मराठी

∫ D X ( X 2 + 1 ) ( X 2 + 4 ) - Mathematics

Advertisements
Advertisements

प्रश्न

\[\int\frac{dx}{\left( x^2 + 1 \right) \left( x^2 + 4 \right)}\]
बेरीज
Advertisements

उत्तर

We have,

\[I = \int\frac{dx}{\left( x^2 + 1 \right) \left( x^2 + 4 \right)}\]

Putting `x^2 = t`

\[\text{Then, }\frac{1}{\left( x^2 + 1 \right) \left( x^2 + 4 \right)} = \frac{1}{\left( t + 1 \right) \left( t + 4 \right)}\]

\[\text{Let }\frac{1}{\left( t + 1 \right) \left( t + 4 \right)} = \frac{A}{t + 1} + \frac{B}{t + 4}\]

\[ \Rightarrow 1 = A \left( t + 4 \right) + B \left( t + 1 \right)\]

Putting `t + 4 = 0`

\[ \Rightarrow t = - 4\]

\[ \therefore 1 = A \times 0 + B \left( - 3 \right)\]

\[ \Rightarrow B = - \frac{1}{3}\]

Putting `t + 1 = 0`

\[ \Rightarrow t = - 1\]

\[ \therefore 1 = A \left( - 1 + 4 \right) + B \times 0\]

\[ \Rightarrow A = \frac{1}{3}\]

\[ \therefore \frac{1}{\left( t + 1 \right) \left( t + 4 \right)} = \frac{1}{3 \left( t + 1 \right)} - \frac{1}{3 \left( t + 4 \right)}\]

\[ \Rightarrow \frac{1}{\left( x^2 + 1 \right) \left( x^2 + 4 \right)} = \frac{1}{3 \left( x^2 + 1 \right)} - \frac{1}{3 \left( x^2 + 2^2 \right)}\]

\[ \Rightarrow \int\frac{dx}{\left( x^2 + 1 \right) \left( x^2 + 4 \right)} = \frac{1}{3}\int\frac{dx}{x^2 + 1^2} - \frac{1}{3}\int\frac{dx}{x^2 + 2^2}\]

\[ = \frac{1}{3} \tan^{- 1} x - \frac{1}{3} \times \frac{1}{2} \tan^{- 1} \left( \frac{x}{2} \right) + C\]

\[ = \frac{1}{3} \tan^{- 1} x - \frac{1}{6} \tan^{- 1} \left( \frac{x}{2} \right) + C\]

shaalaa.com
  या प्रश्नात किंवा उत्तरात काही त्रुटी आहे का?
पाठ 19: Indefinite Integrals - Exercise 19.30 [पृष्ठ १७७]

APPEARS IN

आरडी शर्मा Mathematics [English] Class 12
पाठ 19 Indefinite Integrals
Exercise 19.30 | Q 41 | पृष्ठ १७७

व्हिडिओ ट्यूटोरियलVIEW ALL [1]

संबंधित प्रश्‍न

`int{sqrtx(ax^2+bx+c)}dx`

\[\int\frac{1}{1 + \cos 2x} dx\]

If f' (x) = x + bf(1) = 5, f(2) = 13, find f(x)


\[\int\frac{x^3}{x - 2} dx\]

\[\int\sqrt{\frac{1 - \sin 2x}{1 + \sin 2x}} dx\]

\[\int\frac{\log\left( 1 + \frac{1}{x} \right)}{x \left( 1 + x \right)} dx\]

\[\int\frac{\cos^3 x}{\sqrt{\sin x}} dx\]

\[\int\frac{e^\sqrt{x} \cos \left( e^\sqrt{x} \right)}{\sqrt{x}} dx\]

\[\int\frac{\cos\sqrt{x}}{\sqrt{x}} dx\]

\[\int\frac{x}{\sqrt{x^2 + a^2} + \sqrt{x^2 - a^2}} dx\]

\[\int\frac{2x - 1}{\left( x - 1 \right)^2} dx\]

\[\int\frac{x^2}{\sqrt{1 - x}} dx\]

\[\int\frac{1}{\sin^3 x \cos^5 x} dx\]

\[\int\frac{1}{\sqrt{a^2 + b^2 x^2}} dx\]

\[\int\frac{\sec^2 x}{1 - \tan^2 x} dx\]

\[\int\frac{e^x}{1 + e^{2x}} dx\]

\[\int\frac{1}{\sqrt{16 - 6x - x^2}} dx\]

\[\int\frac{x}{\sqrt{x^2 + x + 1}} \text{ dx }\]

\[\int\frac{1}{5 + 4 \cos x} dx\]

\[\int\frac{1}{\sin x + \sqrt{3} \cos x} \text{ dx  }\]

\[\int e^x \left( \frac{\sin 4x - 4}{1 - \cos 4x} \right) dx\]

\[\int\frac{\sqrt{16 + \left( \log x \right)^2}}{x} \text{ dx}\]

Evaluate the following integral:

\[\int\frac{x^2}{1 - x^4}dx\]

\[\int\frac{1}{\left( x^2 + 1 \right) \sqrt{x}} \text{ dx }\]

If \[\int\frac{\cos 8x + 1}{\tan 2x - \cot 2x} dx\]


If \[\int\frac{\sin^8 x - \cos^8 x}{1 - 2 \sin^2 x \cos^2 x} dx\]


\[\int\left( x - 1 \right) e^{- x} dx\] is equal to

\[\int\frac{e^x \left( 1 + x \right)}{\cos^2 \left( x e^x \right)} dx =\]

The primitive of the function \[f\left( x \right) = \left( 1 - \frac{1}{x^2} \right) a^{x + \frac{1}{x}} , a > 0\text{ is}\]


If \[\int\frac{1}{\left( x + 2 \right)\left( x^2 + 1 \right)}dx = a\log\left| 1 + x^2 \right| + b \tan^{- 1} x + \frac{1}{5}\log\left| x + 2 \right| + C,\] then


\[\int \sin^4 2x\ dx\]

\[\int\frac{1}{\text{ sin} \left( x - a \right) \text{ sin } \left( x - b \right)} \text{ dx }\]

\[\int\frac{1}{\sin x + \sin 2x} \text{ dx }\]

\[\int {cosec}^4 2x\ dx\]


\[\int\frac{\sin^6 x}{\cos x} \text{ dx }\]

\[\int\frac{1}{\sec x + cosec x}\text{  dx }\]

\[\int\log \left( x + \sqrt{x^2 + a^2} \right) \text{ dx}\]

\[\int\frac{1}{\left( x^2 + 2 \right) \left( x^2 + 5 \right)} \text{ dx}\]

\[\int\sqrt{\frac{1 - \sqrt{x}}{1 + \sqrt{x}}} \text{ dx}\]

\[\int\frac{\sin 4x - 2}{1 - \cos 4x} e^{2x} \text{ dx}\]

Share
Notifications

Englishहिंदीमराठी


      Forgot password?
Use app×