हिंदी

∫ 1 1 − Sin X + Cos X D X - Mathematics

Advertisements
Advertisements

प्रश्न

\[\int\frac{1}{1 - \sin x + \cos x} \text{ dx }\]
योग
Advertisements

उत्तर

\[\text{ Let I }= \int \frac{1}{1 - \sin x + \cos x}dx\]
\[\text{ Putting   sin x}= \frac{2 \tan \frac{x}{2}}{1 + \tan^2 \frac{x}{2}} \text{ and } cos x = \frac{1 - \tan^2 \frac{x}{2}}{1 + \tan^2 \frac{x}{2}}\]
\[ = \int \frac{1}{1 - \frac{2 \tan \frac{x}{2}}{1 + \tan^2 \frac{x}{2}} + \frac{1 - \tan^2 \frac{x}{2}}{1 + \tan^2 \frac{x}{2}}}dx\]
\[ = \int \frac{\left( 1 + \tan^2 \frac{x}{2} \right)}{\left( 1 + \tan^2 \frac{x}{2} \right) - 2 \tan x\left( 2 + 1 - \tan^2 \frac{x}{2} \right)}dx\]
\[ = \int \frac{\sec^2 \frac{x}{2}}{2 - 2 \tan \left( \frac{x}{2} \right)}dx\]
\[ = \frac{1}{2}\int \frac{\sec^2 \left( \frac{x}{2} \right)}{1 - \tan \left( \frac{x}{2} \right)}dx\]
\[Let \left[ 1 - \tan \left( \frac{x}{2} \right) \right] = t\]
\[ \Rightarrow - \text{ sec}^2 \left( \frac{x}{2} \right) \times \frac{1}{2}dx = dt\]
\[ \Rightarrow \text{ sec}^2 \left( \frac{x}{2} \right)dx = - \text{  2dt }\]
\[ \therefore I = \frac{1}{2} \int \frac{- 2 dt}{t}\]
\[ = - \int \frac{dt}{t}\]
\[ = - \text{ ln }\left| t \right| + C\]
\[ = - \text{ ln }\left| 1 - \tan \frac{x}{2} \right| + C\]

shaalaa.com
  क्या इस प्रश्न या उत्तर में कोई त्रुटि है?
अध्याय 19: Indefinite Integrals - Exercise 19.23 [पृष्ठ ११७]

APPEARS IN

आरडी शर्मा Mathematics [English] Class 12
अध्याय 19 Indefinite Integrals
Exercise 19.23 | Q 5 | पृष्ठ ११७

वीडियो ट्यूटोरियलVIEW ALL [1]

संबंधित प्रश्न

\[\int\frac{\cos x}{1 + \cos x} dx\]

\[\int\frac{x^2 + 3x - 1}{\left( x + 1 \right)^2} dx\]

\[\int\frac{2 - 3x}{\sqrt{1 + 3x}} dx\]

\[\int \sin^2 \frac{x}{2} dx\]

\[\int\text{sin mx }\text{cos nx dx m }\neq n\]

\[\int\sqrt{\frac{1 - \sin 2x}{1 + \sin 2x}} dx\]

` ∫  {sin 2x} /{a cos^2  x  + b sin^2  x }  ` dx 


` ∫ {"cosec"   x }/ { log  tan   x/2 ` dx 

\[\int\frac{2 \cos 2x + \sec^2 x}{\sin 2x + \tan x - 5} dx\]

\[\int\frac{\text{sin }\left( \text{2 + 3 log x }\right)}{x} dx\]

\[\int \cot^5 \text{ x } {cosec}^4 x\text{ dx }\]

\[\int\frac{\sec^2 x}{1 - \tan^2 x} dx\]

` ∫  { x^2 dx}/{x^6 - a^6} dx `

\[\int\frac{1}{x \left( x^6 + 1 \right)} dx\]

\[\int\frac{1}{\sqrt{16 - 6x - x^2}} dx\]

\[\int\frac{x}{\sqrt{x^4 + a^4}} dx\]

`  ∫ \sqrt{"cosec x"- 1}  dx `

\[\int\frac{x^2 + 1}{x^2 - 5x + 6} dx\]

\[\int\frac{1}{\cos x \left( \sin x + 2 \cos x \right)} dx\]

\[\int x^3 \cos x^2 dx\]

\[\int \log_{10} x\ dx\]

\[\int e^x \left( \tan x - \log \cos x \right) dx\]

\[\int e^x \left( \frac{1}{x^2} - \frac{2}{x^3} \right) dx\]

\[\int e^x \left( \frac{1 + \sin x}{1 + \cos x} \right) dx\]

\[\int\left( 2x + 3 \right) \sqrt{x^2 + 4x + 3} \text{  dx }\]

\[\int\frac{x^2 + 1}{\left( x - 2 \right)^2 \left( x + 3 \right)} dx\]

\[\int\frac{5 x^2 + 20x + 6}{x^3 + 2 x^2 + x} dx\]

\[\int\frac{x^2 + x + 1}{\left( x + 1 \right)^2 \left( x + 2 \right)} dx\]

\[\int\frac{1}{\cos x \left( 5 - 4 \sin x \right)} dx\]

\[\int\frac{1}{x^4 + x^2 + 1} \text{ dx }\]

\[\int\frac{1}{\left( 2 x^2 + 3 \right) \sqrt{x^2 - 4}} \text{ dx }\]

\[\int\frac{\sin^2 x}{\cos^4 x} dx =\]

The primitive of the function \[f\left( x \right) = \left( 1 - \frac{1}{x^2} \right) a^{x + \frac{1}{x}} , a > 0\text{ is}\]


\[\int\sqrt{\frac{x}{1 - x}} dx\]  is equal to


If \[\int\frac{1}{\left( x + 2 \right)\left( x^2 + 1 \right)}dx = a\log\left| 1 + x^2 \right| + b \tan^{- 1} x + \frac{1}{5}\log\left| x + 2 \right| + C,\] then


\[\int\frac{1}{e^x + 1} \text{ dx }\]

\[\int\frac{1}{\text{ cos }\left( x - a \right) \text{ cos }\left( x - b \right)} \text{ dx }\]

\[\int \tan^3 x\ dx\]

\[\int\frac{1}{\sin x + \sin 2x} \text{ dx }\]

\[\int\frac{\sqrt{1 - \sin x}}{1 + \cos x} e^{- x/2} \text{ dx}\]

Share
Notifications

Englishहिंदीमराठी


      Forgot password?
Use app×