हिंदी

∫ 1 3 + 2 Sin X + Cos X D X - Mathematics

Advertisements
Advertisements

प्रश्न

\[\int\frac{1}{3 + 2 \sin x + \cos x} \text{ dx }\]
योग
Advertisements

उत्तर

\[\text{ Let I }= \int \frac{1}{3 + 2 \sin x + \cos x}dx\]
\[\text{ Putting sin x } = \frac{2 \tan \frac{x}{2}}{1 + \tan^2 \frac{x}{2}} \text{ and cos x } = \frac{1 - \tan^2 \frac{x}{2}}{1 + \tan^2 \frac{x}{2}}\]
\[ \Rightarrow I = \int \frac{1}{3 + 2 \times \frac{2 \tan \frac{x}{2}}{1 + \tan^2 \frac{x}{2}} + \frac{1 - \tan^2 \frac{x}{2}}{1 + \tan^2 \frac{x}{2}}}dx\]
\[ = \int \frac{\left( 1 + \tan^2 \frac{x}{2} \right)}{3\left( 1 + \tan^2 \frac{x}{2} \right) + 4 \tan \left( \frac{x}{2} \right) + 1 - \tan^2 \left( \frac{x}{2} \right)}dx\]
\[ = \int \frac{\sec^2 \left( \frac{x}{2} \right)}{3 + 3 \tan^2 \left( \frac{x}{2} \right) + 4 \tan \left( \frac{x}{2} \right) + 1 - \tan^2 \left( \frac{x}{2} \right)} dx\]
\[ = \int \frac{\sec^2 \left( \frac{x}{2} \right)}{2 \tan^2 \left( \frac{x}{2} \right) + 4 \tan \left( \frac{x}{2} \right) + 4}dx\]
\[ = \frac{1}{2}\int \frac{\sec^2 \left( \frac{x}{2} \right)}{\tan^2 \left( \frac{x}{2} \right) + 2 \tan \left( \frac{x}{2} \right) + 2}dx\]
\[\text{  Let tan }\left( \frac{x}{2} \right) = t\]
\[ \Rightarrow \sec^2 \left( \frac{x}{2} \right) \times \frac{1}{2} dx = dt\]
\[ \text{ sec}^2 \left( \frac{x}{2} \right)dx = 2dt\]
\[ \therefore I = \frac{1}{2} \int \frac{2 dt}{t^2 + 2 t + 2}\]
\[ = \int \frac{dt}{t^2 + 2t + 1 + 1}\]
\[ = \int \frac{dt}{\left( t + 1 \right)^2 + 1^2}\]
\[ = \tan^{- 1} \left( \frac{t + 1}{1} \right) + C\]
\[ = \tan^{- 1} \left( 1 + \tan \frac{x}{2} \right) + C\]

shaalaa.com
  क्या इस प्रश्न या उत्तर में कोई त्रुटि है?
अध्याय 19: Indefinite Integrals - Exercise 19.23 [पृष्ठ ११७]

APPEARS IN

आरडी शर्मा Mathematics [English] Class 12
अध्याय 19 Indefinite Integrals
Exercise 19.23 | Q 6 | पृष्ठ ११७

वीडियो ट्यूटोरियलVIEW ALL [1]

संबंधित प्रश्न

`int{sqrtx(ax^2+bx+c)}dx`

\[\int \left( a \tan x + b \cot x \right)^2 dx\]

\[\int\frac{x}{\sqrt{x + a} - \sqrt{x + b}}dx\]

\[\int\frac{x + 1}{x \left( x + \log x \right)} dx\]

\[\int\frac{\sin 2x}{\left( a + b \cos 2x \right)^2} dx\]

\[\int x^3 \cos x^4 dx\]

\[\int\left( \frac{x + 1}{x} \right) \left( x + \log x \right)^2 dx\]

\[\int\frac{x^2}{\sqrt{1 - x}} dx\]

Evaluate the following integrals:

\[\int\cos\left\{ 2 \cot^{- 1} \sqrt{\frac{1 + x}{1 - x}} \right\}dx\]

\[\int\frac{e^x}{e^{2x} + 5 e^x + 6} dx\]

\[\int\frac{\left( x - 1 \right)^2}{x^2 + 2x + 2} dx\]

\[\int\frac{x - 1}{\sqrt{x^2 + 1}} \text{ dx }\]

\[\int\frac{\sin 2x}{\sin^4 x + \cos^4 x} \text{ dx }\]

\[\int\frac{1}{5 - 4 \sin x} \text{ dx }\]

\[\int\frac{3 + 2 \cos x + 4 \sin x}{2 \sin x + \cos x + 3} \text{ dx }\]

\[\int x \text{ sin 2x dx }\]

\[\int \sin^{- 1} \sqrt{x} \text{ dx }\]

\[\int \tan^{- 1} \left( \frac{3x - x^3}{1 - 3 x^2} \right) dx\]

\[\int\frac{\sin^{- 1} x}{x^2} \text{ dx }\]

\[\int \cos^3 \sqrt{x}\ dx\]

\[\int\frac{e^x}{x}\left\{ \text{ x }\left( \log x \right)^2 + 2 \log x \right\} dx\]

∴\[\int e^{2x} \left( - \sin x + 2 \cos x \right) dx\]

\[\int\frac{1}{\left( x^2 + 1 \right) \left( x^2 + 2 \right)} dx\]

\[\int\frac{x^2 - 1}{x^4 + 1} \text{ dx }\]

\[\int\frac{1}{\left( x - 1 \right) \sqrt{2x + 3}} \text{ dx }\]

\[\int\frac{1}{\left( x^2 + 1 \right) \sqrt{x}} \text{ dx }\]

\[\int\frac{1}{\left( 2 x^2 + 3 \right) \sqrt{x^2 - 4}} \text{ dx }\]

\[\int\frac{1}{1 - \cos x - \sin x} dx =\]

The value of \[\int\frac{\sin x + \cos x}{\sqrt{1 - \sin 2x}} dx\] is equal to


If \[\int\frac{1}{\left( x + 2 \right)\left( x^2 + 1 \right)}dx = a\log\left| 1 + x^2 \right| + b \tan^{- 1} x + \frac{1}{5}\log\left| x + 2 \right| + C,\] then


\[\int\frac{\sin x}{1 + \sin x} \text{ dx }\]

\[\int \sec^2 x \cos^2 2x \text{ dx }\]

\[\int\frac{1}{\sin x + \sin 2x} \text{ dx }\]

\[\int \sin^{- 1} \left( 3x - 4 x^3 \right) \text{ dx}\]

\[\int \cos^{- 1} \left( 1 - 2 x^2 \right) \text{ dx }\]

\[\int\sqrt{\frac{1 - \sqrt{x}}{1 + \sqrt{x}}} \text{ dx}\]

Find: `int (sin2x)/sqrt(9 - cos^4x) dx`


Share
Notifications

Englishहिंदीमराठी


      Forgot password?
Use app×