left[ \because t = x^2 + 1 \text{ and } p = \tan^{- 1} x \right]\]

shaalaa.com
  क्या इस प्रश्न या उत्तर में कोई त्रुटि है?
अध्याय 19: Indefinite Integrals - Exercise 19.25 [पृष्ठ १३४]

APPEARS IN

आरडी शर्मा Mathematics [English] Class 12
अध्याय 19 Indefinite Integrals
Exercise 19.25 | Q 40 | पृष्ठ १३४

वीडियो ट्यूटोरियलVIEW ALL [1]

संबंधित प्रश्न

\[\int\frac{\left( 1 + x \right)^3}{\sqrt{x}} dx\] 

\[\int \left( a \tan x + b \cot x \right)^2 dx\]

\[\int\frac{1}{\sqrt{x + 3} - \sqrt{x + 2}} dx\]

\[\int\left\{ 1 + \tan x \tan \left( x + \theta \right) \right\} dx\]

\[\int x \cos^3 x^2 \sin x^2 \text{ dx }\]

\[\int\frac{\sec^2 x}{1 - \tan^2 x} dx\]

\[\int\frac{1}{\sqrt{16 - 6x - x^2}} dx\]

\[\int\frac{\sec^2 x}{\sqrt{4 + \tan^2 x}} dx\]

\[\int\frac{\sin 8x}{\sqrt{9 + \sin^4 4x}} dx\]

\[\int\frac{x^2}{x^2 + 7x + 10} dx\]

\[\int\frac{x - 1}{\sqrt{x^2 + 1}} \text{ dx }\]

\[\int\frac{1}{5 + 4 \cos x} dx\]

\[\int\frac{1}{4 + 3 \tan x} dx\]

\[\int x^2 e^{- x} \text{ dx }\]

\[\int x \cos^2 x\ dx\]

`int"x"^"n"."log"  "x"  "dx"`

\[\int2 x^3 e^{x^2} dx\]

\[\int\cos\sqrt{x}\ dx\]

\[\int\left( x + 1 \right) \text{ e}^x \text{ log } \left( x e^x \right) dx\]

\[\int\sqrt{3 - x^2} \text{ dx}\]

\[\int\left( 2x + 3 \right) \sqrt{x^2 + 4x + 3} \text{  dx }\]

\[\int\frac{1}{x \log x \left( 2 + \log x \right)} dx\]

\[\int\frac{5 x^2 - 1}{x \left( x - 1 \right) \left( x + 1 \right)} dx\]

\[\int\frac{x^2 + 1}{\left( x - 2 \right)^2 \left( x + 3 \right)} dx\]

\[\int\frac{x^3 - 1}{x^3 + x} dx\]

\[\int\frac{2x + 1}{\left( x - 2 \right) \left( x - 3 \right)} dx\]

\[\int\frac{4 x^4 + 3}{\left( x^2 + 2 \right) \left( x^2 + 3 \right) \left( x^2 + 4 \right)} dx\]

\[\int\frac{x^4}{\left( x - 1 \right) \left( x^2 + 1 \right)} dx\]

\[\int\frac{\sin^2 x}{\cos^4 x} dx =\]

\[\int\sin x \sin 2x \text{ sin  3x  dx }\]


\[\int {cosec}^4 2x\ dx\]


\[\int\sqrt{a^2 + x^2} \text{ dx }\]

\[\int\frac{\log \left( \log x \right)}{x} \text{ dx}\]

\[\int \tan^{- 1} \sqrt{x}\ dx\]

\[\int\frac{x \sin^{- 1} x}{\left( 1 - x^2 \right)^{3/2}} \text{ dx}\]

\[\int e^{2x} \left( \frac{1 + \sin 2x}{1 + \cos 2x} \right) dx\]

\[\int\sqrt{\frac{1 - \sqrt{x}}{1 + \sqrt{x}}} \text{ dx}\]

\[\int \left( e^x + 1 \right)^2 e^x dx\]


Share
Notifications

Englishहिंदीमराठी


      Forgot password?
Use app×