मराठी

∫ 3 X + 5 X 3 − X 2 − X + 1 D X - Mathematics

Advertisements
Advertisements

प्रश्न

\[\int\frac{3x + 5}{x^3 - x^2 - x + 1} dx\]
बेरीज
Advertisements

उत्तर

We have,

\[I = \int\frac{\left( 3x + 5 \right)dx}{x^3 - x^2 - x + 1}\]

\[ = \int\frac{\left( 3x + 5 \right)dx}{x^2 \left( x - 1 \right) - 1\left( x - 1 \right)}\]

\[ = \int\frac{\left( 3x + 5 \right)dx}{\left( x^2 - 1 \right) \left( x - 1 \right)}\]

\[ = \int\frac{\left( 3x + 5 \right)dx}{\left( x - 1 \right) \left( x + 1 \right) \left( x - 1 \right)}\]

\[ = \int\frac{\left( 3x + 5 \right)dx}{\left( x - 1 \right)^2 \left( x + 1 \right)}\]

\[\text{Let }\frac{3x + 5}{\left( x - 1 \right)^2 \left( x + 1 \right)} = \frac{A}{x + 1} + \frac{B}{x - 1} + \frac{C}{\left( x - 1 \right)^2}\]

\[ \Rightarrow \frac{3x + 5}{\left( x - 1 \right)^2 \left( x + 1 \right)} = \frac{A \left( x - 1 \right)^2 + B\left( x + 1 \right) \left( x - 1 \right) + C\left( x + 1 \right)}{\left( x + 1 \right) \left( x - 1 \right)^2}\]

\[ \Rightarrow 3x + 5 = A\left( x^2 - 2x + 1 \right) + B\left( x^2 - 1 \right) + Cx + C\]

\[ \Rightarrow 3x + 5 = \left( A + B \right) x^2 + \left( - 2A + C \right)x + \left( A - B + C \right)\]

\[\text{Equating coefficient of like terms}\]

\[A + B = 0 . . . . . \left( 1 \right)\]

\[ - 2A + C = 3 . . . . . \left( 2 \right)\]

\[A - B + C = 5 . . . . . \left( 3 \right)\]

\[\text{Solving these three equations, we get}\]

\[A = \frac{1}{2}\]

\[B = - \frac{1}{2}\]

\[C = 4\]

\[ \therefore \frac{3x + 5}{\left( x - 1 \right)^2 \left( x + 1 \right)} = \frac{1}{2\left( x + 1 \right)} - \frac{1}{2\left( x - 1 \right)} + \frac{4}{\left( x - 1 \right)^2}\]

\[ \Rightarrow I = \frac{1}{2}\int\frac{dx}{x + 1} - \frac{1}{2}\int\frac{dx}{x - 1} + 4\int \left( x - 1 \right)^{- 2} dx\]

\[ = \frac{1}{2}\log \left| x + 1 \right| - \frac{1}{2}\log \left| x - 1 \right| - \frac{4}{\left( x - 1 \right)} + C'\]

\[ = \frac{1}{2}\log \left| \frac{x + 1}{x - 1} \right| - \frac{4}{x - 1} + C'\]

shaalaa.com
  या प्रश्नात किंवा उत्तरात काही त्रुटी आहे का?
पाठ 19: Indefinite Integrals - Exercise 19.30 [पृष्ठ १७७]

APPEARS IN

आरडी शर्मा Mathematics [English] Class 12
पाठ 19 Indefinite Integrals
Exercise 19.30 | Q 43 | पृष्ठ १७७

व्हिडिओ ट्यूटोरियलVIEW ALL [1]

संबंधित प्रश्‍न

\[\int\frac{2 x^4 + 7 x^3 + 6 x^2}{x^2 + 2x} dx\]

\[\int\frac{1}{2 - 3x} + \frac{1}{\sqrt{3x - 2}} dx\]

\[\int\frac{1}{\text{cos}^2\text{ x }\left( 1 - \text{tan x} \right)^2} dx\]

\[\int\frac{e^{3x}}{e^{3x} + 1} dx\]

\[\int\frac{\sin 2x}{\sin \left( x - \frac{\pi}{6} \right) \sin \left( x + \frac{\pi}{6} \right)} dx\]

\[\int\frac{\left( 1 + \sqrt{x} \right)^2}{\sqrt{x}} dx\]

` ∫  sec^6   x  tan    x   dx `

\[\int \sin^5 x \text{ dx }\]

\[\int\frac{1}{\sin^4 x \cos^2 x} dx\]

\[\int\frac{1}{\sqrt{7 - 3x - 2 x^2}} dx\]

\[\int\frac{\cos x}{\sqrt{4 + \sin^2 x}} dx\]

\[\int\frac{1}{\sqrt{\left( 1 - x^2 \right)\left\{ 9 + \left( \sin^{- 1} x \right)^2 \right\}}} dx\]

\[\int\frac{\left( 3\sin x - 2 \right)\cos x}{13 - \cos^2 x - 7\sin x}dx\]

\[\int\frac{x^2 + x + 1}{x^2 - x + 1} \text{ dx }\]

\[\int\frac{x^2 \left( x^4 + 4 \right)}{x^2 + 4} \text{ dx }\]

\[\int\frac{x + 2}{\sqrt{x^2 - 1}} \text{ dx }\]

\[\int\frac{4 \sin x + 5 \cos x}{5 \sin x + 4 \cos x} \text{ dx }\]

` ∫    sin x log  (\text{ cos x ) } dx  `

\[\int\left( x + 1 \right) \text{ e}^x \text{ log } \left( x e^x \right) dx\]

\[\int x^2 \tan^{- 1} x\text{ dx }\]

\[\int\frac{\left( x \tan^{- 1} x \right)}{\left( 1 + x^2 \right)^{3/2}} \text{ dx }\]

\[\int\frac{x \sin^{- 1} x}{\sqrt{1 - x^2}} dx\]

\[\int\frac{x^3 \sin^{- 1} x^2}{\sqrt{1 - x^4}} \text{ dx }\]

\[\int e^x \sec x \left( 1 + \tan x \right) dx\]

\[\int\frac{e^x \left( x - 4 \right)}{\left( x - 2 \right)^3} \text{ dx }\]

\[\int\frac{\sin 2x}{\left( 1 + \sin x \right) \left( 2 + \sin x \right)} dx\]

\[\int\frac{1}{\cos x \left( 5 - 4 \sin x \right)} dx\]

\[\int\frac{x + 1}{\left( x - 1 \right) \sqrt{x + 2}} \text{ dx }\]

\[\int\frac{x}{\left( x^2 + 4 \right) \sqrt{x^2 + 1}} \text{ dx }\]

Write the anti-derivative of  \[\left( 3\sqrt{x} + \frac{1}{\sqrt{x}} \right) .\]


\[\int\frac{1}{\cos x + \sqrt{3} \sin x} \text{ dx } \] is equal to

If `int(2x^(1/2))/(x^2)  dx = k  .  2^(1/x) + C`, then k is equal to ______.


\[\int\frac{\sin x}{3 + 4 \cos^2 x} dx\]

The primitive of the function \[f\left( x \right) = \left( 1 - \frac{1}{x^2} \right) a^{x + \frac{1}{x}} , a > 0\text{ is}\]


\[\int\frac{\left( 2^x + 3^x \right)^2}{6^x} \text{ dx }\] 

\[\int \tan^5 x\ dx\]

\[\int \sin^5 x\ dx\]

\[\int\frac{1}{1 - x - 4 x^2}\text{  dx }\]

\[\int\frac{1 + x^2}{\sqrt{1 - x^2}} \text{ dx }\]

\[\int\frac{\cos^7 x}{\sin x} dx\]

Share
Notifications

Englishहिंदीमराठी


      Forgot password?
Use app×