हिंदी

∫ 4 X 4 + 3 ( X 2 + 2 ) ( X 2 + 3 ) ( X 2 + 4 ) D X - Mathematics

Advertisements
Advertisements

प्रश्न

\[\int\frac{4 x^4 + 3}{\left( x^2 + 2 \right) \left( x^2 + 3 \right) \left( x^2 + 4 \right)} dx\]
योग
Advertisements

उत्तर

We have,
\[I = \int \frac{\left( 4 x^4 + 3 \right)dx}{\left( x^2 + 2 \right) \left( x^2 + 3 \right) \left( x^2 + 4 \right)}\]
\[\text{Putting }x^2 = t\]
Then,
\[\frac{4 x^4 + 3}{\left( x^2 + 2 \right) \left( x^2 + 3 \right) \left( x^2 + 4 \right)} = \frac{4 t^2 + 3}{\left( t + 2 \right) \left( t + 3 \right) \left( t + 4 \right)}\]
\[\text{Let }\frac{4 t^2 + 3}{\left( t + 2 \right) \left( t + 3 \right) \left( t + 4 \right)} = \frac{A}{t + 2} + \frac{B}{t + 3} + \frac{C}{t + 4}\]
\[ \Rightarrow \frac{4 t^2 + 3}{\left( t + 2 \right) \left( t + 3 \right) \left( t + 4 \right)} = \frac{A\left( t + 3 \right) \left( t + 4 \right) + B\left( t + 2 \right) \left( t + 4 \right) + C\left( t + 2 \right) \left( t + 3 \right)}{\left( t + 2 \right) \left( t + 3 \right) \left( t + 4 \right)}\]
\[ \Rightarrow 4 t^2 + 3 = A\left( t + 3 \right) \left( t + 4 \right) + B\left( t + 2 \right) \left( t + 4 \right) + C\left( t + 2 \right) \left( t + 3 \right)\]
\[\text{Putting t + 3 = 0}\]
\[ \Rightarrow t = - 3\]
\[ \therefore 4 \times \left( - 3 \right)^2 + 3 = B\left( - 3 + 2 \right) \left( - 3 + 4 \right)\]
\[ \Rightarrow 39 = B\left( - 1 \right)\]
\[ \Rightarrow B = - 39\]
\[\text{Putting t + 2 = 0}\]
\[ \Rightarrow t = - 2\]
\[ \therefore 4 \left( - 2 \right)^2 + 3 = A\left( - 2 + 3 \right) \left( - 2 + 4 \right)\]
\[ \Rightarrow 19 = A \times 1 \times 2\]
\[ \Rightarrow A = \frac{19}{2}\]
\[\text{Let t + 4 = 0}\]
\[ \Rightarrow t = - 4\]
\[ \therefore 4 \times \left( - 4 \right)^2 + 3 = C\left( - 4 + 2 \right) \left( - 4 + 3 \right)\]
\[ \Rightarrow 67 = C\left( - 2 \right) \left( - 1 \right)\]
\[ \Rightarrow C = \frac{67}{2}\]
\[ \therefore \frac{4 t^2 + 3}{\left( t + 2 \right) \left( t + 3 \right) \left( t + 4 \right)} = \frac{19}{2\left( t + 2 \right)} - \frac{39}{t + 3} + \frac{67}{2\left( t + 4 \right)}\]
\[ \Rightarrow \frac{4 x^4 + 3}{\left( x^2 + 2 \right) \left( x^2 + 3 \right) \left( x^2 + 4 \right)} = \frac{19}{2\left( x^2 + 2 \right)} - \frac{39}{x^2 + 3} + \frac{67}{2\left( x^2 + 4 \right)}\]
\[ \therefore I = \frac{19}{2}\int\frac{dx}{x^2 + \left( \sqrt{2} \right)^2} - 39\int\frac{dx}{x^2 + \left( \sqrt{3} \right)^2} - \frac{67}{2}\int\frac{dx}{x^2 + 2^2}\]
\[ = \frac{19}{2} \times \frac{1}{\sqrt{2}} \tan^{- 1} \left( \frac{x}{\sqrt{2}} \right) - \frac{39}{\sqrt{3}} \tan^{- 1} \left( \frac{x}{\sqrt{3}} \right) - \frac{67}{2} \times \frac{1}{2} \tan^{- 1} \left( \frac{x}{2} \right) + C\]
\[ = \frac{19}{2\sqrt{2}} \tan^{- 1} \left( \frac{x}{\sqrt{2}} \right) - \frac{39}{\sqrt{3}} \tan^{- 1} \left( \frac{x}{\sqrt{3}} \right) - \frac{67}{4} \tan^{- 1} \left( \frac{x}{2} \right) + C\]

shaalaa.com
  क्या इस प्रश्न या उत्तर में कोई त्रुटि है?
अध्याय 19: Indefinite Integrals - Exercise 19.30 [पृष्ठ १७८]

APPEARS IN

आरडी शर्मा Mathematics [English] Class 12
अध्याय 19 Indefinite Integrals
Exercise 19.30 | Q 64 | पृष्ठ १७८

वीडियो ट्यूटोरियलVIEW ALL [1]

संबंधित प्रश्न

\[\int\left( x^e + e^x + e^e \right) dx\]

\[\int\sqrt{x}\left( 3 - 5x \right) dx\]

 


\[\int \tan^{- 1} \left( \frac{\sin 2x}{1 + \cos 2x} \right) dx\]

\[\int\frac{2x + 3}{\left( x - 1 \right)^2} dx\]

\[\int\left( 5x + 3 \right) \sqrt{2x - 1} dx\]

\[\int \cos^2 \text{nx dx}\]

\[\int\frac{1}{\sqrt{1 + \cos x}} dx\]

\[\int\frac{\text{sin} \left( x - a \right)}{\text{sin}\left( x - b \right)} dx\]

\[\int\frac{\sin \left( \tan^{- 1} x \right)}{1 + x^2} dx\]

\[\int\frac{x + \sqrt{x + 1}}{x + 2} dx\]

\[\int\sqrt {e^x- 1}  \text{dx}\] 

\[\int x^2 \sqrt{x + 2} \text{  dx  }\]

\[\int\left( 2 x^2 + 3 \right) \sqrt{x + 2} \text{ dx  }\]

\[\int \cot^5 \text{ x } {cosec}^4 x\text{ dx }\]

\[\int \sin^4 x \cos^3 x \text{ dx }\]

\[\int\frac{x}{x^2 + 3x + 2} dx\]

\[\int\frac{1}{5 + 4 \cos x} dx\]

`int 1/(sin x - sqrt3 cos x) dx`

\[\int\frac{4 \sin x + 5 \cos x}{5 \sin x + 4 \cos x} \text{ dx }\]

\[\int x^3 \text{ log x dx }\]

\[\int x^3 \cos x^2 dx\]

\[\int\left( x + 1 \right) \text{ e}^x \text{ log } \left( x e^x \right) dx\]

\[\int \tan^{- 1} \left( \frac{2x}{1 - x^2} \right) \text{ dx }\]

\[\int\frac{x^3 \sin^{- 1} x^2}{\sqrt{1 - x^4}} \text{ dx }\]

\[\int e^x \frac{x - 1}{\left( x + 1 \right)^3} \text{ dx }\]

\[\int\frac{x^2 + 1}{\left( x - 2 \right)^2 \left( x + 3 \right)} dx\]

\[\int\frac{dx}{\left( x^2 + 1 \right) \left( x^2 + 4 \right)}\]

\[\int\frac{1}{x \left( x^4 - 1 \right)} dx\]

\[\int\frac{1}{\sin x + \sin 2x} dx\]

\[\int\frac{x^4}{\left( x - 1 \right) \left( x^2 + 1 \right)} dx\]

\[\int\frac{x^2 + 1}{x^4 + x^2 + 1} \text{  dx }\]

\[\int\sqrt{\cot \text{θ} d  } \text{ θ}\]

\[\int\frac{x^2 + 1}{x^4 + 7 x^2 + 1} 2 \text{ dx }\]

\[\int\frac{1}{\left( x - 1 \right) \sqrt{2x + 3}} \text{ dx }\]

\[\int\frac{x^3}{\left( 1 + x^2 \right)^2} \text{ dx }\]

\[\int\frac{1}{\sin^2 x + \sin 2x} \text{ dx }\]

\[\int\frac{1}{1 - 2 \sin x} \text{ dx }\]

\[\int \sin^{- 1} \sqrt{\frac{x}{a + x}} \text{  dx}\]

\[\int\frac{\sin 4x - 2}{1 - \cos 4x} e^{2x} \text{ dx}\]

Share
Notifications

Englishहिंदीमराठी


      Forgot password?
Use app×