मराठी

∫ ( 2 X − 5 ) √ 2 + 3 X − X 2 D X - Mathematics

Advertisements
Advertisements

प्रश्न

\[\int\left( 2x - 5 \right) \sqrt{2 + 3x - x^2} \text{  dx }\]
बेरीज
Advertisements

उत्तर

\[\text{ Let I }= \int \left( 2x - 5 \right) \sqrt{2 + 3x - x^2} \text{  dx }\]

\[\text{ Also,} 2x - 5 = \lambda\frac{d}{dx}\left( 2 + 3x - x^2 \right) + \mu\]

\[ \Rightarrow 2x - 5 = \lambda\left( - 2x + 3 \right) + \mu\]

\[ \Rightarrow 2x - 5 = \left( - 2\lambda \right)x + 3\lambda + \mu\]

\[\text{Equating coeffieicents of like terms}\]

\[ - 2\lambda = 2\]

\[ \Rightarrow \lambda = - 1\]

\[\text{ And }\]

\[3\lambda + \mu = - 5\]

\[ \Rightarrow 3\left( - 1 \right) + \mu = - 5\]

\[ \Rightarrow \mu = - 5 + 3\]

\[ \Rightarrow \mu = - 2\]

\[ \therefore 2x - 5 = - 1\left( - 2x + 3 \right) - 2\]

\[\text{ Hence,} I = \int \left[ - \left( - 2x + 3 \right) - 2 \right] \sqrt{2 + 3x - x^2} \text{  dx }\]

\[ = - \int \left( - 2x + 3 \right) \sqrt{2 + 3x - x^2}dx - 2\int\sqrt{2 + 3x - x^2} \text{  dx }\]

\[ = - I_1 - 2 I_2 . . . . . \left( 1 \right)\]

\[ I_1 = \int\left( - 2x + 3 \right) \sqrt{2 + 3x - x^2} \text{  dx }\]

\[\text{ Let } 2 + 3x - x^2 = t\]

\[ \Rightarrow \left( - 2x + 3 \right)dx = dt\]

\[ \therefore I_1 = \int t^\frac{1}{2} dt\]

\[ = \frac{t^\frac{1}{2} + 1}{\frac{1}{2} + 1}\]

\[ = \frac{2}{3} t^\frac{3}{2} \]

\[ = \frac{2}{3} \left( 2 + 3x - x^2 \right)^\frac{3}{2} . . . . . \left( 2 \right)\]

\[\text{ And I}_2 = \int \sqrt{2 + 3x - x^2} \text{  dx }\]

\[ I_2 = \int \sqrt{2 - \left( x^2 - 3x \right)} \text{  dx }\]

\[ = \int \sqrt{2 - \left[ x^2 - 3x + \left( \frac{3}{2} \right)^2 - \left( \frac{3}{2} \right)^2 \right]} dx\]

\[ = \int\sqrt{2 + \frac{9}{4} - \left( x - \frac{3}{2} \right)^2} dx\]

\[ = \int \sqrt{\left( \frac{\sqrt{17}}{2} \right)^2 - \left( x - \frac{3}{2} \right)^2} \text{  dx }\]

\[ = \frac{x - \frac{3}{2}}{2} \sqrt{\left( \frac{\sqrt{17}}{2} \right)^2 - \left( x - \frac{3}{2} \right)^2} + \frac{\left( \frac{\sqrt{17}}{2} \right)^2}{2} \sin^{- 1} \left( \frac{x - \frac{3}{2}}{\frac{\sqrt{17}}{2}} \right)\]

\[ = \frac{2x - 3}{4}\sqrt{2 + 3x - x^2} + \frac{17}{8} \sin^{- 1} \left( \frac{2x - 3}{\sqrt{17}} \right) . . . . . \left( 3 \right)\]

\[\text{ From eq }\left( 1 \right), \left( 2 \right) \text{ and } \left( 3 \right) \text{ we have}\]

\[I = - \frac{2}{3} \left( 2 + 3x - x^2 \right)^\frac{3}{2} - \frac{\left( 2x - 3 \right)}{2}\sqrt{2 + 3x - x^2} - \frac{17}{4} \sin^{- 1} \left( \frac{2x - 3}{\sqrt{17}} \right) + C\]

shaalaa.com
  या प्रश्नात किंवा उत्तरात काही त्रुटी आहे का?
पाठ 19: Indefinite Integrals - Exercise 19.29 [पृष्ठ १५९]

APPEARS IN

आरडी शर्मा Mathematics [English] Class 12
पाठ 19 Indefinite Integrals
Exercise 19.29 | Q 3 | पृष्ठ १५९

व्हिडिओ ट्यूटोरियलVIEW ALL [1]

संबंधित प्रश्‍न

\[\int\frac{x^6 + 1}{x^2 + 1} dx\]

 
\[\int\frac{\cos x}{1 - \cos x} \text{dx }or \int\frac{\cot x}{\text{cosec         } {x }- \cot x} dx\]

\[\int\frac{\tan x}{\sec x + \tan x} dx\]

\[\int\frac{x^3 - 3 x^2 + 5x - 7 + x^2 a^x}{2 x^2} dx\]

\[\int\frac{1}{\sqrt{x + 3} - \sqrt{x + 2}} dx\]

\[\int\frac{x + 1}{x \left( x + \log x \right)} dx\]

\[\int\frac{1}{1 + \sqrt{x}} dx\]

\[\int\frac{\sin\sqrt{x}}{\sqrt{x}} dx\]

` ∫   e^{m   sin ^-1  x}/ \sqrt{1-x^2}  ` dx

 


\[\int\frac{x + \sqrt{x + 1}}{x + 2} dx\]

\[\ \int\ x \left( 1 - x \right)^{23} dx\]

 


\[\int \sin^5 x \text{ dx }\]

Evaluate the following integrals:

\[\int\frac{x^7}{\left( a^2 - x^2 \right)^5}dx\]

\[\int\frac{1}{\sqrt{3 x^2 + 5x + 7}} dx\]

\[\int\frac{1}{\sqrt{\left( x - \alpha \right)\left( \beta - x \right)}} dx, \left( \beta > \alpha \right)\]

\[\int\frac{x - 1}{3 x^2 - 4x + 3} dx\]

\[\int\frac{2x}{2 + x - x^2} \text{ dx }\]

\[\int\frac{\left( 3 \sin x - 2 \right) \cos x}{5 - \cos^2 x - 4 \sin x} dx\]

\[\int\frac{\left( 3\sin x - 2 \right)\cos x}{13 - \cos^2 x - 7\sin x}dx\]

\[\int\frac{x^2 + x + 1}{x^2 - x} dx\]

\[\int\frac{x^2 + x + 1}{x^2 - x + 1} \text{ dx }\]

\[\int\frac{1}{5 + 7 \cos x + \sin x} dx\]

\[\int x^2 \sin^{- 1} x\ dx\]

\[\int e^x \left( \frac{1 + \sin x}{1 + \cos x} \right) dx\]

\[\int\left\{ \tan \left( \log x \right) + \sec^2 \left( \log x \right) \right\} dx\]

\[\int\frac{e^x \left( x - 4 \right)}{\left( x - 2 \right)^3} \text{ dx }\]

\[\int\left( x + 1 \right) \sqrt{x^2 - x + 1} \text{ dx}\]

\[\int\frac{x^2 + x - 1}{x^2 + x - 6} dx\]

\[\int\frac{x^3 - 1}{x^3 + x} dx\]

\[\int\frac{1}{x \left( x^4 - 1 \right)} dx\]

If `int(2x^(1/2))/(x^2)  dx = k  .  2^(1/x) + C`, then k is equal to ______.


\[\int\frac{\sin^6 x}{\cos^8 x} dx =\]

If \[\int\frac{1}{\left( x + 2 \right)\left( x^2 + 1 \right)}dx = a\log\left| 1 + x^2 \right| + b \tan^{- 1} x + \frac{1}{5}\log\left| x + 2 \right| + C,\] then


\[\int\frac{\left( 2^x + 3^x \right)^2}{6^x} \text{ dx }\] 

\[\int\frac{x^2}{\left( x - 1 \right)^3} dx\]

\[ \int\left( 1 + x^2 \right) \ \cos 2x \ dx\]


\[\int\frac{\log x}{x^3} \text{ dx }\]

\[\int x^3 \left( \log x \right)^2\text{  dx }\]

\[\int \sin^{- 1} \left( 3x - 4 x^3 \right) \text{ dx}\]

Share
Notifications

Englishहिंदीमराठी


      Forgot password?
Use app×