मराठी

∫ X 2 ( X 2 + 1 ) ( 3 X 2 + 4 ) D X - Mathematics

Advertisements
Advertisements

प्रश्न

\[\int\frac{x^2}{\left( x^2 + 1 \right) \left( 3 x^2 + 4 \right)} dx\]
बेरीज
Advertisements

उत्तर

We have,

\[I = \int\frac{x^2 dx}{\left( x^2 + 1 \right) \left( 3 x^2 + 4 \right)}\]

Putting `x^2 = t`

\[\text{Then, }\frac{x^2}{\left( x^2 + 1 \right) \left( 3 x^2 + 4 \right)} = \frac{t}{\left( t + 1 \right) \left( 3t + 4 \right)}\]

\[\text{Let }\frac{t}{\left( t + 1 \right) \left( 3t + 4 \right)} = \frac{A}{t + 1} + \frac{B}{3t + 4}\]

\[ \Rightarrow \frac{t}{\left( t + 1 \right) \left( 3t + 4 \right)} = \frac{A \left( 3t + 4 \right) + B \left( t + 1 \right)}{\left( t + 1 \right) \left( 3t + 4 \right)}\]

\[ \Rightarrow t = A \left( 3t + 4 \right) + B \left( t + 1 \right)\]

Putting `t + 1 = 0`

\[ \Rightarrow t = - 1\]

\[ \therefore - 1 = A \left( - 3 + 4 \right) + 0\]

\[ \Rightarrow A = - 1\]

Putting `3t + 4 = 0`

\[ \Rightarrow t = - \frac{4}{3}\]

\[ \therefore - \frac{4}{3} = 0 + B \left( - \frac{4}{3} + 1 \right)\]

\[ \Rightarrow - \frac{4}{3} = B \times \left( - \frac{1}{3} \right)\]

\[ \Rightarrow B = 4\]

\[ \therefore \frac{t}{\left( t + 1 \right) \left( 3t + 4 \right)} = - \frac{1}{t + 1} + \frac{4}{3t + 4}\]

\[ \Rightarrow \frac{x^2}{\left( x^2 + 1 \right) \left( 3 x^2 + 4 \right)} = \frac{- 1}{x^2 + 1} + \frac{4}{3 x^2 + 4}\]

\[ \Rightarrow \frac{x^2}{\left( x^2 + 1 \right) \left( 3 x^2 + 4 \right)} = \frac{- 1}{x^2 + 1} + \frac{4}{3 \left( x^2 + \frac{4}{3} \right)}\]

\[ \Rightarrow \int\frac{x^2 dx}{\left( x^2 + 1 \right) \left( 3 x^2 + 4 \right)} = - \int\frac{dx}{x^2 + 1} + \frac{4}{3}\int\frac{dx}{x^2 + \left( \frac{2}{\sqrt{3}} \right)^2}\]

\[ = - \tan^{- 1} \left( x \right) + \frac{4}{3} \times \frac{\sqrt{3}}{2} \tan^{- 1} \left( \frac{\sqrt{3}x}{2} \right) + C\]

\[ = - \tan^{- 1} \left( x \right) + \frac{2}{\sqrt{3}} \tan^{- 1} \left( \frac{\sqrt{3}x}{2} \right) + C\]

shaalaa.com
  या प्रश्नात किंवा उत्तरात काही त्रुटी आहे का?
पाठ 19: Indefinite Integrals - Exercise 19.30 [पृष्ठ १७७]

APPEARS IN

आरडी शर्मा Mathematics [English] Class 12
पाठ 19 Indefinite Integrals
Exercise 19.30 | Q 42 | पृष्ठ १७७

व्हिडिओ ट्यूटोरियलVIEW ALL [1]

संबंधित प्रश्‍न

\[\int\left\{ x^2 + e^{\log  x}+ \left( \frac{e}{2} \right)^x \right\} dx\]


\[\int\frac{1}{\sqrt{x}}\left( 1 + \frac{1}{x} \right) dx\]

\[\int\frac{x^{- 1/3} + \sqrt{x} + 2}{\sqrt[3]{x}} dx\]

\[\int\frac{2 - 3x}{\sqrt{1 + 3x}} dx\]

`∫     cos ^4  2x   dx `


\[\int\frac{\cos x}{\cos \left( x - a \right)} dx\] 

\[\int\frac{e^x + 1}{e^x + x} dx\]

\[\int\frac{1}{\left( x + 1 \right)\left( x^2 + 2x + 2 \right)} dx\]

\[\int\frac{x^2}{\sqrt{3x + 4}} dx\]

\[\int\frac{1}{\sqrt{a^2 + b^2 x^2}} dx\]

\[\int\frac{x^2}{x^2 + 7x + 10} dx\]

\[\int\frac{x}{\sqrt{x^2 + 6x + 10}} \text{ dx }\]

\[\int\frac{\text{ log }\left( x + 2 \right)}{\left( x + 2 \right)^2}  \text{ dx }\]

\[\int x\left( \frac{\sec 2x - 1}{\sec 2x + 1} \right) dx\]

\[\int \sin^{- 1} \left( \frac{2x}{1 + x^2} \right) \text{ dx }\]

\[\int\frac{\left( x \tan^{- 1} x \right)}{\left( 1 + x^2 \right)^{3/2}} \text{ dx }\]

\[\int\frac{e^x}{x}\left\{ \text{ x }\left( \log x \right)^2 + 2 \log x \right\} dx\]

\[\int\frac{\sqrt{16 + \left( \log x \right)^2}}{x} \text{ dx}\]

\[\int\left( x + 2 \right) \sqrt{x^2 + x + 1} \text{  dx }\]

\[\int\frac{2x - 3}{\left( x^2 - 1 \right) \left( 2x + 3 \right)} dx\]

\[\int\frac{1}{\left( x - 1 \right) \sqrt{x + 2}} \text{ dx }\]

\[\int\frac{x}{4 + x^4} \text{ dx }\] is equal to

\[\int e^x \left( \frac{1 - \sin x}{1 - \cos x} \right) dx\]

\[\int\frac{e^x \left( 1 + x \right)}{\cos^2 \left( x e^x \right)} dx =\]

\[\int\frac{\cos2x - \cos2\theta}{\cos x - \cos\theta}dx\] is equal to 

\[\int\frac{x^9}{\left( 4 x^2 + 1 \right)^6}dx\]  is equal to 

\[\int \tan^4 x\ dx\]

\[\int x\sqrt{2x + 3} \text{ dx }\]

\[\int\sqrt{\sin x} \cos^3 x\ \text{ dx }\]

\[\int\frac{1}{1 - x - 4 x^2}\text{  dx }\]

\[\int\frac{1}{\sqrt{3 - 2x - x^2}} \text{ dx}\]

\[\int\sqrt{\frac{1 + x}{x}} \text{ dx }\]

\[\int\sqrt{\frac{1 - x}{x}} \text{ dx}\]


\[\int {cosec}^4 2x\ dx\]


\[\int\frac{1 + \sin x}{\sin x \left( 1 + \cos x \right)} \text{ dx }\]


\[\int\frac{\sin x + \cos x}{\sin^4 x + \cos^4 x} \text{ dx }\]

\[\int \sin^{- 1} \sqrt{x}\ dx\]

\[\int \sin^{- 1} \sqrt{\frac{x}{a + x}} \text{  dx}\]

\[\int\frac{\sqrt{1 - \sin x}}{1 + \cos x} e^{- x/2} \text{ dx}\]

\[\int \sin^3  \left( 2x + 1 \right)  \text{dx}\]


Share
Notifications

Englishहिंदीमराठी


      Forgot password?
Use app×