मराठी

∫ 1 13 + 3 Cos X + 4 Sin X D X - Mathematics

Advertisements
Advertisements

प्रश्न

\[\int\frac{1}{13 + 3 \cos x + 4 \sin x} dx\]
बेरीज
Advertisements

उत्तर

\[\text{  Let I }= \int \frac{1}{13 + 3 \cos x + 4 \sin x}dx\]
\[\text{ Putting cos x }= \frac{1 - \tan^2 \frac{x}{2}}{1 + \tan^2 \frac{x}{2}} \text{ and sin x }= \frac{2\tan \left( \frac{x}{2} \right)}{1 + \tan^2 \left( \frac{x}{2} \right)}\]
\[ \therefore I = \int \frac{1}{13 + 3 \left( \frac{1 - \tan^2 \frac{x}{2}}{1 + \tan^2 \frac{x}{2}} \right) + 4 \times 2\frac{\tan \left( \frac{x}{2} \right)}{1 + \tan^2 \left( \frac{x}{2} \right)}}dx\]
\[ = \int \frac{\left( 1 + \tan^2 \frac{x}{2} \right)}{13\left( 1 + \tan^2 \frac{x}{2} \right) + 3 - 3 \tan^2 \frac{x}{2} + 8 \tan \left( \frac{x}{2} \right)} dx\]
\[ = \int \frac{\sec^2 \frac{x}{2}}{13 \tan^2 \frac{x}{2} - 3 \tan^2 \frac{x}{2} + 16 + 8 \tan \left( \frac{x}{2} \right)}dx\]
\[ = \int \frac{\sec^2 \frac{x}{2}}{10 \tan^2 \left( \frac{x}{2} \right) + 8 \tan \left( \frac{x}{2} \right) + 16}dx\]
\[\text{ Let tan} \left( \frac{x}{2} \right) = t\]
\[ \Rightarrow \frac{1}{2} \text{ sec}^2 \left( \frac{x}{2} \right)dx = dt\]
\[ \Rightarrow \text{ sec}^2 \left( \frac{x}{2} \right)dx = 2dt\]
\[ \therefore I = \int \frac{2 dt}{10 t^2 + 8t + 16}\]
\[ = \int \frac{dt}{5 t^2 + 4t + 8}\]
\[ = \frac{1}{5} \int \frac{dt}{t^2 + \frac{4}{5}t + \frac{8}{5}}\]
\[ = \frac{1}{5}\int \frac{dt}{t^2 + \frac{4}{5}t + \left( \frac{2}{5} \right)^2 - \left( \frac{2}{5} \right)^2 + \frac{8}{5}}\]


\[ = \frac{1}{5}\int \frac{dt}{\left( t + \frac{2}{5} \right)^2 - \frac{4}{25} + \frac{8}{5}}\]
\[ = \frac{1}{5}\int \frac{dt}{\left( t + \frac{2}{5} \right)^2 + \frac{- 4 + 40}{25}}\]
\[ = \frac{1}{5}\int \frac{dt}{\left( t + \frac{2}{5} \right)^2 + \left( \frac{6}{5} \right)^2}\]
\[ = \frac{1}{5} \times \frac{5}{6} \tan^{- 1} \left( \frac{t + \frac{2}{5}}{\frac{6}{5}} \right) + C\]
\[ = \frac{1}{6} \tan^{- 1} \left( \frac{5t + 2}{6} \right) + C\]
\[ = \frac{1}{6} \tan^{- 1} \left( \frac{5 \tan \frac{x}{2} + 2}{6} \right) + C\]

shaalaa.com
  या प्रश्नात किंवा उत्तरात काही त्रुटी आहे का?
पाठ 19: Indefinite Integrals - Exercise 19.23 [पृष्ठ ११७]

APPEARS IN

आरडी शर्मा Mathematics [English] Class 12
पाठ 19 Indefinite Integrals
Exercise 19.23 | Q 7 | पृष्ठ ११७

व्हिडिओ ट्यूटोरियलVIEW ALL [1]

संबंधित प्रश्‍न

\[\int\frac{2 x^4 + 7 x^3 + 6 x^2}{x^2 + 2x} dx\]

\[\int\frac{5 \cos^3 x + 6 \sin^3 x}{2 \sin^2 x \cos^2 x} dx\]

 
\[\int\frac{\cos x}{1 - \cos x} \text{dx }or \int\frac{\cot x}{\text{cosec         } {x }- \cot x} dx\]

\[\int \sin^{- 1} \left( \frac{2 \tan x}{1 + \tan^2 x} \right) dx\]

If f' (x) = x + bf(1) = 5, f(2) = 13, find f(x)


\[\int\frac{1}{\sqrt{x + 1} + \sqrt{x}} dx\]

` ∫    cos  mx  cos  nx  dx `

 


\[\int\frac{1}{\sqrt{1 - x^2}\left( 2 + 3 \sin^{- 1} x \right)} dx\]

` ∫  tan 2x tan 3x  tan 5x    dx  `

\[\int x^3 \cos x^4 dx\]

\[\int\frac{\sin\sqrt{x}}{\sqrt{x}} dx\]

` = ∫1/{sin^3 x cos^ 2x} dx`


\[\int\frac{1}{x^2 + 6x + 13} dx\]

\[\int\frac{e^x}{\left( 1 + e^x \right)\left( 2 + e^x \right)} dx\]

\[\int\frac{1}{\sqrt{\left( 1 - x^2 \right)\left\{ 9 + \left( \sin^{- 1} x \right)^2 \right\}}} dx\]

\[\int\frac{2x}{2 + x - x^2} \text{ dx }\]

\[\int\frac{x + 2}{2 x^2 + 6x + 5}\text{  dx }\]

\[\int\frac{x^2 + x + 1}{x^2 - x + 1} \text{ dx }\]

\[\int\frac{3x + 1}{\sqrt{5 - 2x - x^2}} \text{ dx }\]

\[\int e^x \left( \cot x - {cosec}^2 x \right) dx\]

\[\int e^x \left( \log x + \frac{1}{x} \right) dx\]

\[\int\sqrt{3 - 2x - 2 x^2} \text{ dx}\]

\[\int\frac{5 x^2 + 20x + 6}{x^3 + 2 x^2 + x} dx\]

\[\int\frac{1}{\left( x^2 + 1 \right) \left( x^2 + 2 \right)} dx\]

\[\int\frac{1}{7 + 5 \cos x} dx =\]

\[\int\frac{\sin^2 x}{\cos^4 x} dx =\]

\[\int \sec^2 x \cos^2 2x \text{ dx }\]

\[\int \text{cosec}^2 x \text{ cos}^2 \text{  2x  dx} \]

\[\int\frac{1}{\left( \sin^{- 1} x \right) \sqrt{1 - x^2}} \text{ dx} \]

\[\int \tan^4 x\ dx\]

\[\int\frac{1}{4 x^2 + 4x + 5} dx\]

\[\int\frac{1}{2 + \cos x} \text{ dx }\]


\[\int \tan^3 x\ \sec^4 x\ dx\]

\[\int\sqrt{3 x^2 + 4x + 1}\text{  dx }\]

\[\int\log \left( x + \sqrt{x^2 + a^2} \right) \text{ dx}\]

\[\int\frac{\log \left( 1 - x \right)}{x^2} \text{ dx}\]

\[\int\frac{1 + x^2}{\sqrt{1 - x^2}} \text{ dx }\]

\[\int\frac{1}{x\sqrt{1 + x^3}} \text{ dx}\]

\[\int \left( \sin^{- 1} x \right)^3 dx\]

\[\int\frac{1}{\left( x^2 + 2 \right) \left( x^2 + 5 \right)} \text{ dx}\]

Share
Notifications

Englishहिंदीमराठी


      Forgot password?
Use app×