मराठी

∫ X 2 ( X 2 + 1 ) ( 3 X 2 + 4 ) D X - Mathematics

Advertisements
Advertisements

प्रश्न

\[\int\frac{x^2}{\left( x^2 + 1 \right) \left( 3 x^2 + 4 \right)} dx\]
बेरीज
Advertisements

उत्तर

We have,

\[I = \int\frac{x^2 dx}{\left( x^2 + 1 \right) \left( 3 x^2 + 4 \right)}\]

Putting `x^2 = t`

\[\text{Then, }\frac{x^2}{\left( x^2 + 1 \right) \left( 3 x^2 + 4 \right)} = \frac{t}{\left( t + 1 \right) \left( 3t + 4 \right)}\]

\[\text{Let }\frac{t}{\left( t + 1 \right) \left( 3t + 4 \right)} = \frac{A}{t + 1} + \frac{B}{3t + 4}\]

\[ \Rightarrow \frac{t}{\left( t + 1 \right) \left( 3t + 4 \right)} = \frac{A \left( 3t + 4 \right) + B \left( t + 1 \right)}{\left( t + 1 \right) \left( 3t + 4 \right)}\]

\[ \Rightarrow t = A \left( 3t + 4 \right) + B \left( t + 1 \right)\]

Putting `t + 1 = 0`

\[ \Rightarrow t = - 1\]

\[ \therefore - 1 = A \left( - 3 + 4 \right) + 0\]

\[ \Rightarrow A = - 1\]

Putting `3t + 4 = 0`

\[ \Rightarrow t = - \frac{4}{3}\]

\[ \therefore - \frac{4}{3} = 0 + B \left( - \frac{4}{3} + 1 \right)\]

\[ \Rightarrow - \frac{4}{3} = B \times \left( - \frac{1}{3} \right)\]

\[ \Rightarrow B = 4\]

\[ \therefore \frac{t}{\left( t + 1 \right) \left( 3t + 4 \right)} = - \frac{1}{t + 1} + \frac{4}{3t + 4}\]

\[ \Rightarrow \frac{x^2}{\left( x^2 + 1 \right) \left( 3 x^2 + 4 \right)} = \frac{- 1}{x^2 + 1} + \frac{4}{3 x^2 + 4}\]

\[ \Rightarrow \frac{x^2}{\left( x^2 + 1 \right) \left( 3 x^2 + 4 \right)} = \frac{- 1}{x^2 + 1} + \frac{4}{3 \left( x^2 + \frac{4}{3} \right)}\]

\[ \Rightarrow \int\frac{x^2 dx}{\left( x^2 + 1 \right) \left( 3 x^2 + 4 \right)} = - \int\frac{dx}{x^2 + 1} + \frac{4}{3}\int\frac{dx}{x^2 + \left( \frac{2}{\sqrt{3}} \right)^2}\]

\[ = - \tan^{- 1} \left( x \right) + \frac{4}{3} \times \frac{\sqrt{3}}{2} \tan^{- 1} \left( \frac{\sqrt{3}x}{2} \right) + C\]

\[ = - \tan^{- 1} \left( x \right) + \frac{2}{\sqrt{3}} \tan^{- 1} \left( \frac{\sqrt{3}x}{2} \right) + C\]

shaalaa.com
  या प्रश्नात किंवा उत्तरात काही त्रुटी आहे का?
पाठ 19: Indefinite Integrals - Exercise 19.30 [पृष्ठ १७७]

APPEARS IN

आरडी शर्मा Mathematics [English] Class 12
पाठ 19 Indefinite Integrals
Exercise 19.30 | Q 42 | पृष्ठ १७७

व्हिडिओ ट्यूटोरियलVIEW ALL [1]

संबंधित प्रश्‍न

\[\int\frac{3x + 5}{\sqrt{7x + 9}} dx\]

`  ∫  sin 4x cos  7x  dx  `

\[\int\frac{\sin 2x}{\sin 5x \sin 3x} dx\]

\[\int\frac{1}{1 + \sqrt{x}} dx\]

\[\int 5^{x + \tan^{- 1} x} . \left( \frac{x^2 + 2}{x^2 + 1} \right) dx\]

\[\  ∫    x   \text{ e}^{x^2} dx\]

\[\int {cosec}^4  \text{ 3x } \text{ dx } \]

\[\int \sin^5 x \text{ dx }\]

\[\int \cos^7 x \text{ dx  } \]

\[\int\frac{1}{\sqrt{\left( x - \alpha \right)\left( \beta - x \right)}} dx, \left( \beta > \alpha \right)\]

\[\int\frac{1}{\sqrt{7 - 3x - 2 x^2}} dx\]

\[\int\frac{\cos x}{\sqrt{\sin^2 x - 2 \sin x - 3}} dx\]

`  ∫ \sqrt{"cosec x"- 1}  dx `

` ∫  {x-3} /{ x^2 + 2x - 4 } dx `


\[\int\frac{x^2 \left( x^4 + 4 \right)}{x^2 + 4} \text{ dx }\]

\[\int\frac{x - 1}{\sqrt{x^2 + 1}} \text{ dx }\]

\[\int\frac{1}{4 \sin^2 x + 5 \cos^2 x} \text{ dx }\]

\[\int\frac{1}{3 + 2 \cos^2 x} \text{ dx }\]

\[\int\frac{1}{4 \cos x - 1} \text{ dx }\]

\[\int x\left( \frac{\sec 2x - 1}{\sec 2x + 1} \right) dx\]

\[\int \tan^{- 1} \left( \frac{3x - x^3}{1 - 3 x^2} \right) dx\]

\[\int \sin^3 \sqrt{x}\ dx\]

\[\int \tan^{- 1} \sqrt{\frac{1 - x}{1 + x}} dx\]

\[\int \sin^{- 1} \sqrt{\frac{x}{a + x}} \text{ dx }\]

\[\int\left( 2x - 5 \right) \sqrt{2 + 3x - x^2} \text{  dx }\]

\[\int\frac{1}{x\left[ 6 \left( \log x \right)^2 + 7 \log x + 2 \right]} dx\]

\[\int\frac{x^4}{\left( x - 1 \right) \left( x^2 + 1 \right)} dx\]

\[\int\frac{x}{\left( x^2 + 2x + 2 \right) \sqrt{x + 1}} \text{ dx}\]

If `int(2x^(1/2))/(x^2)  dx = k  .  2^(1/x) + C`, then k is equal to ______.


\[\int\frac{\sin^6 x}{\cos^8 x} dx =\]

\[\int\frac{\sin^2 x}{\cos^4 x} dx =\]

The value of \[\int\frac{\sin x + \cos x}{\sqrt{1 - \sin 2x}} dx\] is equal to


\[\int\frac{x^9}{\left( 4 x^2 + 1 \right)^6}dx\]  is equal to 

\[\int\frac{\left( \sin^{- 1} x \right)^3}{\sqrt{1 - x^2}} \text{ dx }\]

\[\int\frac{1}{4 x^2 + 4x + 5} dx\]

\[\int \tan^5 x\ \sec^3 x\ dx\]

\[ \int\left( 1 + x^2 \right) \ \cos 2x \ dx\]


\[\int\frac{1}{1 + x + x^2 + x^3} \text{ dx }\]

\[\int \left( e^x + 1 \right)^2 e^x dx\]


\[\int\frac{x^2}{x^2 + 7x + 10} dx\]

Share
Notifications

Englishहिंदीमराठी


      Forgot password?
Use app×