हिंदी

∫ X 2 ( X 2 + 1 ) ( 3 X 2 + 4 ) D X - Mathematics

Advertisements
Advertisements

प्रश्न

\[\int\frac{x^2}{\left( x^2 + 1 \right) \left( 3 x^2 + 4 \right)} dx\]
योग
Advertisements

उत्तर

We have,

\[I = \int\frac{x^2 dx}{\left( x^2 + 1 \right) \left( 3 x^2 + 4 \right)}\]

Putting `x^2 = t`

\[\text{Then, }\frac{x^2}{\left( x^2 + 1 \right) \left( 3 x^2 + 4 \right)} = \frac{t}{\left( t + 1 \right) \left( 3t + 4 \right)}\]

\[\text{Let }\frac{t}{\left( t + 1 \right) \left( 3t + 4 \right)} = \frac{A}{t + 1} + \frac{B}{3t + 4}\]

\[ \Rightarrow \frac{t}{\left( t + 1 \right) \left( 3t + 4 \right)} = \frac{A \left( 3t + 4 \right) + B \left( t + 1 \right)}{\left( t + 1 \right) \left( 3t + 4 \right)}\]

\[ \Rightarrow t = A \left( 3t + 4 \right) + B \left( t + 1 \right)\]

Putting `t + 1 = 0`

\[ \Rightarrow t = - 1\]

\[ \therefore - 1 = A \left( - 3 + 4 \right) + 0\]

\[ \Rightarrow A = - 1\]

Putting `3t + 4 = 0`

\[ \Rightarrow t = - \frac{4}{3}\]

\[ \therefore - \frac{4}{3} = 0 + B \left( - \frac{4}{3} + 1 \right)\]

\[ \Rightarrow - \frac{4}{3} = B \times \left( - \frac{1}{3} \right)\]

\[ \Rightarrow B = 4\]

\[ \therefore \frac{t}{\left( t + 1 \right) \left( 3t + 4 \right)} = - \frac{1}{t + 1} + \frac{4}{3t + 4}\]

\[ \Rightarrow \frac{x^2}{\left( x^2 + 1 \right) \left( 3 x^2 + 4 \right)} = \frac{- 1}{x^2 + 1} + \frac{4}{3 x^2 + 4}\]

\[ \Rightarrow \frac{x^2}{\left( x^2 + 1 \right) \left( 3 x^2 + 4 \right)} = \frac{- 1}{x^2 + 1} + \frac{4}{3 \left( x^2 + \frac{4}{3} \right)}\]

\[ \Rightarrow \int\frac{x^2 dx}{\left( x^2 + 1 \right) \left( 3 x^2 + 4 \right)} = - \int\frac{dx}{x^2 + 1} + \frac{4}{3}\int\frac{dx}{x^2 + \left( \frac{2}{\sqrt{3}} \right)^2}\]

\[ = - \tan^{- 1} \left( x \right) + \frac{4}{3} \times \frac{\sqrt{3}}{2} \tan^{- 1} \left( \frac{\sqrt{3}x}{2} \right) + C\]

\[ = - \tan^{- 1} \left( x \right) + \frac{2}{\sqrt{3}} \tan^{- 1} \left( \frac{\sqrt{3}x}{2} \right) + C\]

shaalaa.com
  क्या इस प्रश्न या उत्तर में कोई त्रुटि है?
अध्याय 19: Indefinite Integrals - Exercise 19.30 [पृष्ठ १७७]

APPEARS IN

आरडी शर्मा Mathematics [English] Class 12
अध्याय 19 Indefinite Integrals
Exercise 19.30 | Q 42 | पृष्ठ १७७

वीडियो ट्यूटोरियलVIEW ALL [1]

संबंधित प्रश्न

\[\int \left( 3x + 4 \right)^2 dx\]

\[\int\frac{\cos^2 x - \sin^2 x}{\sqrt{1} + \cos 4x} dx\]

\[\int\frac{x^3 - 3 x^2 + 5x - 7 + x^2 a^x}{2 x^2} dx\]

\[\int\frac{1 - \cos x}{1 + \cos x} dx\]

\[\int\frac{1}{\sqrt{x + a} + \sqrt{x + b}} dx\]

`  =  ∫ root (3){ cos^2 x}  sin x   dx `


\[\int\frac{\tan x}{\sqrt{\cos x}} dx\]

\[\int \sin^5\text{ x }\text{cos x dx}\]

\[\int\frac{\sin \left( \text{log x} \right)}{x} dx\]

\[\int \cot^n {cosec}^2 \text{ x dx } , n \neq - 1\]

\[\int \cot^5 x  \text{ dx }\]

\[\int \cot^6 x \text{ dx }\]

\[\int \sin^5 x \text{ dx }\]

` = ∫1/{sin^3 x cos^ 2x} dx`


\[\int\frac{1}{4 x^2 + 12x + 5} dx\]

\[\int\frac{1}{x \left( x^6 + 1 \right)} dx\]

\[\int\frac{\sin 2x}{\sqrt{\sin^4 x + 4 \sin^2 x - 2}} dx\]

\[\int x \text{ sin 2x dx }\]

\[\int \log_{10} x\ dx\]

\[\int x \cos^3 x\ dx\]

\[\int e^x \left( \frac{1}{x^2} - \frac{2}{x^3} \right) dx\]

\[\int e^x \left( \frac{x - 1}{2 x^2} \right) dx\]

\[\int\frac{2x + 1}{\left( x + 1 \right) \left( x - 2 \right)} dx\]

\[\int\frac{x^2 + x - 1}{\left( x + 1 \right)^2 \left( x + 2 \right)} dx\]

\[\int\frac{4 x^4 + 3}{\left( x^2 + 2 \right) \left( x^2 + 3 \right) \left( x^2 + 4 \right)} dx\]

\[\int\frac{1}{\left( x - 1 \right) \sqrt{2x + 3}} \text{ dx }\]

\[\int\frac{1}{\left( 1 + x^2 \right) \sqrt{1 - x^2}} \text{ dx }\]

\[\int\frac{\cos 2x - 1}{\cos 2x + 1} dx =\]

\[\int\frac{\left( 2^x + 3^x \right)^2}{6^x} \text{ dx }\] 

\[\int\frac{1}{\text{ cos }\left( x - a \right) \text{ cos }\left( x - b \right)} \text{ dx }\]

\[\int\frac{1}{4 \sin^2 x + 4 \sin x \cos x + 5 \cos^2 x} \text{ dx }\]


\[\int\frac{1}{1 + 2 \cos x} \text{ dx }\]

\[\int\frac{e^{m \tan^{- 1} x}}{\left( 1 + x^2 \right)^{3/2}} \text{ dx}\]

\[\int\frac{\sin 4x - 2}{1 - \cos 4x} e^{2x} \text{ dx}\]

\[\int\frac{\cos^7 x}{\sin x} dx\]

Find: `int (sin2x)/sqrt(9 - cos^4x) dx`


Share
Notifications

Englishहिंदीमराठी


      Forgot password?
Use app×