मराठी

∫ X 2 + X − 1 X 2 + X − 6 D X - Mathematics

Advertisements
Advertisements

प्रश्न

\[\int\frac{x^2 + x - 1}{x^2 + x - 6} dx\]
बेरीज
Advertisements

उत्तर

\[\int\left( \frac{x^2 + x - 1}{x^2 + x - 6} \right)dx\]
\[ = \int\left( \frac{x^2 + x - 6 + 6 - 1}{x^2 + x - 6} \right)dx\]
\[ = \int\left( \frac{x^2 + x - 6}{x^2 + x - 6} \right)dx + 5\int\frac{1}{x^2 + x - 6}dx\]
\[ = \int dx + 5\int\frac{1}{x^2 + 3x - 2x - 6}dx\]
\[ = \int dx + 5\int\frac{1}{x\left( x + 3 \right) - 2\left( x + 3 \right)}dx\]
\[ = \int dx + 5\int\frac{1}{\left( x - 2 \right)\left( x + 3 \right)}dx ............(1)\]
\[\text{Let }\frac{1}{\left( x - 2 \right)\left( x + 3 \right)} = \frac{A}{x - 2} + \frac{B}{x + 3}\]
\[ \Rightarrow \frac{1}{\left( x - 2 \right)\left( x + 3 \right)} = \frac{A\left( x + 3 \right) + B\left( x - 2 \right)}{\left( x - 2 \right)\left( x + 3 \right)}\]
\[ \Rightarrow 1 = A\left( x + 3 \right) + B\left( x - 2 \right) . ............(2) \]
\[\text{Putting }x + 3 = 0\text{ or }x = - 3\text{ in eq. (2)}\]

\[\Rightarrow 1 = A \times 0 + B\left( - 3 - 2 \right)\]

\[\Rightarrow B = - \frac{1}{5}\]

\[\text{Putting }x - 2 = 0\text{ or }x = 2\text{ in eq. (2)}\]

\[\Rightarrow 1 = A\left( 2 + 3 \right) + B \times 0\]

\[\Rightarrow A = \frac{1}{5}\]

\[\therefore \frac{1}{\left( x - 2 \right)\left( x + 3 \right)} = \frac{1}{5}\left( x - 2 \right) - \frac{1}{5}\left( x + 3 \right)\]

\[ \Rightarrow \int\frac{1}{\left( x - 2 \right)\left( x + 3 \right)}dx = \frac{1}{5}\int\frac{dx}{x - 2} - \frac{1}{5}\int\frac{dx}{x + 3}\]

\[ = \frac{1}{5} \ln \left| x - 2 \right| - \frac{1}{5} \ln \left| x + 3 \right| + C\]

\[ = \frac{1}{5} \ln \left| \frac{x - 2}{x + 3} \right| + C ...........(3)\]

From eq. (1) and eq. (3)

\[ \therefore \int\left( \frac{x^2 + x - 1}{x^2 + x - 6} \right)dx = x + \frac{5}{5} \ln \left| \frac{x - 2}{x + 3} \right| + C\]

\[ = x + \ln \left| x - 2 \right| - \ln \left| x + 3 \right| + C\]

shaalaa.com
  या प्रश्नात किंवा उत्तरात काही त्रुटी आहे का?
पाठ 19: Indefinite Integrals - Exercise 19.30 [पृष्ठ १७६]

APPEARS IN

आरडी शर्मा Mathematics [English] Class 12
पाठ 19 Indefinite Integrals
Exercise 19.30 | Q 3 | पृष्ठ १७६

व्हिडिओ ट्यूटोरियलVIEW ALL [1]

संबंधित प्रश्‍न

\[\int\left( 2^x + \frac{5}{x} - \frac{1}{x^{1/3}} \right)dx\]

If f' (x) = x + bf(1) = 5, f(2) = 13, find f(x)


\[\int\frac{1 + \cos x}{1 - \cos x} dx\]

` ∫  1/ {1+ cos   3x}  ` dx


\[\int\frac{2x - 1}{\left( x - 1 \right)^2} dx\]

`  ∫  sin 4x cos  7x  dx  `

\[\int\frac{e^x + 1}{e^x + x} dx\]

\[\int\frac{1 - \sin x}{x + \cos x} dx\]

\[\int\frac{x + 1}{x \left( x + \log x \right)} dx\]

\[\int\frac{\sec^2 x}{\tan x + 2} dx\]

\[\int\frac{1}{1 + \sqrt{x}} dx\]

\[\int\frac{x \sin^{- 1} x^2}{\sqrt{1 - x^4}} dx\]

\[\int\frac{\text{sin }\left( \text{2 + 3 log x }\right)}{x} dx\]

\[\int 5^{5^{5^x}} 5^{5^x} 5^x dx\]

\[\int\frac{1}{\sqrt{x} + \sqrt[4]{x}}dx\]

` ∫    \sqrt{tan x}     sec^4  x   dx `


\[\int \sec^4 2x \text{ dx }\]

\[\int\frac{1}{\sqrt{5 - 4x - 2 x^2}} dx\]

\[\int\frac{\cos 2x}{\sqrt{\sin^2 2x + 8}} dx\]

\[\int\frac{x - 1}{3 x^2 - 4x + 3} dx\]

\[\int\frac{x^2 + x + 1}{x^2 - x + 1} \text{ dx }\]

\[\int\frac{1}{\sin^2 x + \sin 2x} \text{ dx }\]

\[\int\frac{1}{1 - \sin x + \cos x} \text{ dx }\]

\[\int\frac{1}{4 + 3 \tan x} dx\]

\[\int x^2 \sin^2 x\ dx\]

\[\int \log_{10} x\ dx\]

\[\int x\left( \frac{\sec 2x - 1}{\sec 2x + 1} \right) dx\]

\[\int x^2 \sqrt{a^6 - x^6} \text{ dx}\]

\[\int\frac{x}{\left( x - 1 \right)^2 \left( x + 2 \right)} dx\]

\[\int\frac{1}{\sin x \left( 3 + 2 \cos x \right)} dx\]

\[\int\frac{\left( x - 1 \right)^2}{x^4 + x^2 + 1} \text{ dx}\]

\[\int\frac{x}{\left( x - 3 \right) \sqrt{x + 1}} dx\]

\[\int\frac{x + 2}{\left( x + 1 \right)^3} \text{ dx }\]


\[\int \text{cosec}^2 x \text{ cos}^2 \text{  2x  dx} \]

\[\int\sin x \sin 2x \text{ sin  3x  dx }\]


\[\int\frac{\sin x - \cos x}{\sqrt{\sin 2x}} \text{ dx }\]
 
 

\[\int\frac{1 + \sin x}{\sin x \left( 1 + \cos x \right)} \text{ dx }\]


\[\int \tan^3 x\ \sec^4 x\ dx\]

\[\int \sec^{- 1} \sqrt{x}\ dx\]

Share
Notifications

Englishहिंदीमराठी


      Forgot password?
Use app×