मराठी

∫ 1 3 + 2 Sin X + Cos X D X - Mathematics

Advertisements
Advertisements

प्रश्न

\[\int\frac{1}{3 + 2 \sin x + \cos x} \text{ dx }\]
बेरीज
Advertisements

उत्तर

\[\text{ Let I }= \int \frac{1}{3 + 2 \sin x + \cos x}dx\]
\[\text{ Putting sin x } = \frac{2 \tan \frac{x}{2}}{1 + \tan^2 \frac{x}{2}} \text{ and cos x } = \frac{1 - \tan^2 \frac{x}{2}}{1 + \tan^2 \frac{x}{2}}\]
\[ \Rightarrow I = \int \frac{1}{3 + 2 \times \frac{2 \tan \frac{x}{2}}{1 + \tan^2 \frac{x}{2}} + \frac{1 - \tan^2 \frac{x}{2}}{1 + \tan^2 \frac{x}{2}}}dx\]
\[ = \int \frac{\left( 1 + \tan^2 \frac{x}{2} \right)}{3\left( 1 + \tan^2 \frac{x}{2} \right) + 4 \tan \left( \frac{x}{2} \right) + 1 - \tan^2 \left( \frac{x}{2} \right)}dx\]
\[ = \int \frac{\sec^2 \left( \frac{x}{2} \right)}{3 + 3 \tan^2 \left( \frac{x}{2} \right) + 4 \tan \left( \frac{x}{2} \right) + 1 - \tan^2 \left( \frac{x}{2} \right)} dx\]
\[ = \int \frac{\sec^2 \left( \frac{x}{2} \right)}{2 \tan^2 \left( \frac{x}{2} \right) + 4 \tan \left( \frac{x}{2} \right) + 4}dx\]
\[ = \frac{1}{2}\int \frac{\sec^2 \left( \frac{x}{2} \right)}{\tan^2 \left( \frac{x}{2} \right) + 2 \tan \left( \frac{x}{2} \right) + 2}dx\]
\[\text{  Let tan }\left( \frac{x}{2} \right) = t\]
\[ \Rightarrow \sec^2 \left( \frac{x}{2} \right) \times \frac{1}{2} dx = dt\]
\[ \text{ sec}^2 \left( \frac{x}{2} \right)dx = 2dt\]
\[ \therefore I = \frac{1}{2} \int \frac{2 dt}{t^2 + 2 t + 2}\]
\[ = \int \frac{dt}{t^2 + 2t + 1 + 1}\]
\[ = \int \frac{dt}{\left( t + 1 \right)^2 + 1^2}\]
\[ = \tan^{- 1} \left( \frac{t + 1}{1} \right) + C\]
\[ = \tan^{- 1} \left( 1 + \tan \frac{x}{2} \right) + C\]

shaalaa.com
  या प्रश्नात किंवा उत्तरात काही त्रुटी आहे का?
पाठ 19: Indefinite Integrals - Exercise 19.23 [पृष्ठ ११७]

APPEARS IN

आरडी शर्मा Mathematics [English] Class 12
पाठ 19 Indefinite Integrals
Exercise 19.23 | Q 6 | पृष्ठ ११७

व्हिडिओ ट्यूटोरियलVIEW ALL [1]

संबंधित प्रश्‍न

\[\int\left( x^e + e^x + e^e \right) dx\]

\[\int\frac{\sin^3 x - \cos^3 x}{\sin^2 x \cos^2 x} dx\]

\[\int\frac{1}{1 - \sin x} dx\]

\[\int\frac{1}{\sqrt{x + 1} + \sqrt{x}} dx\]

` ∫  1/ {1+ cos   3x}  ` dx


\[\int \sin^2\text{ b x dx}\]

\[\int\frac{\text{sin} \left( x - \alpha \right)}{\text{sin }\left( x + \alpha \right)} dx\]

\[\int\frac{\cos x}{\cos \left( x - a \right)} dx\] 

\[\int\frac{1}{x^2 \left( x^4 + 1 \right)^{3/4}} dx\]

\[\int\frac{x^2}{\sqrt{x - 1}} dx\]

\[\int\frac{x^2 + 3x + 1}{\left( x + 1 \right)^2} dx\]

\[\int\frac{x^2}{\sqrt{1 - x}} dx\]

\[\int\frac{1}{\sqrt{\left( 2 - x \right)^2 + 1}} dx\]

` ∫  { x^2 dx}/{x^6 - a^6} dx `

\[\int\frac{1}{\sqrt{5 - 4x - 2 x^2}} dx\]

`  ∫ \sqrt{"cosec x"- 1}  dx `

\[\int\frac{2x + 5}{x^2 - x - 2} \text{ dx }\]

\[\int\frac{2}{2 + \sin 2x}\text{ dx }\]

\[\int x^2 e^{- x} \text{ dx }\]

\[\int x \text{ sin 2x dx }\]

\[\int\frac{\text{ log }\left( x + 2 \right)}{\left( x + 2 \right)^2}  \text{ dx }\]

\[\int \cos^{- 1} \left( 4 x^3 - 3x \right) \text{ dx }\]

\[\int\left( x + 1 \right) \sqrt{x^2 + x + 1} \text{  dx }\]

\[\int\frac{1}{x\left( x^n + 1 \right)} dx\]

\[\int\frac{1}{x^4 - 1} dx\]

\[\int\frac{x^2 - 1}{x^4 + 1} \text{ dx }\]

\[\int\frac{1}{\cos x + \sqrt{3} \sin x} \text{ dx } \] is equal to

\[\int\frac{\sin 2x}{a^2 + b^2 \sin^2 x}\]

\[\int\text{ cos x  cos  2x   cos  3x  dx}\]


\[\int\frac{1}{1 - x - 4 x^2}\text{  dx }\]

\[\int\frac{1}{\sin x \left( 2 + 3 \cos x \right)} \text{ dx }\]

\[\int\sqrt{a^2 - x^2}\text{  dx }\]

\[\int\frac{x^2}{\sqrt{1 - x}} \text{ dx }\]

\[\int\frac{x^5}{\sqrt{1 + x^3}} \text{ dx }\]

\[\int \sin^{- 1} \left( 3x - 4 x^3 \right) \text{ dx}\]

\[\int\frac{x^2}{\left( x - 1 \right)^3 \left( x + 1 \right)} \text{ dx}\]

\[\int\frac{1}{\left( x^2 + 2 \right) \left( x^2 + 5 \right)} \text{ dx}\]

\[\int\frac{\cos^7 x}{\sin x} dx\]

Share
Notifications

Englishहिंदीमराठी


      Forgot password?
Use app×