हिंदी

∫ ( 2 X − 5 ) √ 2 + 3 X − X 2 D X - Mathematics

Advertisements
Advertisements

प्रश्न

\[\int\left( 2x - 5 \right) \sqrt{2 + 3x - x^2} \text{  dx }\]
योग
Advertisements

उत्तर

\[\text{ Let I }= \int \left( 2x - 5 \right) \sqrt{2 + 3x - x^2} \text{  dx }\]

\[\text{ Also,} 2x - 5 = \lambda\frac{d}{dx}\left( 2 + 3x - x^2 \right) + \mu\]

\[ \Rightarrow 2x - 5 = \lambda\left( - 2x + 3 \right) + \mu\]

\[ \Rightarrow 2x - 5 = \left( - 2\lambda \right)x + 3\lambda + \mu\]

\[\text{Equating coeffieicents of like terms}\]

\[ - 2\lambda = 2\]

\[ \Rightarrow \lambda = - 1\]

\[\text{ And }\]

\[3\lambda + \mu = - 5\]

\[ \Rightarrow 3\left( - 1 \right) + \mu = - 5\]

\[ \Rightarrow \mu = - 5 + 3\]

\[ \Rightarrow \mu = - 2\]

\[ \therefore 2x - 5 = - 1\left( - 2x + 3 \right) - 2\]

\[\text{ Hence,} I = \int \left[ - \left( - 2x + 3 \right) - 2 \right] \sqrt{2 + 3x - x^2} \text{  dx }\]

\[ = - \int \left( - 2x + 3 \right) \sqrt{2 + 3x - x^2}dx - 2\int\sqrt{2 + 3x - x^2} \text{  dx }\]

\[ = - I_1 - 2 I_2 . . . . . \left( 1 \right)\]

\[ I_1 = \int\left( - 2x + 3 \right) \sqrt{2 + 3x - x^2} \text{  dx }\]

\[\text{ Let } 2 + 3x - x^2 = t\]

\[ \Rightarrow \left( - 2x + 3 \right)dx = dt\]

\[ \therefore I_1 = \int t^\frac{1}{2} dt\]

\[ = \frac{t^\frac{1}{2} + 1}{\frac{1}{2} + 1}\]

\[ = \frac{2}{3} t^\frac{3}{2} \]

\[ = \frac{2}{3} \left( 2 + 3x - x^2 \right)^\frac{3}{2} . . . . . \left( 2 \right)\]

\[\text{ And I}_2 = \int \sqrt{2 + 3x - x^2} \text{  dx }\]

\[ I_2 = \int \sqrt{2 - \left( x^2 - 3x \right)} \text{  dx }\]

\[ = \int \sqrt{2 - \left[ x^2 - 3x + \left( \frac{3}{2} \right)^2 - \left( \frac{3}{2} \right)^2 \right]} dx\]

\[ = \int\sqrt{2 + \frac{9}{4} - \left( x - \frac{3}{2} \right)^2} dx\]

\[ = \int \sqrt{\left( \frac{\sqrt{17}}{2} \right)^2 - \left( x - \frac{3}{2} \right)^2} \text{  dx }\]

\[ = \frac{x - \frac{3}{2}}{2} \sqrt{\left( \frac{\sqrt{17}}{2} \right)^2 - \left( x - \frac{3}{2} \right)^2} + \frac{\left( \frac{\sqrt{17}}{2} \right)^2}{2} \sin^{- 1} \left( \frac{x - \frac{3}{2}}{\frac{\sqrt{17}}{2}} \right)\]

\[ = \frac{2x - 3}{4}\sqrt{2 + 3x - x^2} + \frac{17}{8} \sin^{- 1} \left( \frac{2x - 3}{\sqrt{17}} \right) . . . . . \left( 3 \right)\]

\[\text{ From eq }\left( 1 \right), \left( 2 \right) \text{ and } \left( 3 \right) \text{ we have}\]

\[I = - \frac{2}{3} \left( 2 + 3x - x^2 \right)^\frac{3}{2} - \frac{\left( 2x - 3 \right)}{2}\sqrt{2 + 3x - x^2} - \frac{17}{4} \sin^{- 1} \left( \frac{2x - 3}{\sqrt{17}} \right) + C\]

shaalaa.com
  क्या इस प्रश्न या उत्तर में कोई त्रुटि है?
अध्याय 19: Indefinite Integrals - Exercise 19.29 [पृष्ठ १५९]

APPEARS IN

आरडी शर्मा Mathematics [English] Class 12
अध्याय 19 Indefinite Integrals
Exercise 19.29 | Q 3 | पृष्ठ १५९

वीडियो ट्यूटोरियलVIEW ALL [1]

संबंधित प्रश्न

\[\int\frac{1}{1 - \cos x} dx\]

` ∫  {cosec x} / {"cosec x "- cot x} ` dx      


\[\int\frac{x}{\sqrt{x + a} - \sqrt{x + b}}dx\]

Integrate the following integrals:

\[\int\text{sin 2x  sin 4x    sin 6x  dx} \]

` ∫  {sin 2x} /{a cos^2  x  + b sin^2  x }  ` dx 


` ∫  tan 2x tan 3x  tan 5x    dx  `

`  =  ∫ root (3){ cos^2 x}  sin x   dx `


\[\int 5^{5^{5^x}} 5^{5^x} 5^x dx\]

\[\int\frac{\sin^5 x}{\cos^4 x} \text{ dx }\]

\[\int\left( 2 x^2 + 3 \right) \sqrt{x + 2} \text{ dx  }\]

\[\int \sec^4 2x \text{ dx }\]

\[\int \sin^3 x \cos^6 x \text{ dx }\]

` ∫  {1}/{a^2 x^2- b^2}dx`

\[\int\frac{x^2 - 1}{x^2 + 4} dx\]

\[\int\frac{\cos x}{\sin^2 x + 4 \sin x + 5} dx\]

\[\int\frac{x}{x^4 - x^2 + 1} dx\]

\[\int\frac{a x^3 + bx}{x^4 + c^2} dx\]

\[\int\frac{\left( 1 - x^2 \right)}{x \left( 1 - 2x \right)} \text
{dx\]

\[\int\frac{x^2 \left( x^4 + 4 \right)}{x^2 + 4} \text{ dx }\]

\[\int\frac{\cos x}{\cos 3x} \text{ dx }\]

\[\int\frac{1}{\cos 2x + 3 \sin^2 x} dx\]

\[\int\frac{1}{\sqrt{3} \sin x + \cos x} dx\]

\[\int\left( \tan^{- 1} x^2 \right) x\ dx\]

\[\int e^x \left( \frac{\sin 4x - 4}{1 - \cos 4x} \right) dx\]

\[\int x^2 \sqrt{a^6 - x^6} \text{ dx}\]

\[\int\left( x + 1 \right) \sqrt{2 x^2 + 3} \text{ dx}\]

\[\int\frac{5 x^2 + 20x + 6}{x^3 + 2 x^2 + x} dx\]

\[\int\frac{x}{\left( x + 1 \right) \left( x^2 + 1 \right)} dx\]

\[\int\frac{1}{x^4 + 3 x^2 + 1} \text{ dx }\]

` \int \text{ x} \text{ sec x}^2 \text{  dx  is  equal  to }`

 


\[\int e^x \left( 1 - \cot x + \cot^2 x \right) dx =\]

\[\int\frac{x + 2}{\left( x + 1 \right)^3} \text{ dx }\]


\[\int \text{cosec}^2 x \text{ cos}^2 \text{  2x  dx} \]

\[\int\frac{1}{1 - 2 \sin x} \text{ dx }\]

\[\int x^2 \tan^{- 1} x\ dx\]

\[\int\sqrt{\frac{1 - \sqrt{x}}{1 + \sqrt{x}}} \text{ dx}\]

\[\int\frac{\cot x + \cot^3 x}{1 + \cot^3 x} \text{ dx}\]

\[\int \sin^3  \left( 2x + 1 \right)  \text{dx}\]


Share
Notifications

Englishहिंदीमराठी


      Forgot password?
Use app×