हिंदी

∫ X 2 ( X 2 + 1 ) ( 3 X 2 + 4 ) D X - Mathematics

Advertisements
Advertisements

प्रश्न

\[\int\frac{x^2}{\left( x^2 + 1 \right) \left( 3 x^2 + 4 \right)} dx\]
योग
Advertisements

उत्तर

We have,

\[I = \int\frac{x^2 dx}{\left( x^2 + 1 \right) \left( 3 x^2 + 4 \right)}\]

Putting `x^2 = t`

\[\text{Then, }\frac{x^2}{\left( x^2 + 1 \right) \left( 3 x^2 + 4 \right)} = \frac{t}{\left( t + 1 \right) \left( 3t + 4 \right)}\]

\[\text{Let }\frac{t}{\left( t + 1 \right) \left( 3t + 4 \right)} = \frac{A}{t + 1} + \frac{B}{3t + 4}\]

\[ \Rightarrow \frac{t}{\left( t + 1 \right) \left( 3t + 4 \right)} = \frac{A \left( 3t + 4 \right) + B \left( t + 1 \right)}{\left( t + 1 \right) \left( 3t + 4 \right)}\]

\[ \Rightarrow t = A \left( 3t + 4 \right) + B \left( t + 1 \right)\]

Putting `t + 1 = 0`

\[ \Rightarrow t = - 1\]

\[ \therefore - 1 = A \left( - 3 + 4 \right) + 0\]

\[ \Rightarrow A = - 1\]

Putting `3t + 4 = 0`

\[ \Rightarrow t = - \frac{4}{3}\]

\[ \therefore - \frac{4}{3} = 0 + B \left( - \frac{4}{3} + 1 \right)\]

\[ \Rightarrow - \frac{4}{3} = B \times \left( - \frac{1}{3} \right)\]

\[ \Rightarrow B = 4\]

\[ \therefore \frac{t}{\left( t + 1 \right) \left( 3t + 4 \right)} = - \frac{1}{t + 1} + \frac{4}{3t + 4}\]

\[ \Rightarrow \frac{x^2}{\left( x^2 + 1 \right) \left( 3 x^2 + 4 \right)} = \frac{- 1}{x^2 + 1} + \frac{4}{3 x^2 + 4}\]

\[ \Rightarrow \frac{x^2}{\left( x^2 + 1 \right) \left( 3 x^2 + 4 \right)} = \frac{- 1}{x^2 + 1} + \frac{4}{3 \left( x^2 + \frac{4}{3} \right)}\]

\[ \Rightarrow \int\frac{x^2 dx}{\left( x^2 + 1 \right) \left( 3 x^2 + 4 \right)} = - \int\frac{dx}{x^2 + 1} + \frac{4}{3}\int\frac{dx}{x^2 + \left( \frac{2}{\sqrt{3}} \right)^2}\]

\[ = - \tan^{- 1} \left( x \right) + \frac{4}{3} \times \frac{\sqrt{3}}{2} \tan^{- 1} \left( \frac{\sqrt{3}x}{2} \right) + C\]

\[ = - \tan^{- 1} \left( x \right) + \frac{2}{\sqrt{3}} \tan^{- 1} \left( \frac{\sqrt{3}x}{2} \right) + C\]

shaalaa.com
  क्या इस प्रश्न या उत्तर में कोई त्रुटि है?
अध्याय 19: Indefinite Integrals - Exercise 19.30 [पृष्ठ १७७]

APPEARS IN

आरडी शर्मा Mathematics [English] Class 12
अध्याय 19 Indefinite Integrals
Exercise 19.30 | Q 42 | पृष्ठ १७७

वीडियो ट्यूटोरियलVIEW ALL [1]

संबंधित प्रश्न

\[\int\frac{1 + \cos x}{1 - \cos x} dx\]

\[\int\frac{1}{1 - \sin\frac{x}{2}} dx\]

\[\int \tan^2 \left( 2x - 3 \right) dx\]


\[\int \cos^2 \frac{x}{2} dx\]

 


\[\int\frac{\cos x}{\cos \left( x - a \right)} dx\] 

\[\int\sqrt {e^x- 1}  \text{dx}\] 

\[\int\frac{x^2 + 3x + 1}{\left( x + 1 \right)^2} dx\]

\[\ \int\ x \left( 1 - x \right)^{23} dx\]

 


\[\int\frac{3 x^5}{1 + x^{12}} dx\]

\[\int\frac{\sec^2 x}{\sqrt{4 + \tan^2 x}} dx\]

\[\int\frac{1}{x^{2/3} \sqrt{x^{2/3} - 4}} dx\]

\[\int\frac{\cos x}{\sqrt{\sin^2 x - 2 \sin x - 3}} dx\]

\[\int\frac{x^2}{x^2 + 7x + 10} dx\]

\[\int\frac{6x - 5}{\sqrt{3 x^2 - 5x + 1}} \text{ dx }\]

\[\int\frac{\cos x}{\cos 3x} \text{ dx }\]

\[\int x \text{ sin 2x dx }\]

\[\int e^\sqrt{x} \text{ dx }\]

\[\int {cosec}^3 x\ dx\]

\[\int x \sin^3 x\ dx\]

\[\int\left( 2x - 5 \right) \sqrt{x^2 - 4x + 3} \text{  dx }\]

 


\[\int\frac{x}{\left( x^2 - a^2 \right) \left( x^2 - b^2 \right)} dx\]

\[\int\frac{x}{\left( x - 1 \right)^2 \left( x + 2 \right)} dx\]

\[\int\frac{3x + 5}{x^3 - x^2 - x + 1} dx\]

\[\int\sqrt{\cot \text{θ} d  } \text{ θ}\]

\[\int\frac{x}{\left( x^2 + 2x + 2 \right) \sqrt{x + 1}} \text{ dx}\]

Write a value of

\[\int e^{3 \text{ log x}} x^4\text{ dx}\]

\[\int x^{\sin x} \left( \frac{\sin x}{x} + \cos x . \log x \right) dx\] is equal to

If `int(2x^(1/2))/(x^2)  dx = k  .  2^(1/x) + C`, then k is equal to ______.


\[\int e^x \left\{ f\left( x \right) + f'\left( x \right) \right\} dx =\]
 

\[\int\frac{\sin 2x}{a^2 + b^2 \sin^2 x}\]

\[\int\frac{\sin x}{\cos 2x} \text{ dx }\]

\[\int\frac{1}{\sec x + cosec x}\text{  dx }\]

\[\int\left( 2x + 3 \right) \sqrt{4 x^2 + 5x + 6} \text{ dx}\]

\[\int x \sec^2 2x\ dx\]

\[\int \tan^{- 1} \sqrt{x}\ dx\]

\[\int\frac{x^2}{\left( x - 1 \right)^3 \left( x + 1 \right)} \text{ dx}\]

\[\int\frac{x^2 + 1}{x^2 - 5x + 6} \text{ dx }\]
 

\[\int\frac{3x + 1}{\sqrt{5 - 2x - x^2}} \text{ dx }\]


Share
Notifications

Englishहिंदीमराठी


      Forgot password?
Use app×