हिंदी

∫ 4 X 4 + 3 ( X 2 + 2 ) ( X 2 + 3 ) ( X 2 + 4 ) D X - Mathematics

Advertisements
Advertisements

प्रश्न

\[\int\frac{4 x^4 + 3}{\left( x^2 + 2 \right) \left( x^2 + 3 \right) \left( x^2 + 4 \right)} dx\]
योग
Advertisements

उत्तर

We have,
\[I = \int \frac{\left( 4 x^4 + 3 \right)dx}{\left( x^2 + 2 \right) \left( x^2 + 3 \right) \left( x^2 + 4 \right)}\]
\[\text{Putting }x^2 = t\]
Then,
\[\frac{4 x^4 + 3}{\left( x^2 + 2 \right) \left( x^2 + 3 \right) \left( x^2 + 4 \right)} = \frac{4 t^2 + 3}{\left( t + 2 \right) \left( t + 3 \right) \left( t + 4 \right)}\]
\[\text{Let }\frac{4 t^2 + 3}{\left( t + 2 \right) \left( t + 3 \right) \left( t + 4 \right)} = \frac{A}{t + 2} + \frac{B}{t + 3} + \frac{C}{t + 4}\]
\[ \Rightarrow \frac{4 t^2 + 3}{\left( t + 2 \right) \left( t + 3 \right) \left( t + 4 \right)} = \frac{A\left( t + 3 \right) \left( t + 4 \right) + B\left( t + 2 \right) \left( t + 4 \right) + C\left( t + 2 \right) \left( t + 3 \right)}{\left( t + 2 \right) \left( t + 3 \right) \left( t + 4 \right)}\]
\[ \Rightarrow 4 t^2 + 3 = A\left( t + 3 \right) \left( t + 4 \right) + B\left( t + 2 \right) \left( t + 4 \right) + C\left( t + 2 \right) \left( t + 3 \right)\]
\[\text{Putting t + 3 = 0}\]
\[ \Rightarrow t = - 3\]
\[ \therefore 4 \times \left( - 3 \right)^2 + 3 = B\left( - 3 + 2 \right) \left( - 3 + 4 \right)\]
\[ \Rightarrow 39 = B\left( - 1 \right)\]
\[ \Rightarrow B = - 39\]
\[\text{Putting t + 2 = 0}\]
\[ \Rightarrow t = - 2\]
\[ \therefore 4 \left( - 2 \right)^2 + 3 = A\left( - 2 + 3 \right) \left( - 2 + 4 \right)\]
\[ \Rightarrow 19 = A \times 1 \times 2\]
\[ \Rightarrow A = \frac{19}{2}\]
\[\text{Let t + 4 = 0}\]
\[ \Rightarrow t = - 4\]
\[ \therefore 4 \times \left( - 4 \right)^2 + 3 = C\left( - 4 + 2 \right) \left( - 4 + 3 \right)\]
\[ \Rightarrow 67 = C\left( - 2 \right) \left( - 1 \right)\]
\[ \Rightarrow C = \frac{67}{2}\]
\[ \therefore \frac{4 t^2 + 3}{\left( t + 2 \right) \left( t + 3 \right) \left( t + 4 \right)} = \frac{19}{2\left( t + 2 \right)} - \frac{39}{t + 3} + \frac{67}{2\left( t + 4 \right)}\]
\[ \Rightarrow \frac{4 x^4 + 3}{\left( x^2 + 2 \right) \left( x^2 + 3 \right) \left( x^2 + 4 \right)} = \frac{19}{2\left( x^2 + 2 \right)} - \frac{39}{x^2 + 3} + \frac{67}{2\left( x^2 + 4 \right)}\]
\[ \therefore I = \frac{19}{2}\int\frac{dx}{x^2 + \left( \sqrt{2} \right)^2} - 39\int\frac{dx}{x^2 + \left( \sqrt{3} \right)^2} - \frac{67}{2}\int\frac{dx}{x^2 + 2^2}\]
\[ = \frac{19}{2} \times \frac{1}{\sqrt{2}} \tan^{- 1} \left( \frac{x}{\sqrt{2}} \right) - \frac{39}{\sqrt{3}} \tan^{- 1} \left( \frac{x}{\sqrt{3}} \right) - \frac{67}{2} \times \frac{1}{2} \tan^{- 1} \left( \frac{x}{2} \right) + C\]
\[ = \frac{19}{2\sqrt{2}} \tan^{- 1} \left( \frac{x}{\sqrt{2}} \right) - \frac{39}{\sqrt{3}} \tan^{- 1} \left( \frac{x}{\sqrt{3}} \right) - \frac{67}{4} \tan^{- 1} \left( \frac{x}{2} \right) + C\]

shaalaa.com
  क्या इस प्रश्न या उत्तर में कोई त्रुटि है?
अध्याय 19: Indefinite Integrals - Exercise 19.30 [पृष्ठ १७८]

APPEARS IN

आरडी शर्मा Mathematics [English] Class 12
अध्याय 19 Indefinite Integrals
Exercise 19.30 | Q 64 | पृष्ठ १७८

वीडियो ट्यूटोरियलVIEW ALL [1]

संबंधित प्रश्न

\[\int\frac{1}{\sqrt{x}}\left( 1 + \frac{1}{x} \right) dx\]

\[\int\frac{\cos x}{1 + \cos x} dx\]

If f' (x) = x + bf(1) = 5, f(2) = 13, find f(x)


\[\int\frac{1 - \cos x}{1 + \cos x} dx\]

\[\int\frac{2 - 3x}{\sqrt{1 + 3x}} dx\]

\[\int\frac{\log\left( 1 + \frac{1}{x} \right)}{x \left( 1 + x \right)} dx\]

\[\int\frac{\left( 1 + \sqrt{x} \right)^2}{\sqrt{x}} dx\]

\[\int\sqrt{1 + e^x} .  e^x dx\]

\[\int \tan^{3/2} x \sec^2 \text{x dx}\]

\[\int\frac{x^5}{\sqrt{1 + x^3}} dx\]

Evaluate the following integrals:
\[\int\frac{x^2}{\left( a^2 - x^2 \right)^{3/2}}dx\]

\[\int\frac{x^4 + 1}{x^2 + 1} dx\]

\[\int\frac{\sec^2 x}{1 - \tan^2 x} dx\]

` ∫  { x^2 dx}/{x^6 - a^6} dx `

\[\int\frac{1}{\sqrt{5 x^2 - 2x}} dx\]

\[\int\frac{\sin 8x}{\sqrt{9 + \sin^4 4x}} dx\]

\[\int\frac{\sin 2x}{\sqrt{\cos^4 x - \sin^2 x + 2}} dx\]

\[\int\frac{2x - 3}{x^2 + 6x + 13} dx\]

\[\int\frac{x + 1}{\sqrt{x^2 + 1}} dx\]

\[\int\sqrt{\frac{1 - x}{1 + x}} \text{ dx }\]

\[\int\frac{1}{4 \sin^2 x + 5 \cos^2 x} \text{ dx }\]

\[\int\frac{2}{2 + \sin 2x}\text{ dx }\]

\[\int\text{ log }\left( x + 1 \right) \text{ dx }\]

\[\int\left( x + 1 \right) \text{ e}^x \text{ log } \left( x e^x \right) dx\]

\[\int\frac{x^2 \tan^{- 1} x}{1 + x^2} \text{ dx }\]

\[\int \cos^{- 1} \left( 4 x^3 - 3x \right) \text{ dx }\]

\[\int\sqrt{2x - x^2} \text{ dx}\]

\[\int\left( 2x - 5 \right) \sqrt{2 + 3x - x^2} \text{  dx }\]

\[\int\left( 2x - 5 \right) \sqrt{x^2 - 4x + 3} \text{  dx }\]

 


\[\int\frac{1}{x \log x \left( 2 + \log x \right)} dx\]

\[\int\frac{x^2 + 1}{\left( 2x + 1 \right) \left( x^2 - 1 \right)} dx\]

\[\int\frac{2x + 1}{\left( x - 2 \right) \left( x - 3 \right)} dx\]

\[\int\frac{\left( x^2 + 1 \right) \left( x^2 + 2 \right)}{\left( x^2 + 3 \right) \left( x^2 + 4 \right)} dx\]

 


Evaluate the following integral:

\[\int\frac{x^2}{1 - x^4}dx\]

\[\int\frac{e^x - 1}{e^x + 1} \text{ dx}\]

\[\int\frac{1}{\sqrt{x^2 - a^2}} \text{ dx }\]

\[\int\frac{1}{4 x^2 + 4x + 5} dx\]

\[\int\frac{1}{\left( \sin x - 2 \cos x \right) \left( 2 \sin x + \cos x \right)} \text{ dx }\]

\[\int\frac{\sin x + \cos x}{\sin^4 x + \cos^4 x} \text{ dx }\]

\[\int\frac{x^2 + x + 1}{\left( x + 1 \right)^2 \left( x + 2 \right)} \text{ dx}\]

Share
Notifications

Englishहिंदीमराठी


      Forgot password?
Use app×