हिंदी

∫ 1 1 − Sin X + Cos X D X - Mathematics

Advertisements
Advertisements

प्रश्न

\[\int\frac{1}{1 - \sin x + \cos x} \text{ dx }\]
योग
Advertisements

उत्तर

\[\text{ Let I }= \int \frac{1}{1 - \sin x + \cos x}dx\]
\[\text{ Putting   sin x}= \frac{2 \tan \frac{x}{2}}{1 + \tan^2 \frac{x}{2}} \text{ and } cos x = \frac{1 - \tan^2 \frac{x}{2}}{1 + \tan^2 \frac{x}{2}}\]
\[ = \int \frac{1}{1 - \frac{2 \tan \frac{x}{2}}{1 + \tan^2 \frac{x}{2}} + \frac{1 - \tan^2 \frac{x}{2}}{1 + \tan^2 \frac{x}{2}}}dx\]
\[ = \int \frac{\left( 1 + \tan^2 \frac{x}{2} \right)}{\left( 1 + \tan^2 \frac{x}{2} \right) - 2 \tan x\left( 2 + 1 - \tan^2 \frac{x}{2} \right)}dx\]
\[ = \int \frac{\sec^2 \frac{x}{2}}{2 - 2 \tan \left( \frac{x}{2} \right)}dx\]
\[ = \frac{1}{2}\int \frac{\sec^2 \left( \frac{x}{2} \right)}{1 - \tan \left( \frac{x}{2} \right)}dx\]
\[Let \left[ 1 - \tan \left( \frac{x}{2} \right) \right] = t\]
\[ \Rightarrow - \text{ sec}^2 \left( \frac{x}{2} \right) \times \frac{1}{2}dx = dt\]
\[ \Rightarrow \text{ sec}^2 \left( \frac{x}{2} \right)dx = - \text{  2dt }\]
\[ \therefore I = \frac{1}{2} \int \frac{- 2 dt}{t}\]
\[ = - \int \frac{dt}{t}\]
\[ = - \text{ ln }\left| t \right| + C\]
\[ = - \text{ ln }\left| 1 - \tan \frac{x}{2} \right| + C\]

shaalaa.com
  क्या इस प्रश्न या उत्तर में कोई त्रुटि है?
अध्याय 19: Indefinite Integrals - Exercise 19.23 [पृष्ठ ११७]

APPEARS IN

आरडी शर्मा Mathematics [English] Class 12
अध्याय 19 Indefinite Integrals
Exercise 19.23 | Q 5 | पृष्ठ ११७

वीडियो ट्यूटोरियलVIEW ALL [1]

संबंधित प्रश्न

\[\int\left( 2^x + \frac{5}{x} - \frac{1}{x^{1/3}} \right)dx\]

\[\int\frac{x^6 + 1}{x^2 + 1} dx\]

\[\int\frac{2x - 1}{\left( x - 1 \right)^2} dx\]

` ∫   cos  3x   cos  4x` dx  

Integrate the following integrals:

\[\int\text{sin 2x  sin 4x    sin 6x  dx} \]

` ∫  {sin 2x} /{a cos^2  x  + b sin^2  x }  ` dx 


\[\int\frac{dx}{e^x + e^{- x}}\]

\[\int\frac{e^x}{\left( 1 + e^x \right)\left( 2 + e^x \right)} dx\]

\[\int\frac{e^x}{\sqrt{16 - e^{2x}}} dx\]

\[\int\frac{\sin x - \cos x}{\sqrt{\sin 2x}} dx\]

\[\int\frac{\left( x - 1 \right)^2}{x^2 + 2x + 2} dx\]

\[\int\frac{x^2}{x^2 + 6x + 12} \text{ dx }\]

\[\int\frac{x}{\sqrt{x^2 + 6x + 10}} \text{ dx }\]

\[\int\frac{x + 2}{\sqrt{x^2 - 1}} \text{ dx }\]

\[\int\frac{2x + 3}{\sqrt{x^2 + 4x + 5}} \text{ dx }\]

\[\int\frac{5x + 3}{\sqrt{x^2 + 4x + 10}} \text{ dx }\]

\[\int\frac{2 \sin x + 3 \cos x}{3 \sin x + 4 \cos x} dx\]

\[\int x^3 \text{ log x dx }\]

\[\int x e^x \text{ dx }\]

\[\int\frac{\log \left( \log x \right)}{x} dx\]

\[\int x \sin x \cos x\ dx\]

 


\[\int \cos^{- 1} \left( 4 x^3 - 3x \right) \text{ dx }\]

\[\int e^x \left( \frac{\sin 4x - 4}{1 - \cos 4x} \right) dx\]

\[\int\left( \frac{1}{\log x} - \frac{1}{\left( \log x \right)^2} \right) dx\]

\[\int x\sqrt{x^2 + x} \text{  dx }\]

\[\int\frac{3 + 4x - x^2}{\left( x + 2 \right) \left( x - 1 \right)} dx\]

\[\int\frac{x^3}{\left( x - 1 \right) \left( x - 2 \right) \left( x - 3 \right)} dx\]

\[\int\frac{x^2 + 1}{\left( x - 2 \right)^2 \left( x + 3 \right)} dx\]

\[\int\frac{dx}{\left( x^2 + 1 \right) \left( x^2 + 4 \right)}\]

\[\int\frac{x^2 + 9}{x^4 + 81} \text{ dx }\]

 


\[\int\frac{x + 1}{\left( x - 1 \right) \sqrt{x + 2}} \text{ dx }\]

\[\int\frac{1}{\left( \sin^{- 1} x \right) \sqrt{1 - x^2}} \text{ dx} \]

\[\int\sin x \sin 2x \text{ sin  3x  dx }\]


\[\int\frac{1}{1 - x - 4 x^2}\text{  dx }\]

\[\int\frac{\cos x}{\frac{1}{4} - \cos^2 x} \text{ dx }\]

\[\int\frac{\sin^6 x}{\cos x} \text{ dx }\]

\[\int\frac{\sin^2 x}{\cos^6 x} \text{ dx }\]

\[\int x \sec^2 2x\ dx\]

\[\int\frac{x^2}{\left( x - 1 \right)^3 \left( x + 1 \right)} \text{ dx}\]

\[\int\frac{x^2 - 2}{x^5 - x} \text{ dx}\]

Share
Notifications

Englishहिंदीमराठी


      Forgot password?
Use app×