मराठी

∫ 4 X 4 + 3 ( X 2 + 2 ) ( X 2 + 3 ) ( X 2 + 4 ) D X - Mathematics

Advertisements
Advertisements

प्रश्न

\[\int\frac{4 x^4 + 3}{\left( x^2 + 2 \right) \left( x^2 + 3 \right) \left( x^2 + 4 \right)} dx\]
बेरीज
Advertisements

उत्तर

We have,
\[I = \int \frac{\left( 4 x^4 + 3 \right)dx}{\left( x^2 + 2 \right) \left( x^2 + 3 \right) \left( x^2 + 4 \right)}\]
\[\text{Putting }x^2 = t\]
Then,
\[\frac{4 x^4 + 3}{\left( x^2 + 2 \right) \left( x^2 + 3 \right) \left( x^2 + 4 \right)} = \frac{4 t^2 + 3}{\left( t + 2 \right) \left( t + 3 \right) \left( t + 4 \right)}\]
\[\text{Let }\frac{4 t^2 + 3}{\left( t + 2 \right) \left( t + 3 \right) \left( t + 4 \right)} = \frac{A}{t + 2} + \frac{B}{t + 3} + \frac{C}{t + 4}\]
\[ \Rightarrow \frac{4 t^2 + 3}{\left( t + 2 \right) \left( t + 3 \right) \left( t + 4 \right)} = \frac{A\left( t + 3 \right) \left( t + 4 \right) + B\left( t + 2 \right) \left( t + 4 \right) + C\left( t + 2 \right) \left( t + 3 \right)}{\left( t + 2 \right) \left( t + 3 \right) \left( t + 4 \right)}\]
\[ \Rightarrow 4 t^2 + 3 = A\left( t + 3 \right) \left( t + 4 \right) + B\left( t + 2 \right) \left( t + 4 \right) + C\left( t + 2 \right) \left( t + 3 \right)\]
\[\text{Putting t + 3 = 0}\]
\[ \Rightarrow t = - 3\]
\[ \therefore 4 \times \left( - 3 \right)^2 + 3 = B\left( - 3 + 2 \right) \left( - 3 + 4 \right)\]
\[ \Rightarrow 39 = B\left( - 1 \right)\]
\[ \Rightarrow B = - 39\]
\[\text{Putting t + 2 = 0}\]
\[ \Rightarrow t = - 2\]
\[ \therefore 4 \left( - 2 \right)^2 + 3 = A\left( - 2 + 3 \right) \left( - 2 + 4 \right)\]
\[ \Rightarrow 19 = A \times 1 \times 2\]
\[ \Rightarrow A = \frac{19}{2}\]
\[\text{Let t + 4 = 0}\]
\[ \Rightarrow t = - 4\]
\[ \therefore 4 \times \left( - 4 \right)^2 + 3 = C\left( - 4 + 2 \right) \left( - 4 + 3 \right)\]
\[ \Rightarrow 67 = C\left( - 2 \right) \left( - 1 \right)\]
\[ \Rightarrow C = \frac{67}{2}\]
\[ \therefore \frac{4 t^2 + 3}{\left( t + 2 \right) \left( t + 3 \right) \left( t + 4 \right)} = \frac{19}{2\left( t + 2 \right)} - \frac{39}{t + 3} + \frac{67}{2\left( t + 4 \right)}\]
\[ \Rightarrow \frac{4 x^4 + 3}{\left( x^2 + 2 \right) \left( x^2 + 3 \right) \left( x^2 + 4 \right)} = \frac{19}{2\left( x^2 + 2 \right)} - \frac{39}{x^2 + 3} + \frac{67}{2\left( x^2 + 4 \right)}\]
\[ \therefore I = \frac{19}{2}\int\frac{dx}{x^2 + \left( \sqrt{2} \right)^2} - 39\int\frac{dx}{x^2 + \left( \sqrt{3} \right)^2} - \frac{67}{2}\int\frac{dx}{x^2 + 2^2}\]
\[ = \frac{19}{2} \times \frac{1}{\sqrt{2}} \tan^{- 1} \left( \frac{x}{\sqrt{2}} \right) - \frac{39}{\sqrt{3}} \tan^{- 1} \left( \frac{x}{\sqrt{3}} \right) - \frac{67}{2} \times \frac{1}{2} \tan^{- 1} \left( \frac{x}{2} \right) + C\]
\[ = \frac{19}{2\sqrt{2}} \tan^{- 1} \left( \frac{x}{\sqrt{2}} \right) - \frac{39}{\sqrt{3}} \tan^{- 1} \left( \frac{x}{\sqrt{3}} \right) - \frac{67}{4} \tan^{- 1} \left( \frac{x}{2} \right) + C\]

shaalaa.com
  या प्रश्नात किंवा उत्तरात काही त्रुटी आहे का?
पाठ 19: Indefinite Integrals - Exercise 19.30 [पृष्ठ १७८]

APPEARS IN

आरडी शर्मा Mathematics [English] Class 12
पाठ 19 Indefinite Integrals
Exercise 19.30 | Q 64 | पृष्ठ १७८

व्हिडिओ ट्यूटोरियलVIEW ALL [1]

संबंधित प्रश्‍न

\[\int\frac{x^5 + x^{- 2} + 2}{x^2} dx\]

\[\int \left( 3x + 4 \right)^2 dx\]

\[\int \cos^{- 1} \left( \sin x \right) dx\]

\[\int \sin^{- 1} \left( \frac{2 \tan x}{1 + \tan^2 x} \right) dx\]

\[\int\frac{1 + \cos x}{1 - \cos x} dx\]

\[\int\frac{1}{1 - \sin\frac{x}{2}} dx\]

\[\int\frac{2x + 1}{\sqrt{3x + 2}} dx\]

\[\int\frac{1}{\sqrt{1 - \cos 2x}} dx\]

` ∫  tan 2x tan 3x  tan 5x    dx  `

\[\int\left( 4x + 2 \right)\sqrt{x^2 + x + 1}  \text{dx}\]

\[\int\frac{\sin 2x}{\left( a + b \cos 2x \right)^2} dx\]

\[\int\frac{x \sin^{- 1} x^2}{\sqrt{1 - x^4}} dx\]

\[\int2x    \sec^3 \left( x^2 + 3 \right) \tan \left( x^2 + 3 \right) dx\]

\[\  ∫    x   \text{ e}^{x^2} dx\]

\[\int\frac{e^{2x}}{1 + e^x} dx\]

` ∫   tan   x   sec^4  x   dx  `


\[\int \cot^6 x \text{ dx }\]

\[\int\frac{1}{\sqrt{a^2 + b^2 x^2}} dx\]

\[\int\frac{1}{1 + x - x^2}  \text{ dx }\]

\[\int\frac{1}{\sqrt{2x - x^2}} dx\]

\[\int\frac{\cos x}{\sqrt{4 + \sin^2 x}} dx\]

\[\int\frac{2x + 5}{\sqrt{x^2 + 2x + 5}} dx\]

\[\int\frac{2x + 3}{\sqrt{x^2 + 4x + 5}} \text{ dx }\]

\[\int\frac{\cos x}{\cos 3x} \text{ dx }\]

\[\int\frac{1}{5 + 7 \cos x + \sin x} dx\]

\[\int x \sin^3 x\ dx\]

\[\int e^x \left( \log x + \frac{1}{x} \right) dx\]

∴\[\int e^{2x} \left( - \sin x + 2 \cos x \right) dx\]

Find \[\int\frac{2x}{\left( x^2 + 1 \right) \left( x^2 + 2 \right)^2}dx\]

\[\int\frac{x + 1}{x \left( 1 + x e^x \right)} dx\]

\[\int\frac{x^2 - 3x + 1}{x^4 + x^2 + 1} \text{ dx }\]

\[\int\frac{x}{\left( x^2 + 2x + 2 \right) \sqrt{x + 1}} \text{ dx}\]

\[\int\frac{1}{\left( 1 + x^2 \right) \sqrt{1 - x^2}} \text{ dx }\]

` \int \text{ x} \text{ sec x}^2 \text{  dx  is  equal  to }`

 


\[\int\frac{\sin^6 x}{\cos^8 x} dx =\]

\[\int\frac{1}{\text{ cos }\left( x - a \right) \text{ cos }\left( x - b \right)} \text{ dx }\]

\[\int\frac{\sin x}{\sqrt{1 + \sin x}} dx\]

\[\int\frac{\sin x}{\sqrt{\cos^2 x - 2 \cos x - 3}} \text{ dx }\]

\[\int\frac{\sin^6 x}{\cos x} \text{ dx }\]

\[\int \tan^{- 1} \sqrt{\frac{1 - x}{1 + x}} \text{ dx }\]

Share
Notifications

Englishहिंदीमराठी


      Forgot password?
Use app×