मराठी

∫ 3 X + 5 X 3 − X 2 − X + 1 D X - Mathematics

Advertisements
Advertisements

प्रश्न

\[\int\frac{3x + 5}{x^3 - x^2 - x + 1} dx\]
बेरीज
Advertisements

उत्तर

We have,

\[I = \int\frac{\left( 3x + 5 \right)dx}{x^3 - x^2 - x + 1}\]

\[ = \int\frac{\left( 3x + 5 \right)dx}{x^2 \left( x - 1 \right) - 1\left( x - 1 \right)}\]

\[ = \int\frac{\left( 3x + 5 \right)dx}{\left( x^2 - 1 \right) \left( x - 1 \right)}\]

\[ = \int\frac{\left( 3x + 5 \right)dx}{\left( x - 1 \right) \left( x + 1 \right) \left( x - 1 \right)}\]

\[ = \int\frac{\left( 3x + 5 \right)dx}{\left( x - 1 \right)^2 \left( x + 1 \right)}\]

\[\text{Let }\frac{3x + 5}{\left( x - 1 \right)^2 \left( x + 1 \right)} = \frac{A}{x + 1} + \frac{B}{x - 1} + \frac{C}{\left( x - 1 \right)^2}\]

\[ \Rightarrow \frac{3x + 5}{\left( x - 1 \right)^2 \left( x + 1 \right)} = \frac{A \left( x - 1 \right)^2 + B\left( x + 1 \right) \left( x - 1 \right) + C\left( x + 1 \right)}{\left( x + 1 \right) \left( x - 1 \right)^2}\]

\[ \Rightarrow 3x + 5 = A\left( x^2 - 2x + 1 \right) + B\left( x^2 - 1 \right) + Cx + C\]

\[ \Rightarrow 3x + 5 = \left( A + B \right) x^2 + \left( - 2A + C \right)x + \left( A - B + C \right)\]

\[\text{Equating coefficient of like terms}\]

\[A + B = 0 . . . . . \left( 1 \right)\]

\[ - 2A + C = 3 . . . . . \left( 2 \right)\]

\[A - B + C = 5 . . . . . \left( 3 \right)\]

\[\text{Solving these three equations, we get}\]

\[A = \frac{1}{2}\]

\[B = - \frac{1}{2}\]

\[C = 4\]

\[ \therefore \frac{3x + 5}{\left( x - 1 \right)^2 \left( x + 1 \right)} = \frac{1}{2\left( x + 1 \right)} - \frac{1}{2\left( x - 1 \right)} + \frac{4}{\left( x - 1 \right)^2}\]

\[ \Rightarrow I = \frac{1}{2}\int\frac{dx}{x + 1} - \frac{1}{2}\int\frac{dx}{x - 1} + 4\int \left( x - 1 \right)^{- 2} dx\]

\[ = \frac{1}{2}\log \left| x + 1 \right| - \frac{1}{2}\log \left| x - 1 \right| - \frac{4}{\left( x - 1 \right)} + C'\]

\[ = \frac{1}{2}\log \left| \frac{x + 1}{x - 1} \right| - \frac{4}{x - 1} + C'\]

shaalaa.com
  या प्रश्नात किंवा उत्तरात काही त्रुटी आहे का?
पाठ 19: Indefinite Integrals - Exercise 19.30 [पृष्ठ १७७]

APPEARS IN

आरडी शर्मा Mathematics [English] Class 12
पाठ 19 Indefinite Integrals
Exercise 19.30 | Q 43 | पृष्ठ १७७

व्हिडिओ ट्यूटोरियलVIEW ALL [1]

संबंधित प्रश्‍न

\[\int\frac{\sin^3 x - \cos^3 x}{\sin^2 x \cos^2 x} dx\]

\[\int \left( \tan x + \cot x \right)^2 dx\]

\[\int\frac{1}{1 - \cos x} dx\]

\[\int \tan^{- 1} \left( \frac{\sin 2x}{1 + \cos 2x} \right) dx\]

\[\int\frac{x^3 - 3 x^2 + 5x - 7 + x^2 a^x}{2 x^2} dx\]

If f' (x) = 8x3 − 2xf(2) = 8, find f(x)


\[\int \cos^2 \text{nx dx}\]

\[\int\frac{\cos x}{\cos \left( x - a \right)} dx\] 

` ∫  {sin 2x} /{a cos^2  x  + b sin^2  x }  ` dx 


\[\int\left\{ 1 + \tan x \tan \left( x + \theta \right) \right\} dx\]

\[\int\frac{e^\sqrt{x} \cos \left( e^\sqrt{x} \right)}{\sqrt{x}} dx\]

\[\int\frac{x}{\sqrt{x^2 + a^2} + \sqrt{x^2 - a^2}} dx\]

\[\int\frac{\sin^5 x}{\cos^4 x} \text{ dx }\]

\[\int\frac{1}{\sin^3 x \cos^5 x} dx\]

` = ∫1/{sin^3 x cos^ 2x} dx`


\[\int\frac{e^x}{\left( 1 + e^x \right)\left( 2 + e^x \right)} dx\]

\[\int\frac{1}{\sqrt{7 - 6x - x^2}} dx\]

\[\int\frac{\cos 2x}{\sqrt{\sin^2 2x + 8}} dx\]

\[\int\frac{x^2 + 1}{x^2 - 5x + 6} dx\]

\[\int\frac{x + 2}{\sqrt{x^2 + 2x - 1}} \text{ dx }\]

\[\int\frac{x + 1}{\sqrt{x^2 + 1}} dx\]

\[\int\frac{1}{13 + 3 \cos x + 4 \sin x} dx\]

\[\int x^2 e^{- x} \text{ dx }\]

\[\int\frac{\text{ log }\left( x + 2 \right)}{\left( x + 2 \right)^2}  \text{ dx }\]

\[\int {cosec}^3 x\ dx\]

\[\int e^x \left( \cos x - \sin x \right) dx\]

\[\int\frac{2x + 1}{\left( x + 1 \right) \left( x - 2 \right)} dx\]

\[\int\frac{x^2 + 1}{x\left( x^2 - 1 \right)} dx\]

\[\int\frac{dx}{\left( x^2 + 1 \right) \left( x^2 + 4 \right)}\]

\[\int\frac{4 x^4 + 3}{\left( x^2 + 2 \right) \left( x^2 + 3 \right) \left( x^2 + 4 \right)} dx\]

\[\int\frac{x}{\left( x - 3 \right) \sqrt{x + 1}} \text{ dx}\]

\[\int\frac{1}{\cos x + \sqrt{3} \sin x} \text{ dx } \] is equal to

\[\int\frac{x^3}{\sqrt{1 + x^2}}dx = a \left( 1 + x^2 \right)^\frac{3}{2} + b\sqrt{1 + x^2} + C\], then 


If \[\int\frac{1}{\left( x + 2 \right)\left( x^2 + 1 \right)}dx = a\log\left| 1 + x^2 \right| + b \tan^{- 1} x + \frac{1}{5}\log\left| x + 2 \right| + C,\] then


\[\int\frac{\sqrt{a} - \sqrt{x}}{1 - \sqrt{ax}}\text{  dx }\]

\[\int\frac{1}{5 - 4 \sin x} \text{ dx }\]

\[\int\frac{1}{\sec x + cosec x}\text{  dx }\]

\[\int\sqrt{3 x^2 + 4x + 1}\text{  dx }\]

\[\int \left( x + 1 \right)^2 e^x \text{ dx }\]

\[\int\frac{x^2}{\left( x - 1 \right)^3 \left( x + 1 \right)} \text{ dx}\]

Share
Notifications

Englishहिंदीमराठी


      Forgot password?
Use app×