हिंदी

∫ { 1 + Tan X Tan ( X + θ ) } D X - Mathematics

Advertisements
Advertisements

प्रश्न

\[\int\left\{ 1 + \tan x \tan \left( x + \theta \right) \right\} dx\]
योग
Advertisements

उत्तर

\[\text{Let I} = \int1 + \tan x \tan \left( x + \theta \right)dx\]
\[ = \int1 + \ tanx\left( \frac{\tan x + \tan \theta}{1 - \tan x \tan \theta} \right)dx\]
\[ = \int\frac{1 + \tan^2 x}{1 - \tan x \tan \theta}dx\]
\[ = \int\frac{\sec^2 x dx}{1 - \tan x \tan \theta}\]
\[Putting\ \ tan\ x = t\]
\[ \Rightarrow \text{sec}^2    x = \frac{dt}{dx} \]
\[ \Rightarrow dx = \frac{dt}{\sec^2 x}\]
\[ \therefore I = \int\frac{1}{1 - t \tan\theta}dt\]
\[ = \frac{- 1}{\tan \theta} \ln \left| 1 - t \tan \theta \right| + C \left[ \because \int\frac{1}{ax + b}dx = \frac{1}{a}\ln \left| ax + b \right| + C \right]\]
\[ = - \cot \theta \ln \left| 1 - \tan\ x \tan \theta \right| + C\]
\[ = \cot \theta \ln \left| \frac{1}{1 - \tan x \tan \theta} \right| + C\]
\[ = \cot \theta \ln \left| \frac{\ cosx \cos\theta}{\cos x \cos \theta - \sin x \sin \theta} \right| + C\]
\[ = \cot \theta \ln \left| \frac{\cos x}{\cos \left( x + \theta \right)} \right| + C' \left[ Let C' = C + \cot \theta \ln \cos\theta \right]\]

shaalaa.com
  क्या इस प्रश्न या उत्तर में कोई त्रुटि है?
अध्याय 19: Indefinite Integrals - Exercise 19.08 [पृष्ठ ४८]

APPEARS IN

आरडी शर्मा Mathematics [English] Class 12
अध्याय 19 Indefinite Integrals
Exercise 19.08 | Q 47 | पृष्ठ ४८

वीडियो ट्यूटोरियलVIEW ALL [1]

संबंधित प्रश्न

`int{sqrtx(ax^2+bx+c)}dx`

\[\int\sqrt{x}\left( x^3 - \frac{2}{x} \right) dx\]

\[\int\left( \sec^2  x + {cosec}^2  x \right)  dx\]

\[\int\frac{1}{1 - \cos 2x} dx\]

\[\int\frac{1}{\sqrt{x + a} + \sqrt{x + b}} dx\]

\[\int\frac{1 - \cos x}{1 + \cos x} dx\]

\[\int\frac{2x - 1}{\left( x - 1 \right)^2} dx\]

\[\int\frac{x}{\sqrt{x + a} - \sqrt{x + b}}dx\]

\[\int\frac{e^{3x}}{e^{3x} + 1} dx\]

\[\int\frac{a}{b + c e^x} dx\]

\[\int\frac{\left( x + 1 \right) e^x}{\sin^2 \left( \text{x e}^x \right)} dx\]

\[\int\frac{1}{x^2 \left( x^4 + 1 \right)^{3/4}} dx\]

\[\int\left( 2 x^2 + 3 \right) \sqrt{x + 2} \text{ dx  }\]

 ` ∫   1 /{x^{1/3} ( x^{1/3} -1)}   ` dx


\[\int \sec^4 2x \text{ dx }\]

\[\int \sin^4 x \cos^3 x \text{ dx }\]

\[\int \sin^3 x \cos^5 x \text{ dx  }\]

Evaluate the following integrals:
\[\int\frac{x^2}{\left( a^2 - x^2 \right)^{3/2}}dx\]

` ∫  {1}/{a^2 x^2- b^2}dx`

\[\int\frac{1}{\sqrt{3 x^2 + 5x + 7}} dx\]

\[\int\frac{1}{\sqrt{7 - 3x - 2 x^2}} dx\]

\[\int\frac{e^x}{\sqrt{16 - e^{2x}}} dx\]

\[\int\frac{\cos x - \sin x}{\sqrt{8 - \sin2x}}dx\]

\[\int\frac{x + 2}{\sqrt{x^2 - 1}} \text{ dx }\]

\[\int\frac{2x + 3}{\sqrt{x^2 + 4x + 5}} \text{ dx }\]

\[\int\frac{1}{\sin^2 x + \sin 2x} \text{ dx }\]

\[\int\frac{5 \cos x + 6}{2 \cos x + \sin x + 3} \text{ dx }\]

\[\int x^2 \text{ cos x dx }\]

\[\int e^x \left( \cot x - {cosec}^2 x \right) dx\]

\[\int e^x \frac{x - 1}{\left( x + 1 \right)^3} \text{ dx }\]

\[\int(2x + 5)\sqrt{10 - 4x - 3 x^2}dx\]

\[\int\frac{2x - 3}{\left( x^2 - 1 \right) \left( 2x + 3 \right)} dx\]

\[\int\frac{1}{3 x^2 + 13x - 10} \text{ dx }\]

\[\int\frac{\cos x}{\frac{1}{4} - \cos^2 x} \text{ dx }\]

\[\int\frac{1}{\sin x + \sin 2x} \text{ dx }\]

\[\int\frac{1}{\sin^4 x + \cos^4 x} \text{ dx}\]


\[\int \tan^{- 1} \sqrt{\frac{1 - x}{1 + x}} \text{ dx }\]

\[\int\frac{x^2 + 1}{x^2 - 5x + 6} \text{ dx }\]
 

\[\int\frac{3x + 1}{\sqrt{5 - 2x - x^2}} \text{ dx }\]


Share
Notifications

Englishहिंदीमराठी


      Forgot password?
Use app×