मराठी

∫ 1 − 3 X 3 X 2 + 4 X + 2 D X - Mathematics

Advertisements
Advertisements

प्रश्न

\[\int\frac{1 - 3x}{3 x^2 + 4x + 2}\text{  dx}\]
बेरीज
Advertisements

उत्तर

\[\int\frac{\left( 1 - 3x \right) dx}{3 x^2 + 4x + 2}\]
\[1 - 3x = A\frac{d}{dx}\left( 3 x^2 + 4x + 2 \right) + B\]
\[1 - 3x = A \left( 6x + 4 \right) + B\]
\[1 - 3x = \left( 6 A \right) x + \text{ 4 A }+ B\]

Comparing the Coefficients of like powers of x

\[\text{ 6 A }= - 3\]
\[A = \frac{- 1}{2}\]
\[\text{ 4 A }+ B = 1\]
\[4 \times \frac{- 1}{2} + B = 1\]
\[B = 3\]

\[1 - 3x = - \frac{1}{2}\left( 6x + 4 \right) + 3\]
\[Now, \int\frac{\left( 1 - 3x \right) dx}{3 x^2 + 4x + 2}\]
\[ = \int\left( \frac{\frac{- 1}{2}\left( 6x + 4 \right) + 3}{3 x^2 + 4x + 2} \right)dx\]
\[ = - \frac{1}{2}\int\frac{\left( 6x + 4 \right) dx}{3 x^2 + 4x + 2} + 3\int\frac{dx}{3 x^2 + 4x + 2}\]
\[ = - \frac{1}{2} I_1 + 3 I_2 \left( \text{ say} \right) . . . \left( 1 \right)\]
\[\text{ where}\]
\[ I_1 = \int\frac{6x + 4}{3 x^2 + 4x + 2} \text{ and }I_2 = \int\frac{dx}{3 x^2 + 4x + 2}\]
\[ I_1 = \int\left( \frac{6x + 4}{3 x^2 + 4x + 2} \right)dx\]
\[\text{ let }3 x^2 + 4x + 2 = t\]
\[ \Rightarrow \left( 6x + 4 \right) dx = dt\]
\[ I_1 = \int\frac{dt}{t}\]
\[ = \text{ log }\left| t \right| + C_1 \]
\[ = \text{ log }\left| 3 x^2 + 4x + 2 \right| + C_1 . . . \left( 2 \right)\]
\[ I_2 = \int\frac{dx}{3 x^2 + 4x + 2}\]
\[ I_2 = \frac{1}{3}\int\frac{dx}{x^2 + \frac{4}{3}x + \frac{2}{3}}\]
\[ I_2 = \frac{1}{3}\int\frac{dx}{x^2 + \frac{4x}{x} + \left( \frac{2}{3} \right)^2 - \left( \frac{2}{3} \right)^2 + \frac{2}{3}}\]
\[ I_2 = \frac{1}{3}\int\frac{dx}{\left( x - \frac{2}{3} \right)^2 - \frac{4}{9} + \frac{2}{3}}\]
\[ I_2 = \frac{1}{3}\int\frac{dx}{\left( x + \frac{2}{3} \right)^2 + \frac{2}{9}}\]
\[ I_2 = \frac{1}{3}\int\frac{dx}{\left( x + \frac{2}{3} \right)^2 + \left( \frac{\sqrt{2}}{3} \right)^2}\]
\[ I_2 = \frac{1}{3} \times \frac{3}{\sqrt{2}} \tan^{- 1} \left( \frac{x + \frac{2}{3}}{\frac{\sqrt{2}}{3}} \right) + C_2 \]
\[ I_2 = \frac{1}{\sqrt{2}} \tan^{- 1} \left( \frac{3x + 2}{\sqrt{2}} \right) + C_2 . . . \left( 3 \right)\]
\[\text{ from } \left( 1 \right), \left( 2 \right)\text{ and }\left( 3 \right)\]
\[\int\frac{\left( 1 - 3x \right) dx}{3 x^2 + 4x + 2}\]
\[ = - \frac{1}{2} \text{ log }\left| 3 x^2 + 4x + 2 \right| + \frac{3 \times 1}{\sqrt{2}} \text{ tan}^{- 1} \left( \frac{3x + 2}{\sqrt{2}} \right) + C_1 + C_2 \]
\[ = - \frac{1}{2} \text{ log }\left| 3 x^2 + 4x + 2 \right| + \frac{3}{\sqrt{2}} \text{ tan}^{- 1} \left( \frac{3x + 2}{\sqrt{2}} \right) + C \left( \text{ Where C } = C_1 + C_2 \right)\]

shaalaa.com
  या प्रश्नात किंवा उत्तरात काही त्रुटी आहे का?
पाठ 19: Indefinite Integrals - Exercise 19.19 [पृष्ठ १०४]

APPEARS IN

आरडी शर्मा Mathematics [English] Class 12
पाठ 19 Indefinite Integrals
Exercise 19.19 | Q 7 | पृष्ठ १०४

व्हिडिओ ट्यूटोरियलVIEW ALL [1]

संबंधित प्रश्‍न

\[\int\frac{\sin^2 x}{1 + \cos x}   \text{dx} \]

` ∫  {cosec x} / {"cosec x "- cot x} ` dx      


\[\int\frac{1}{\sqrt{x + 1} + \sqrt{x}} dx\]

\[\int\frac{1 + \cos x}{1 - \cos x} dx\]

`  ∫  sin 4x cos  7x  dx  `

\[\int\frac{\sin \left( \tan^{- 1} x \right)}{1 + x^2} dx\]

\[\int\frac{1}{x^2 \left( x^4 + 1 \right)^{3/4}} dx\]

Evaluate the following integrals:

\[\int\cos\left\{ 2 \cot^{- 1} \sqrt{\frac{1 + x}{1 - x}} \right\}dx\]

` ∫  {1}/{a^2 x^2- b^2}dx`

\[\int\frac{1}{1 + x - x^2}  \text{ dx }\]

\[\int\frac{x}{x^4 + 2 x^2 + 3} dx\]

` ∫  { x^2 dx}/{x^6 - a^6} dx `

\[\int\frac{e^x}{\left( 1 + e^x \right)\left( 2 + e^x \right)} dx\]

\[\int\frac{\cos 2x}{\sqrt{\sin^2 2x + 8}} dx\]

\[\int\frac{x}{\sqrt{8 + x - x^2}} dx\]


\[\int\frac{2x + 3}{\sqrt{x^2 + 4x + 5}} \text{ dx }\]

\[\int\frac{5 \cos x + 6}{2 \cos x + \sin x + 3} \text{ dx }\]

\[\int e^\sqrt{x} \text{ dx }\]

\[\int \sin^{- 1} \left( \frac{2x}{1 + x^2} \right) \text{ dx }\]

\[\int e^x \sec x \left( 1 + \tan x \right) dx\]

\[\int e^x \left( \frac{\sin x \cos x - 1}{\sin^2 x} \right) dx\]

\[\int\frac{\sqrt{16 + \left( \log x \right)^2}}{x} \text{ dx}\]

\[\int\left( 2x - 5 \right) \sqrt{2 + 3x - x^2} \text{  dx }\]

\[\int\left( 2x - 5 \right) \sqrt{x^2 - 4x + 3} \text{  dx }\]

 


\[\int\frac{2x}{\left( x^2 + 1 \right) \left( x^2 + 3 \right)} dx\]

\[\int\frac{2 x^2 + 7x - 3}{x^2 \left( 2x + 1 \right)} dx\]

\[\int\frac{x}{\left( x + 1 \right) \left( x^2 + 1 \right)} dx\]

\[\int\frac{1}{\cos x \left( 5 - 4 \sin x \right)} dx\]

\[\int\frac{x^2}{\left( x - 1 \right) \sqrt{x + 2}}\text{  dx}\]

\[\int\frac{1}{1 - \cos x - \sin x} dx =\]

\[\int\frac{\left( 2^x + 3^x \right)^2}{6^x} \text{ dx }\] 

\[\int \tan^5 x\ dx\]

\[\int\sqrt{\sin x} \cos^3 x\ \text{ dx }\]

\[\int\frac{1}{3 x^2 + 13x - 10} \text{ dx }\]

\[\int\sqrt{1 + 2x - 3 x^2}\text{  dx } \]

\[\int\frac{\log x}{x^3} \text{ dx }\]

\[\int\frac{1 + x^2}{\sqrt{1 - x^2}} \text{ dx }\]

\[\int \left( \sin^{- 1} x \right)^3 dx\]

\[\int\frac{\sqrt{1 - \sin x}}{1 + \cos x} e^{- x/2} \text{ dx}\]

\[\int\frac{x^2 + x + 1}{\left( x + 1 \right)^2 \left( x + 2 \right)} \text{ dx}\]

Share
Notifications

Englishहिंदीमराठी


      Forgot password?
Use app×