हिंदी

∫ D X ( X 2 + 1 ) ( X 2 + 4 ) - Mathematics

Advertisements
Advertisements

प्रश्न

\[\int\frac{dx}{\left( x^2 + 1 \right) \left( x^2 + 4 \right)}\]
योग
Advertisements

उत्तर

We have,

\[I = \int\frac{dx}{\left( x^2 + 1 \right) \left( x^2 + 4 \right)}\]

Putting `x^2 = t`

\[\text{Then, }\frac{1}{\left( x^2 + 1 \right) \left( x^2 + 4 \right)} = \frac{1}{\left( t + 1 \right) \left( t + 4 \right)}\]

\[\text{Let }\frac{1}{\left( t + 1 \right) \left( t + 4 \right)} = \frac{A}{t + 1} + \frac{B}{t + 4}\]

\[ \Rightarrow 1 = A \left( t + 4 \right) + B \left( t + 1 \right)\]

Putting `t + 4 = 0`

\[ \Rightarrow t = - 4\]

\[ \therefore 1 = A \times 0 + B \left( - 3 \right)\]

\[ \Rightarrow B = - \frac{1}{3}\]

Putting `t + 1 = 0`

\[ \Rightarrow t = - 1\]

\[ \therefore 1 = A \left( - 1 + 4 \right) + B \times 0\]

\[ \Rightarrow A = \frac{1}{3}\]

\[ \therefore \frac{1}{\left( t + 1 \right) \left( t + 4 \right)} = \frac{1}{3 \left( t + 1 \right)} - \frac{1}{3 \left( t + 4 \right)}\]

\[ \Rightarrow \frac{1}{\left( x^2 + 1 \right) \left( x^2 + 4 \right)} = \frac{1}{3 \left( x^2 + 1 \right)} - \frac{1}{3 \left( x^2 + 2^2 \right)}\]

\[ \Rightarrow \int\frac{dx}{\left( x^2 + 1 \right) \left( x^2 + 4 \right)} = \frac{1}{3}\int\frac{dx}{x^2 + 1^2} - \frac{1}{3}\int\frac{dx}{x^2 + 2^2}\]

\[ = \frac{1}{3} \tan^{- 1} x - \frac{1}{3} \times \frac{1}{2} \tan^{- 1} \left( \frac{x}{2} \right) + C\]

\[ = \frac{1}{3} \tan^{- 1} x - \frac{1}{6} \tan^{- 1} \left( \frac{x}{2} \right) + C\]

shaalaa.com
  क्या इस प्रश्न या उत्तर में कोई त्रुटि है?
अध्याय 19: Indefinite Integrals - Exercise 19.30 [पृष्ठ १७७]

APPEARS IN

आरडी शर्मा Mathematics [English] Class 12
अध्याय 19 Indefinite Integrals
Exercise 19.30 | Q 41 | पृष्ठ १७७

वीडियो ट्यूटोरियलVIEW ALL [1]

संबंधित प्रश्न

\[\int\frac{x^2 + 5x + 2}{x + 2} dx\]


\[\int\frac{x}{\sqrt{x + a} - \sqrt{x + b}}dx\]

\[\int \sin^2 \frac{x}{2} dx\]

\[\int\sqrt{\frac{1 - \sin 2x}{1 + \sin 2x}} dx\]

` ∫ {"cosec"   x }/ { log  tan   x/2 ` dx 

\[\int\left\{ 1 + \tan x \tan \left( x + \theta \right) \right\} dx\]

\[\int\frac{x}{\sqrt{x^2 + a^2} + \sqrt{x^2 - a^2}} dx\]

\[\int\frac{x^5}{\sqrt{1 + x^3}} dx\]

\[\int \cot^5 x  \text{ dx }\]

Evaluate the following integrals:
\[\int\frac{x^2}{\left( a^2 - x^2 \right)^{3/2}}dx\]

\[\int\frac{1}{1 + x - x^2}  \text{ dx }\]

\[\int\frac{1}{\sqrt{3 x^2 + 5x + 7}} dx\]

\[\int\frac{\sec^2 x}{\sqrt{4 + \tan^2 x}} dx\]

\[\int\frac{x}{\sqrt{4 - x^4}} dx\]

\[\int\frac{x + 7}{3 x^2 + 25x + 28}\text{ dx}\]

\[\int\frac{x^3}{x^4 + x^2 + 1}dx\]

\[\int\frac{1}{\cos x \left( \sin x + 2 \cos x \right)} dx\]

\[\int x e^x \text{ dx }\]

\[\int x^2 \sin^2 x\ dx\]

\[\int x \cos^3 x\ dx\]

\[\int\frac{e^x \left( x - 4 \right)}{\left( x - 2 \right)^3} \text{ dx }\]

\[\int\frac{2x + 1}{\left( x + 1 \right) \left( x - 2 \right)} dx\]

\[\int\frac{x^2 + 1}{x\left( x^2 - 1 \right)} dx\]

\[\int\frac{1}{x\left( x^n + 1 \right)} dx\]

\[\int\frac{3}{\left( 1 - x \right) \left( 1 + x^2 \right)} dx\]

\[\int\frac{1}{\cos x \left( 5 - 4 \sin x \right)} dx\]

\[\int\frac{1}{x^4 + 3 x^2 + 1} \text{ dx }\]

\[\int x^{\sin x} \left( \frac{\sin x}{x} + \cos x . \log x \right) dx\] is equal to

\[\int\frac{1}{1 - \cos x - \sin x} dx =\]

\[\int\frac{\sin x}{1 + \sin x} \text{ dx }\]

\[\int\frac{x^4 + x^2 - 1}{x^2 + 1} \text{ dx}\]

\[\int\frac{1}{1 - 2 \sin x} \text{ dx }\]

\[\int\frac{1}{\sin x \left( 2 + 3 \cos x \right)} \text{ dx }\]

\[\int x \sec^2 2x\ dx\]

\[\int x\sqrt{\frac{1 - x}{1 + x}} \text{ dx }\]

\[\int x^2 \tan^{- 1} x\ dx\]

\[\int \sin^{- 1} \sqrt{\frac{x}{a + x}} \text{  dx}\]

\[\int\frac{x}{x^3 - 1} \text{ dx}\]

Share
Notifications

Englishहिंदीमराठी


      Forgot password?
Use app×