हिंदी

∫ 1 3 + 2 Sin X + Cos X D X - Mathematics

Advertisements
Advertisements

प्रश्न

\[\int\frac{1}{3 + 2 \sin x + \cos x} \text{ dx }\]
योग
Advertisements

उत्तर

\[\text{ Let I }= \int \frac{1}{3 + 2 \sin x + \cos x}dx\]
\[\text{ Putting sin x } = \frac{2 \tan \frac{x}{2}}{1 + \tan^2 \frac{x}{2}} \text{ and cos x } = \frac{1 - \tan^2 \frac{x}{2}}{1 + \tan^2 \frac{x}{2}}\]
\[ \Rightarrow I = \int \frac{1}{3 + 2 \times \frac{2 \tan \frac{x}{2}}{1 + \tan^2 \frac{x}{2}} + \frac{1 - \tan^2 \frac{x}{2}}{1 + \tan^2 \frac{x}{2}}}dx\]
\[ = \int \frac{\left( 1 + \tan^2 \frac{x}{2} \right)}{3\left( 1 + \tan^2 \frac{x}{2} \right) + 4 \tan \left( \frac{x}{2} \right) + 1 - \tan^2 \left( \frac{x}{2} \right)}dx\]
\[ = \int \frac{\sec^2 \left( \frac{x}{2} \right)}{3 + 3 \tan^2 \left( \frac{x}{2} \right) + 4 \tan \left( \frac{x}{2} \right) + 1 - \tan^2 \left( \frac{x}{2} \right)} dx\]
\[ = \int \frac{\sec^2 \left( \frac{x}{2} \right)}{2 \tan^2 \left( \frac{x}{2} \right) + 4 \tan \left( \frac{x}{2} \right) + 4}dx\]
\[ = \frac{1}{2}\int \frac{\sec^2 \left( \frac{x}{2} \right)}{\tan^2 \left( \frac{x}{2} \right) + 2 \tan \left( \frac{x}{2} \right) + 2}dx\]
\[\text{  Let tan }\left( \frac{x}{2} \right) = t\]
\[ \Rightarrow \sec^2 \left( \frac{x}{2} \right) \times \frac{1}{2} dx = dt\]
\[ \text{ sec}^2 \left( \frac{x}{2} \right)dx = 2dt\]
\[ \therefore I = \frac{1}{2} \int \frac{2 dt}{t^2 + 2 t + 2}\]
\[ = \int \frac{dt}{t^2 + 2t + 1 + 1}\]
\[ = \int \frac{dt}{\left( t + 1 \right)^2 + 1^2}\]
\[ = \tan^{- 1} \left( \frac{t + 1}{1} \right) + C\]
\[ = \tan^{- 1} \left( 1 + \tan \frac{x}{2} \right) + C\]

shaalaa.com
  क्या इस प्रश्न या उत्तर में कोई त्रुटि है?
अध्याय 19: Indefinite Integrals - Exercise 19.23 [पृष्ठ ११७]

APPEARS IN

आरडी शर्मा Mathematics [English] Class 12
अध्याय 19 Indefinite Integrals
Exercise 19.23 | Q 6 | पृष्ठ ११७

वीडियो ट्यूटोरियलVIEW ALL [1]

संबंधित प्रश्न

\[\int\frac{1}{2 - 3x} + \frac{1}{\sqrt{3x - 2}} dx\]

\[\int\frac{1 + \cos 4x}{\cot x - \tan x} dx\]

\[\int     \text{sin}^2  \left( 2x + 5 \right)    \text{dx}\]

\[\int\frac{\cos 4x - \cos 2x}{\sin 4x - \sin 2x} dx\]

\[\int\frac{\sin 2x}{\left( a + b \cos 2x \right)^2} dx\]

\[\int x^2 e^{x^3} \cos \left( e^{x^3} \right) dx\]

` ∫   e^{m   sin ^-1  x}/ \sqrt{1-x^2}  ` dx

 


\[\int\frac{\cos\sqrt{x}}{\sqrt{x}} dx\]

\[\int\frac{x}{\sqrt{x^2 + a^2} + \sqrt{x^2 - a^2}} dx\]

\[\int\frac{x^5}{\sqrt{1 + x^3}} dx\]

\[\int x^2 \sqrt{x + 2} \text{  dx  }\]

\[\int\left( 2 x^2 + 3 \right) \sqrt{x + 2} \text{ dx  }\]

\[\ \int\ x \left( 1 - x \right)^{23} dx\]

 


` ∫   tan   x   sec^4  x   dx  `


` = ∫1/{sin^3 x cos^ 2x} dx`


\[\int\frac{1}{a^2 - b^2 x^2} dx\]

\[\int\frac{dx}{e^x + e^{- x}}\]

\[\int\frac{1}{x\sqrt{4 - 9 \left( \log x \right)^2}} dx\]

\[\int\frac{\sin x - \cos x}{\sqrt{\sin 2x}} dx\]

\[\int\frac{\cos x - \sin x}{\sqrt{8 - \sin2x}}dx\]

\[\int\frac{2x + 5}{x^2 - x - 2} \text{ dx }\]

\[\int\frac{x - 1}{\sqrt{x^2 + 1}} \text{ dx }\]

\[\int x \cos^2 x\ dx\]

\[\int\frac{\log x}{x^n}\text{  dx }\]

\[\int2 x^3 e^{x^2} dx\]

` ∫    sin x log  (\text{ cos x ) } dx  `

\[\int x \sin^3 x\ dx\]

\[\int\sqrt{3 - x^2} \text{ dx}\]

\[\int\frac{1}{x \log x \left( 2 + \log x \right)} dx\]

\[\int\frac{dx}{\left( x^2 + 1 \right) \left( x^2 + 4 \right)}\]

\[\int\frac{x^2 + 9}{x^4 + 81} \text{ dx }\]

 


\[\int\frac{\sin^6 x}{\cos^8 x} dx =\]

\[\int\frac{x^3}{\sqrt{1 + x^2}}dx = a \left( 1 + x^2 \right)^\frac{3}{2} + b\sqrt{1 + x^2} + C\], then 


\[\int\frac{x + 2}{\left( x + 1 \right)^3} \text{ dx }\]


\[\int\frac{\sqrt{a} - \sqrt{x}}{1 - \sqrt{ax}}\text{  dx }\]

\[\int\frac{1}{\sin x + \sin 2x} \text{ dx }\]

\[\int\frac{1}{x\sqrt{1 + x^3}} \text{ dx}\]

\[\int \sin^{- 1} \left( 3x - 4 x^3 \right) \text{ dx}\]

\[\int e^x \frac{\left( 1 - x \right)^2}{\left( 1 + x^2 \right)^2} \text{ dx }\]

\[\int\frac{x^2 + x + 1}{\left( x + 1 \right)^2 \left( x + 2 \right)} \text{ dx}\]

Share
Notifications

Englishहिंदीमराठी


      Forgot password?
Use app×