हिंदी

∫ 1 ( 2 X 2 + 3 ) √ X 2 − 4 D X - Mathematics

Advertisements
Advertisements

प्रश्न

\[\int\frac{1}{\left( 2 x^2 + 3 \right) \sqrt{x^2 - 4}} \text{ dx }\]
योग
Advertisements

उत्तर

\[\text{ We have,} \]
\[I = \int\frac{dx}{\left( 2 x^2 + 3 \right) \sqrt{x^2 - 4}}\]
\[\text{ Putting  x }= \frac{1}{t}\]
\[ \Rightarrow dx = - \frac{1}{t^2}dt\]
\[ \therefore I = \int\frac{- \frac{1}{t^2}dt}{\left( \frac{2}{t^2} + 3 \right) \sqrt{\frac{1}{t^2} - 4}}\]
\[ = \int\frac{- \frac{1}{t^2} dt}{\frac{\left( 2 + 3 t^2 \right)}{t^2} \times \frac{\sqrt{1 - 4 t^2}}{t}}\]
\[ = - \int\frac{t\text{ dt}}{\left( 2 + 3 t^2 \right) \sqrt{1 - 4 t^2}}\]
\[\text{ Again  Putting 1 }- 4 t^2 = u^2 \]
\[ \Rightarrow - 8t \text{ dt } = 2u\text{  du}\]
\[ \Rightarrow t \text{ dt} = - \frac{u}{4} \text{ du }\]
\[ \therefore I = \frac{1}{4}\int\frac{u\text{  du}}{\left[ 2 + 3 \left( \frac{1 - u^2}{4} \right) \right] u}\]
\[ = \frac{1}{4}\int\frac{4 \text{ du}}{\left[ 8 + 3 - 3 u^2 \right]}\]
\[ = \int\frac{du}{11 - 3 u^2}\]
\[ = \frac{1}{3}\int\frac{du}{\frac{11}{3} - u^2}\]
\[ = \frac{1}{3}\int\frac{du}{\left( \sqrt{\frac{11}{3}} \right)^2 - u^2}\]
\[ = \frac{1}{3} \times \frac{1}{2 \times \frac{\sqrt{11}}{\sqrt{3}}} \text{ log} \left| \frac{\frac{\sqrt{11}}{\sqrt{3}} + u}{\frac{\sqrt{11}}{\sqrt{3}} - \text{ u}}
\right| + C\]
\[ = \frac{1}{2\sqrt{33}} \text{ log} \left| \frac{\sqrt{11} + \sqrt{3} \text{ u}}{\sqrt{11} - \sqrt{3} \text{ u}} \right| + C\]
\[ = \frac{1}{2\sqrt{33}} \text{ log }\left| \frac{\sqrt{11} + \sqrt{3} \sqrt{1 - 4 t^2}}{\sqrt{11} - \sqrt{3} \sqrt{1 - 4 t^2}} \right| + C\]
\[ = \frac{1}{2\sqrt{33}} \text{ log} \left| \frac{\sqrt{11} + \sqrt{3 - 12 t^2}}{\sqrt{11} - \sqrt{3 - 12 t^2}} \right| + C\]
\[ = \frac{1}{2\sqrt{33}} \text{ log} \left| \frac{\sqrt{11} + \sqrt{3 - \frac{12}{x^2}}}{\sqrt{11} - \sqrt{3 - \frac{12}{x^2}}} \right| + C\]
\[ = \frac{1}{2\sqrt{33}} \text{ log }\left| \frac{\sqrt{11}x + \sqrt{3 x^2 - 12}}{\sqrt{11}x - \sqrt{3 x^2 - 12}} \right| + C\]

shaalaa.com
  क्या इस प्रश्न या उत्तर में कोई त्रुटि है?
अध्याय 19: Indefinite Integrals - Exercise 19.32 [पृष्ठ १७६]

APPEARS IN

आरडी शर्मा Mathematics [English] Class 12
अध्याय 19 Indefinite Integrals
Exercise 19.32 | Q 13 | पृष्ठ १७६

वीडियो ट्यूटोरियलVIEW ALL [1]

संबंधित प्रश्न

\[\int\frac{1}{1 - \cos 2x} dx\]

\[\int\frac{1}{\left( 7x - 5 \right)^3} + \frac{1}{\sqrt{5x - 4}} dx\]

` ∫   sin x  \sqrt (1-cos 2x)    dx `

 


\[\int\frac{- \sin x + 2 \cos x}{2 \sin x + \cos x} dx\]

` ∫ {"cosec"   x }/ { log  tan   x/2 ` dx 

\[\int \sin^5\text{ x }\text{cos x dx}\]

\[\int\frac{\cos x - \sin x}{1 + \sin 2x} dx\]

\[\int\frac{\sin 2x}{\left( a + b \cos 2x \right)^2} dx\]

\[\int\frac{\sec^2 \sqrt{x}}{\sqrt{x}} dx\]

\[\int \tan^3 \text{2x sec 2x dx}\]

\[\int \cot^5 x  \text{ dx }\]

Evaluate the following integrals:
\[\int\frac{x^2}{\left( a^2 - x^2 \right)^{3/2}}dx\]

\[\int\frac{1}{\sqrt{a^2 - b^2 x^2}} dx\]

\[\int\frac{e^{3x}}{4 e^{6x} - 9} dx\]

\[\int\frac{1}{\sqrt{\left( x - \alpha \right)\left( \beta - x \right)}} dx, \left( \beta > \alpha \right)\]

\[\int\frac{x + 7}{3 x^2 + 25x + 28}\text{ dx}\]

\[\int\frac{1}{4 \sin^2 x + 5 \cos^2 x} \text{ dx }\]

\[\int\frac{\sin 2x}{\sin^4 x + \cos^4 x} \text{ dx }\]

\[\int\frac{2 \sin x + 3 \cos x}{3 \sin x + 4 \cos x} dx\]

\[\int x^2 \text{ cos x dx }\]

\[\int\frac{\log x}{x^n}\text{  dx }\]

` ∫    sin x log  (\text{ cos x ) } dx  `

\[\int\left( x + 1 \right) \text{ log  x  dx }\]

\[\int \sin^{- 1} \sqrt{\frac{x}{a + x}} \text{ dx }\]

\[\int e^x \sec x \left( 1 + \tan x \right) dx\]

\[\int e^x \left[ \sec x + \log \left( \sec x + \tan x \right) \right] dx\]

\[\int\left( \frac{1}{\log x} - \frac{1}{\left( \log x \right)^2} \right) dx\]

\[\int\frac{1}{1 + x + x^2 + x^3} dx\]

\[\int\frac{3}{\left( 1 - x \right) \left( 1 + x^2 \right)} dx\]

\[\int\frac{1}{x^4 + 3 x^2 + 1} \text{ dx }\]

\[\int\frac{x}{\left( x^2 + 4 \right) \sqrt{x^2 + 9}} \text{ dx}\]

\[\int\frac{\sin^2 x}{\cos^4 x} dx =\]

\[\int\frac{1}{e^x + 1} \text{ dx }\]

\[\int\sqrt{\frac{1 + x}{x}} \text{ dx }\]

\[\int\sqrt{3 x^2 + 4x + 1}\text{  dx }\]

\[\int\frac{\log \left( 1 - x \right)}{x^2} \text{ dx}\]

\[\int x^3 \left( \log x \right)^2\text{  dx }\]

\[\int e^{2x} \left( \frac{1 + \sin 2x}{1 + \cos 2x} \right) dx\]

Find : \[\int\frac{dx}{\sqrt{3 - 2x - x^2}}\] .


\[\int\frac{x^2 + 1}{x^2 - 5x + 6} \text{ dx }\]
 

Share
Notifications

Englishहिंदीमराठी


      Forgot password?
Use app×