हिंदी

∫ X 2 Tan − 1 X 1 + X 2 D X - Mathematics

Advertisements
Advertisements

प्रश्न

\[\int\frac{x^2 \tan^{- 1} x}{1 + x^2} \text{ dx }\]
योग
Advertisements

उत्तर

\[\text{ Let I } = \int \left( \frac{x^2 \tan^{- 1} x}{1 + x^2} \right)dx\]
\[ = \int \left( \frac{x^2 + 1 - 1}{x^2 + 1} \right) \tan^{- 1} \text{ x dx }\]
\[ = \int \left( 1 - \frac{1}{x^2 + 1} \right) \tan^{- 1}\text{  x dx }\]
\[ = \int 1_{II} . \tan^{- 1}_I \text{ x dx } - \int \frac{\tan^{- 1} x}{x^2 + 1} \text{ dx}\]


\[ = \left[ \tan^{- 1} x\int1\text{ dx }- \int\left\{ \frac{d}{dx}\left( \tan^{- 1} x \right)\int1 \text{ dx } \right\} \text{ dx }\right] - \int \frac{\tan^{- 1} x}{x^2 + 1}dx\]
\[ = t\left[ {an}^{- 1} x \times x - \int\frac{x}{1 + x^2}dx \right] - \int\frac{\tan^{- 1} x}{x^2 + 1}dx\]
`  " Putting x"^2" + 1 = t in the first integral and tan"^{- 1}" x = p in the second integral " `
\[ \Rightarrow \text{ 2x dx }= dt \text{ and }\frac{1}{1 + x^2}dx = dp\]
\[ \Rightarrow \text{ x dx } = \frac{dt}{2} \text{ and }\frac{1}{1 + x^2}dx = dp\]
\[ \therefore I = \tan^{- 1} x . x - \frac{1}{2}\int \frac{dt}{t} - \int p . dp\]
\[ = x \tan^{- 1} x - \frac{1}{2}\text{ ln} \left| t \right| - \frac{p^2}{2} + C\]
\[ = x \tan^{- 1} x - \frac{1}{2}\text{ ln }\left| 1 + x^2 \right| - \frac{\left( \tan^{- 1} x \right)^2}{2} + C \left[ \because t = x^2 + 1 \text{ and } p = \tan^{- 1} x \right]\]

shaalaa.com
  क्या इस प्रश्न या उत्तर में कोई त्रुटि है?
अध्याय 19: Indefinite Integrals - Exercise 19.25 [पृष्ठ १३४]

APPEARS IN

आरडी शर्मा Mathematics [English] Class 12
अध्याय 19 Indefinite Integrals
Exercise 19.25 | Q 40 | पृष्ठ १३४

वीडियो ट्यूटोरियलVIEW ALL [1]

संबंधित प्रश्न

\[\int\left( \frac{m}{x} + \frac{x}{m} + m^x + x^m + mx \right) dx\]

\[\int\frac{x^{- 1/3} + \sqrt{x} + 2}{\sqrt[3]{x}} dx\]

\[\int\frac{2 x^4 + 7 x^3 + 6 x^2}{x^2 + 2x} dx\]

\[\int\frac{x^3 - 3 x^2 + 5x - 7 + x^2 a^x}{2 x^2} dx\]

\[\int\frac{1 - \cos x}{1 + \cos x} dx\]

If f' (x) = a sin x + b cos x and f' (0) = 4, f(0) = 3, f

\[\left( \frac{\pi}{2} \right)\] = 5, find f(x)
 

\[\int\frac{- \sin x + 2 \cos x}{2 \sin x + \cos x} dx\]

\[\int\frac{\sin 2x}{\sin \left( x - \frac{\pi}{6} \right) \sin \left( x + \frac{\pi}{6} \right)} dx\]

`  =  ∫ root (3){ cos^2 x}  sin x   dx `


\[\int\frac{\sin \left( \text{log x} \right)}{x} dx\]

\[\int \sin^3 x \cos^5 x \text{ dx  }\]

\[\int\frac{1}{\sin x \cos^3 x} dx\]

\[\int\frac{1}{\sqrt{a^2 - b^2 x^2}} dx\]

\[\int\frac{1}{1 + x - x^2}  \text{ dx }\]

\[\int\frac{1}{x \left( x^6 + 1 \right)} dx\]

\[\int\frac{1}{\sqrt{16 - 6x - x^2}} dx\]

\[\int\frac{\cos x}{\sqrt{4 - \sin^2 x}} dx\]

\[\int\frac{\left( 3 \sin x - 2 \right) \cos x}{5 - \cos^2 x - 4 \sin x} dx\]

\[\int\frac{x}{\sqrt{8 + x - x^2}} dx\]


\[\int\frac{x - 1}{\sqrt{x^2 + 1}} \text{ dx }\]

\[\int\sqrt{\frac{1 - x}{1 + x}} \text{ dx }\]

\[\int \sin^{- 1} \left( 3x - 4 x^3 \right) \text{ dx }\]

\[\int \tan^{- 1} \left( \frac{2x}{1 - x^2} \right) \text{ dx }\]

\[\int\left( e^\text{log  x} + \sin x \right) \text{ cos x dx }\]


\[\int\frac{\left( x \tan^{- 1} x \right)}{\left( 1 + x^2 \right)^{3/2}} \text{ dx }\]

\[\int x^3 \tan^{- 1}\text{  x dx }\]

\[\int e^x \left( \frac{\sin 4x - 4}{1 - \cos 4x} \right) dx\]

\[\int e^x \left( \log x + \frac{1}{x^2} \right) dx\]

\[\int\frac{5x}{\left( x + 1 \right) \left( x^2 - 4 \right)} dx\]

\[\int\frac{x}{\left( x + 1 \right) \left( x^2 + 1 \right)} dx\]

\[\int\frac{1}{\sin x \left( 3 + 2 \cos x \right)} dx\]

\[\int\frac{\sin^6 x}{\cos^8 x} dx =\]

\[\int\frac{x + 2}{\left( x + 1 \right)^3} \text{ dx }\]


\[\int\frac{x^4 + x^2 - 1}{x^2 + 1} \text{ dx}\]

\[\int\frac{1}{\sqrt{3 - 2x - x^2}} \text{ dx}\]

\[\int\frac{1}{\left( \sin x - 2 \cos x \right) \left( 2 \sin x + \cos x \right)} \text{ dx }\]

\[\int x^2 \tan^{- 1} x\ dx\]

\[\int \cos^{- 1} \left( 1 - 2 x^2 \right) \text{ dx }\]

\[\int e^{2x} \left( \frac{1 + \sin 2x}{1 + \cos 2x} \right) dx\]

Evaluate : \[\int\frac{\cos 2x + 2 \sin^2 x}{\cos^2 x}dx\] .


Share
Notifications

Englishहिंदीमराठी


      Forgot password?
Use app×