हिंदी

∫ 3 X + 5 X 3 − X 2 − X + 1 D X - Mathematics

Advertisements
Advertisements

प्रश्न

\[\int\frac{3x + 5}{x^3 - x^2 - x + 1} dx\]
योग
Advertisements

उत्तर

We have,

\[I = \int\frac{\left( 3x + 5 \right)dx}{x^3 - x^2 - x + 1}\]

\[ = \int\frac{\left( 3x + 5 \right)dx}{x^2 \left( x - 1 \right) - 1\left( x - 1 \right)}\]

\[ = \int\frac{\left( 3x + 5 \right)dx}{\left( x^2 - 1 \right) \left( x - 1 \right)}\]

\[ = \int\frac{\left( 3x + 5 \right)dx}{\left( x - 1 \right) \left( x + 1 \right) \left( x - 1 \right)}\]

\[ = \int\frac{\left( 3x + 5 \right)dx}{\left( x - 1 \right)^2 \left( x + 1 \right)}\]

\[\text{Let }\frac{3x + 5}{\left( x - 1 \right)^2 \left( x + 1 \right)} = \frac{A}{x + 1} + \frac{B}{x - 1} + \frac{C}{\left( x - 1 \right)^2}\]

\[ \Rightarrow \frac{3x + 5}{\left( x - 1 \right)^2 \left( x + 1 \right)} = \frac{A \left( x - 1 \right)^2 + B\left( x + 1 \right) \left( x - 1 \right) + C\left( x + 1 \right)}{\left( x + 1 \right) \left( x - 1 \right)^2}\]

\[ \Rightarrow 3x + 5 = A\left( x^2 - 2x + 1 \right) + B\left( x^2 - 1 \right) + Cx + C\]

\[ \Rightarrow 3x + 5 = \left( A + B \right) x^2 + \left( - 2A + C \right)x + \left( A - B + C \right)\]

\[\text{Equating coefficient of like terms}\]

\[A + B = 0 . . . . . \left( 1 \right)\]

\[ - 2A + C = 3 . . . . . \left( 2 \right)\]

\[A - B + C = 5 . . . . . \left( 3 \right)\]

\[\text{Solving these three equations, we get}\]

\[A = \frac{1}{2}\]

\[B = - \frac{1}{2}\]

\[C = 4\]

\[ \therefore \frac{3x + 5}{\left( x - 1 \right)^2 \left( x + 1 \right)} = \frac{1}{2\left( x + 1 \right)} - \frac{1}{2\left( x - 1 \right)} + \frac{4}{\left( x - 1 \right)^2}\]

\[ \Rightarrow I = \frac{1}{2}\int\frac{dx}{x + 1} - \frac{1}{2}\int\frac{dx}{x - 1} + 4\int \left( x - 1 \right)^{- 2} dx\]

\[ = \frac{1}{2}\log \left| x + 1 \right| - \frac{1}{2}\log \left| x - 1 \right| - \frac{4}{\left( x - 1 \right)} + C'\]

\[ = \frac{1}{2}\log \left| \frac{x + 1}{x - 1} \right| - \frac{4}{x - 1} + C'\]

shaalaa.com
  क्या इस प्रश्न या उत्तर में कोई त्रुटि है?
अध्याय 19: Indefinite Integrals - Exercise 19.30 [पृष्ठ १७७]

APPEARS IN

आरडी शर्मा Mathematics [English] Class 12
अध्याय 19 Indefinite Integrals
Exercise 19.30 | Q 43 | पृष्ठ १७७

वीडियो ट्यूटोरियलVIEW ALL [1]

संबंधित प्रश्न

\[\int\frac{\cos x}{1 + \cos x} dx\]

\[\int\frac{1}{\sqrt{1 - \cos 2x}} dx\]

\[\int\frac{\sin 2x}{a^2 + b^2 \sin^2 x} dx\]

\[\int\frac{\sin 2x}{\sin \left( x - \frac{\pi}{6} \right) \sin \left( x + \frac{\pi}{6} \right)} dx\]

\[\int\sqrt{1 + e^x} .  e^x dx\]

\[\int\frac{\tan x}{\sqrt{\cos x}} dx\]

\[\int\frac{x \sin^{- 1} x^2}{\sqrt{1 - x^4}} dx\]

\[\int2x    \sec^3 \left( x^2 + 3 \right) \tan \left( x^2 + 3 \right) dx\]

\[\int x^2 \sqrt{x + 2} \text{  dx  }\]

\[\int\frac{x^2}{\sqrt{3x + 4}} dx\]

\[\ \int\ x \left( 1 - x \right)^{23} dx\]

 


\[\int \cot^n {cosec}^2 \text{ x dx } , n \neq - 1\]

\[\int\frac{1}{a^2 x^2 + b^2} dx\]

\[\int\frac{1}{\sqrt{8 + 3x - x^2}} dx\]

\[\int\frac{e^x}{\sqrt{16 - e^{2x}}} dx\]

\[\int\frac{1}{x^{2/3} \sqrt{x^{2/3} - 4}} dx\]

\[\int\frac{\left( 3 \sin x - 2 \right) \cos x}{5 - \cos^2 x - 4 \sin x} dx\]

\[\int\frac{1}{\cos x \left( \sin x + 2 \cos x \right)} dx\]

\[\int\frac{5 \cos x + 6}{2 \cos x + \sin x + 3} \text{ dx }\]

\[\int x^2 \sin^2 x\ dx\]

\[\int \sin^{- 1} \sqrt{\frac{x}{a + x}} \text{ dx }\]

\[\int e^x \left( \frac{x - 1}{2 x^2} \right) dx\]

\[\int e^x \frac{1 + x}{\left( 2 + x \right)^2} \text{ dx }\]

\[\int\sqrt{3 - 2x - 2 x^2} \text{ dx}\]

\[\int\frac{x^2}{\left( x - 1 \right) \left( x + 1 \right)^2} dx\]

\[\int\frac{\cos x}{\left( 1 - \sin x \right)^3 \left( 2 + \sin x \right)} dx\]

\[\int\frac{1}{\sin x \left( 3 + 2 \cos x \right)} dx\]

\[\int\frac{1}{\left( 2 x^2 + 3 \right) \sqrt{x^2 - 4}} \text{ dx }\]

\[\int e^x \left( \frac{1 - \sin x}{1 - \cos x} \right) dx\]

\[\int\frac{x^3}{x + 1}dx\] is equal to

\[\int \sec^2 x \cos^2 2x \text{ dx }\]

\[\int\text{ cos x  cos  2x   cos  3x  dx}\]


\[\int\frac{1}{\sqrt{x^2 - a^2}} \text{ dx }\]

\[\int\frac{1}{a + b \tan x} \text{ dx }\]

\[\int\frac{1}{2 - 3 \cos 2x} \text{ dx }\]


\[\int\frac{x^2}{\sqrt{1 - x}} \text{ dx }\]

\[\int \sin^{- 1} \left( 3x - 4 x^3 \right) \text{ dx}\]

\[\int\frac{x + 3}{\left( x + 4 \right)^2} e^x dx =\]


Share
Notifications

Englishहिंदीमराठी


      Forgot password?
Use app×